Dış Ticareti Güçlendiren Kontrol Sistemi
Ticaret Bakanlığı’nın yürürlüğe koyduğu Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi (TAREKS) sayesinde 2011 yılından bu yana ithalat aşamasında toplam 49 milyar sanayi ürünü denetlendi. Bu sistem aracılığıyla, bugüne kadar uygunsuz veya güvensiz olarak tespit edilen toplam 424 milyon ürünün ülkeye girişi önlendi. Avrupa Birliği (AB) ile gerçekleştirilen Gümrük Birliği çerçevesinde Türkiye, AB ile eşit ürün güvenliği sistemini uyguluyor. Açıklamada yer alan bilgilere göre, AB’deki mevzuat ve uygulama değişiklikleri hızla hukuk sistemine entegre ediliyor. Oyuncaklardan yapı malzemelerine, tıbbi cihazlardan anne-bebek ürünlerine, ayakkabılardan tekstil ürünlerine kadar geniş bir ürün yelpazesi risk esaslı olarak denetleniyor.
Haksız Rekabetin Önlenmesi
Açıklamalarda, mevzuata aykırı, tehlikeli ve güvensiz ürünlerin ülkeye girişinin engellendiği vurgulanıyor. Bu sayede insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması ve imalatçıların uygunsuz ithal ürünler nedeniyle karşılaşabilecekleri haksız rekabetin önüne geçilmesi için gerekli adımlar kararlılıkla atılıyor. TAREKS’in uygulamaya konulmasından bu yana gerçekleştirilen denetimlerde 49 milyar sanayi ürünü kontrol edildi ve 424 milyon ürünün ülkemize girişi engellendi. Tarım ve Orman Bakanlığı’nın denetimleriyle de uygunsuz tarım ve gıda ürünlerinin girişi engelleniyor ve bu denetimler büyük bir caydırıcılık sağlıyor.
Mevzuata Uyum Denetimi
Ürün güvenliği faaliyetleri, mevzuat uyumu ve kalite altyapısının oluşturulmasının yanı sıra iç piyasada ve dış ticarette mevzuata uygun ürünlerin piyasaya arzını sağlamak amacıyla denetimler gerçekleştiriliyor. Piyasada bulunan uygunsuz veya güvensiz ürünlere 5 milyar lira idari para cezası uygulanmış durumda. Bakanlık, 8 farklı yetkili kuruluş ile birlikte, piyasaya arz edilen ürünlerin mevzuata uygunluğunu denetlemek amacıyla gözetim ve denetim çalışmaları yürütüyor. 2009 yılından bu yana yapılan denetimlerde 708 milyon uygunsuz ürün, uygun hale getirilmiş, yasaklanmış veya piyasadan toplanmıştır.
AB Mevzuatı ile Uyum Sağlanması
Açıklamada, Bakanlığın AB’nin teknik mevzuatını ulusal mevzuata entegre etme sorumluluğu taşıdığı ve ürün güvenliği alanında önemli çalışmalar yürüttüğü belirtiliyor. Türkiye’de “CE” işareti, onaylı kuruluşlar ve genel ürün güvenliği gibi AB mevzuatları düzenlenirken, 300’den fazla teknik düzenlemenin iç hukuka aktarılması da koordine ediliyor. Bu sayede AB üyesi ülkelerle kıyaslanabilir bir kalite altyapısı oluşturuluyor.
E-Ticaretin Düzenlenmesi
E-ticaret alanındaki gelişmeler de titizlikle izleniyor. “Uzaktan İletişim Araçları Yoluyla Piyasaya Arz Edilen Ürünlerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Hakkında Yönetmelik” nisan ayından itibaren uygulamaya alındı. Yönetmelik, Türkiye’deki e-ticaret platformları ile çevrim içi aracı hizmet sağlayıcıların ürün güvenliği konusundaki yükümlülüklerini yerine getirmelerini zorunlu kılıyor. Aracı hizmet sağlayıcılar, ürün güvenliği ile ilgili konularda hızlı geri bildirim yapabilmeleri için “ürün güvenliği temas noktası” oluşturarak gerekli işlemleri yerine getirmek zorunda.
Yapay Zeka Destekli Denetim Yaklaşımı
Ülkemizdeki iktisadi işletmelerin, hem yurt dışından gelen güvensiz ürünlere karşı hem de yerli pazarda uyumsuz ürünlere karşı korunması hedefleniyor. Gelecekte, yapay zeka destekli yeni bir denetim sistemi ile denetim kapasitesi artırılacak ve kaynaklar daha verimli kullanılarak daha hızlı, önleyici denetimler gerçekleştirecek. Ürün güvenliğinin sağlanması ve e-ticaret alanında güvenli bir piyasa yapısı oluşturmak için gereken her adım kararlılıkla atılmaya devam ediyor.