Danıştay, vatandaşların kamu kurumlarıyla olan uyuşmazlıklarına ilişkin önemli bir karara imza attı. Alınan bu karar, avukat ücretleri konusunda emsal niteliği taşıyor ve birçok davayı etkileme potansiyeline sahip. Yüksek Mahkeme, genel bütçe, il özel idareleri, belediyeler ve köyler için tahakkuk eden vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun kapsamında açılan davalarda, vekalet ücretinin avukatlık asgari ücret tarifesi yerine, karar tarihindeki maktu ücrete dayanarak belirlenmesi gerektiğine hükmetti.
HUKUKİ SÜREÇ VE DAVANIN GELİŞİMİ
Bir mahkum, yemek bedelini ödeyemediği için 2 bin 380 lira tahsilatı için takip başlatıldı. Mahkumun avukatı, bu ödeme emrinin iptali için dava açtı. İstanbul 2’nci İdare Mahkemesi, 2023 yılında ödeme emrini iptal ederken, davacı lehine karar verdi. Mahkeme, avukatlık asgari ücret tarifesindeki “hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez” maddesi doğrultusunda davacı için 2 bin 380 lira vekalet ücreti belirledi. Davacı vekili, Danıştay’a dilekçe yazarak, avukatlık ücretinin bu maddeden yola çıkarılarak belirlenemeyeceği ve 1136 sayılı Kanun’un 2’nci fıkrası uyarınca maktu ücret belirlenmesi gerektiğini ileri sürdü.
DANIŞTAY’DAN EMSEL KARAR
Bu itiraz üzerine Danıştay Başsavcılığı, mahkemenin kararının bozulması talebini iletti. Başsavcılığın görüşünde, “Genel bütçe, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkındaki Kanun’dan kaynaklanan davalarda maktu ücret belirlenmesi gerektiğine” dikkat çekildi. Danıştay 10’uncu Daire Başkanlığı, Başsavcılığı’nın görüşlerini dikkate alarak konuyu inceledi ve temyiz talebinin yerinde olduğuna kanaat getirdi. Dairenin kararında, 6183 sayılı kanun gereğince açılması gereken her davada maktu ücretin alınması gerektiği vurgulandı. Ayrıca, maktu ücretin iptali için daha önce Anayasa Mahkemesi’ne açılan davanın reddedildiği de belirtildi.
KAMU DAVALARINDA YENİ DÜZENLEMELER
Danıştay’ın bu kararı, vatandaşların kamu kurumlarına karşı açtığı davalar açısından önemli bir gelişme sağlıyor. Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’ne göre, 2026 yılı için “İdare ve Vergi Mahkemelerinde duruşmasız takip edilen davalarda belirlenen maktu ücret 30.000 TL’yi” buluyor. Örneğin, 10 bin lira emlak vergisi borcuna itiraz edildiğinde ve dava kaybedildiğinde, 2026 yılı itibarıyla davanın avukatına 30 bin lira vekalet ücreti ödenecek. Daha önce bu rakam için açılan davada kaybedilirse, yalnızca 10 bin lira ödeniyordu. Şu durumda, dava açan avukatlık hizmeti alması durumunda toplamda 60 bin lira avukatlık ücreti ödeyecek. Dava masrafları ise ayrıca ödenecek.
DEVLETİN VEKÂLET ÜCRETİ POLİTİKASI
Devlete karşı açılan davalarda, haksız çıkan vatandaşın, davayı kazanan taraf lehine vekalet ücretine hükmedildiği görülüyor. İdari yargıda, hem iptal hem de tam yargı davalarında haksız çıkan taraf aleyhine avukatlık asgari ücret tarifesine dayalı vekalet ücretine karar veriliyor. Kamu kurumları lehine vekalet ücretine hükmedilebilmesi için, yasayla belirlenmiş avukat vekilleri veya hukuk birimi yetkililerince temsil edilmiş olmak gerekiyor.
AVUKATLIK ÜCRETİ AÇIKLAMASI
Avukatlık Kanunu’na göre, iki tür vekalet ücreti bulunuyor. Bu türlerden ilki, avukatın müvekkiliyle yaptığı vekalet sözleşmesinden kaynaklanan “akdi vekalet ücreti”. İkincisi ise, mahkemede ve icra takiplerinde vekil aracılığıyla temsil edilen ve haklı çıkan taraf lehine hükmedilen “karşı taraf vekalet ücreti”. Dava açan kişinin avukata ödeme yapması söz konusu olurken, davayı kaybederse karşı tarafın avukatına mahkeme kararına göre vekalet ücreti ödemesi gerekiyor. Dava açan kişi, avukatla asgari ücret tarifesinin altında kalmamak şartıyla herhangi bir tutar üzerinden anlaşabiliyor. Eğer avukatla bir anlaşma yoksa, mahkeme bu tarife üzerinden vekalet ücretine karar veriyor. Mahkemeler, karşı taraf vekalet ücretini ise her yıl belirlenen avukatlık asgari ücret tarifesine göre maktu veya nispi olarak hesaplıyor.