ÇAYÖNÜ TEPE’Sİ’NDEKİ ARKEOLOJİK KAZILAR SÜRÜYOR

Diyarbakır’ın Ergani ilçesindeki dünya uygarlık tarihinin en önemli merkezlerinden biri olarak bilinen Çayönü Tepesi’nde arkeolojik kazılar 1964 yılından bu yana devam ediyor. Bu yıl göçebelikten yerleşik hayata geçişin ve avcılıktan tarıma geçişin izlerini taşıyan alanda kayda değer buluntular elde edildi.

YENİ MEZAR BULUNDU

Çanakkale Uygulamalı Bilimler Fakültesi Müzecilik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Savaş Sarıaltun başkanlığındaki kazı ekibi, bu yıl 5’i 5 bin, 1’i ise 11 bin yıl öncesine ait 6 mezar keşfetti. Sarıaltun, mayıs ayında başlayan kazı sezonunda çok sayıda buluntunun gün yüzüne çıkarıldığını ifade ederek, “Bu yıl ilk Tunç Çağı’na ait mezarlar bulduk. Çayönü halkının Neolitik dönemden Tunç Çağı’nın başlarına kadar burayı yaşam alanı olarak kullandığını gösteren çok sayıda veri elde ettik.” diye belirtti.

MEZAR HEDİYELERİ VE RİTÜELLER

Sarıaltun, bulunan mezarlardan ikisinin basit gömü olduğunu dile getirerek, “Bunlarda mezar hediyesi yoktu. Bir küp mezar yüzeye yakın olduğu için tahrip olmuştu. Ancak sandık tipi mezarlarda yoğun buluntular var. Bireylerin yanına kap-kacaklar hediye olarak bırakılmış. Ayrıca sadece hediye gömülen çukurlar da tespit ettik.” ifadesinde bulundu.

NEOLİTİK DÖNEM İZLERİ

Bu yılki en dikkat çekici bulgu olarak, Neolitik döneme ait 11 bin yıllık bir mezar öne çıkıyor. Sarıaltun, “Bu buluntular sayesinde topluluğun nasıl yaşadığını, neyle beslendiğini ve hangi hastalıklarla mücadele ettiğini daha iyi anlayabileceğiz.” dedi.

ANTROPOLOJİK ÇALIŞMALAR DEVAM EDİYOR

Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü’nden Ömür Dilek Erdal, kazılara destek vererek 6 mezarın gün yüzüne çıkarıldığını belirtti. Bu mezarlardan birinin Neolitik, diğerlerinin ise Erken Tunç Çağı mezarları olduğunu aktaran Erdal, “Erken Tunç Çağı’nda mezarlar taş sanduka şeklinde yapılıyor, üzeri blok taşlarla kapatılıyordu. Bireyler yan yatırılarak gömülüyor, yanına hediyeler bırakılıyordu.” şeklinde bilgi verdi.

ÇAYÖNÜ’NÜN TARİHSEL ÖNEMİ

Şimdiye kadar bölgede 600’ün üzerinde iskelet bulunduğunu kaydeden Erdal, DNA ve antropolojik analizlerin sürdüğünü ifade etti. Elde edilen ilk sonuçların, Neolitik dönem insanlarının Mezopotamya, İran, Irak ve Kafkasya ile iletişim içinde olduğunu ve here heterojen bir kültür geliştirdiklerini gösterdiğini söyledi: “Bu insanlar tarımcıydı, ağır işler yapıyorlardı ve kültürlerini Tunç Çağı’na taşıyarak Anadolu’ya aktardılar. Çayönü, bu yönüyle çok önemli bir merkez.”