Danıştay, vatandaşların kamu kurumlarıyla yaşadığı anlaşmazlıklar kapsamında avukat ücreti ile ilgili önemli bir karar aldı. Bu emsal niteliğindeki karar, birçok davayı etkileyebilir. Yüksek Mahkeme, genel bütçe, il özel idareleri, belediyeler ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun kapsamında açılan davalarda, vekalet ücretinin, avukatlık asgari ücret tarifesine değil, karar tarihindeki maktu ücret üzerinden belirlenmesi gerektiğine hükmetti.
KAMU KURUMLARINA YAPILAN İTİRAZLARDA ÖNEMLİ DEĞİŞİKLİK
Bir mahkeme, ödenmeyen yemek bedeli sebebiyle 2 bin 380 liranın tahsili için takip başlatıldığında, mahkumun avukatı ödeme emrinin iptali için dava açtı. İstanbul 2’nci İdare Mahkemesi, 2023’te davacıyı haklı bularak ödeme emrini iptal etti. Mahkeme, avukatlık asgari ücret tarifesinin “hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez” kuralına dayanarak davacıya, davada söz konusu olan 2 bin 380 lira vekalet ücreti belirledi. Ancak davacı avukatı, Danıştay’a başvurarak, avukatlık ücretinin bu maddeye göre belirlenemeyeceğini, bunun yerine 1136 Sayılı Kanunun 2’nci fıkrası gereğince maktu ücret belirlenmesi gerektiğini savundu.
DANISTAY’DAN MAKTU ÜCRET KARARI
Başsavcılık, bu itiraz üzerine mahkeme kararının bozulmasını talep ederek kanun yararına temyiz başvurusunda bulundu. Görüşünde, “Genel bütçe, il özel idareleri, belediye ve köylere ait vergiler ile 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanun’dan doğan davalarda maktu ücret belirlenmesi gerektiğine” dikkat çekildi. Danıştay 10’uncu Daire Başkanlığı, yapılan değerlendirmelerde temyiz talebini haklı bularak, 6183 Sayılı Kanun gereği her davada maktu ücret alınması gerekliliğini vurguladı. Daha önce Anayasa Mahkemesi’ne açılan benzer bir iptal davasının da reddedildiğinin altı çizildi.
SÜREÇTEN ETKİLENEN AVUKATLIK HİZMETLERİ
Danıştay’ın bu kararı, vatandaşların kamu kurumlarına karşı açtığı davalar açısından büyük bir önem taşıyor. 2026 yılına ilişkin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi’nde, “İdare ve Vergi Mahkemelerinde duruşmasız takip edilen davalarda belirlenen maktu ücret 30.000 TL’dir.” şeklinde ifadelere yer veriliyor. Örneğin, 10 bin liralık bir emlak vergisi borcuna itiraz edildiğinde ve dava kaybedildiğinde, 2026 yılı itibarıyla idarenin avukatına 30 bin lira vekalet ücreti ödeneceğine hükmedilecektir. Daha önce, kaybedilen bir dava için yalnızca 10 bin lira ödeniyordu. Şu an, dava açan bir kişi hem kendi avukatına hem de karşı tarafın avukatına 30 bin lira ödeyerek toplamda 60 bin lira avukatlık ücreti ödemiş olacak. Ayrıca dava masraflarını da ayrıca karşılamak durumunda kalacak.
KAMU İDARESİ DAVALARA YETKİLİ KILINIYOR
Devlete karşı açılan davalarda, kaybeden tarafın aleyhine vekalet ücreti hükmediliyor. İdari yargıda, iptal ve tam yargı davalarında haksız çıkan taraf, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi üzerinden hükmedilen vekalet ücretine tabi tutuluyor. Kamu kurumları lehine vekalet ücretinin hükmedilebilmesi için, avukat olan vekil veya hukuk birimi yetkilileri gibi yasayla belirlenmiş kişiler tarafından temsil edilmiş olunması gerekiyor.
AVUKATLIK ÜCRETLERİ ŞARTLARA GÖRE BELİRLENİYOR
Avukatlık Kanunu’na göre iki tür vekalet ücreti mevcut. İlk tür, avukatın müvekkili ile yaptığı vekalet akdinden kaynaklanan “akdi vekalet ücreti”. İkinci tür ise, mahkemede veya icra takibinde kendisini vekil ile temsil ettiren ve kazanan taraf lehine hükmedilen “karşı taraf vekalet ücreti”. Davayı açan kişi, avukatına ödeme yaparken asgari ücret tarifesinin altında kalmamak kaydıyla herhangi bir rakam üzerinden anlaşabilir. Eğer bir anlaşma yoksa, mahkeme vekalet ücretini tarifeye göre belirliyor. Mahkemeler, karşı taraf vekalet ücretini her yıl yayınlanan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre maktu veya nispi olarak hesaplıyor.