ABD Yüksek Mahkemesi’nin önündeki doğuştan vatandaşlık davası yalnızca vatandaşlık statüsünü değil, bebeklerin doğumdan hemen sonra sağlık taramalarına ve sosyal destek programlarına erişimini de doğrudan ilgilendiriyor. Mahkeme salonunda pek tartışılmayan bu konu, bebeklerin yaşamlarının ilk günlerinde alması gereken kritik testler ve güvenlik ağı programlarına erişimlerini kapsıyor. Yüksek Mahkeme’nin Nisan ayındaki duruşmalarını izleyen çocuk savunucuları, bu etkilerin göz ardı edildiğini belirterek endişelerini dile getirdi.
DOĞUM SONRASI KRİTİK TARAMALAR GECİKME RİSKİYLE KARŞI KARŞIYA
Yenidoğan bebekler için tipik olarak sarılık testi, kalp kusurları için nabız oksimetresi ve nadir görülen ancak ciddi hastalıklar için topuk kanı testi yapılıyor. Bu testlerin zamanında yapılmaması durumunda, bebeklerde kalıcı beyin hasarına yol açabilecek durumlar gözden kaçabiliyor. İki partili çocuk kamu politikası kuruluşu First Focus on Children’ın Başkanı Bruce Lesley, duruşmalar sırasında hissettiklerini “Televizyona bağırarak izliyordum. Çocuklar tüm bunların içinde sonradan akla gelen bir düşünce. Sürekli bağlılık ve bu tür şeyler konuşuluyor ama bunun etkilediği kişiler bebekler. Zarar gören onlar” sözleriyle anlattı.
1868’den bu yana 14. Değişiklik, ABD’de doğan hemen herkese otomatik vatandaşlık hakkı tanıyor. Başkan Donald Trump, ikinci döneminin ilk gününde bu hakkı sınırlandıran bir başkanlık kararnamesi imzaladı. Alt mahkemeler kararnameyi durdururken, dosya Yüksek Mahkeme’nin önünde. Uzmanlar, yüksek mahkemenin doğuştan vatandaşlığı kaldırması halinde bunun yalnızca geçici veya izinsiz göçmenlerin çocukları değil, ABD’de doğan tüm bebeklerin sağlığını etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
SAĞLIK SİSTEMİNDE BÜYÜK KAOS ENDİŞESİ
First Focus on Children’ın dosyada sunduğu bilgilendirmeye göre, 21 milyondan fazla Amerikalı vatandaşlığını kanıtlayan belgelere kolayca erişemiyor. Uzmanlar, aileler vatandaşlığı kanıtlayabilse bile bunun hemen gerçekleşmeyebileceğini ve bakımda gecikmelere yol açabileceğini belirtiyor. Teksaslı çocuk doktoru Dr. Kim Avila, “Yenidoğan döneminde sağlık hizmetlerine hemen ve kesintisiz erişim hayati önem taşır. Bu sistemi istikrarsızlaştıracak ya da yavaşlatacak herhangi bir idari yük, çocukların sağlığını tehlikeye atar” dedi.
Şu anda ABD’de bir bebek doğduğunda otomatik vatandaş oluyor ve bu durum ona Sosyal Güvenlik numarası, sağlık sigortası ve gıda yardımı gibi desteklere anında erişim sağlıyor. Vatandaşlık belgesi toplama veya posta gönderme gibi işlemlere gerek kalmıyor. Hastane personeli doğum anında bebeğin bilgilerini alıp otomatik kaydı yapıyor. Lesley’e göre, otomatik vatandaşlık olmazsa hastaneler her bebeğin vatandaşlığını doğrulamak zorunda kalacak ve bu da milyonlarca çocuğun bakımını geciktirebilir.
BEKLENEN HER AN ÇOCUK SAĞLIĞI İÇİN RİSK OLUŞTURUYOR
Yenidoğan bebekler sarılık, kalp anomalileri, işitme kaybı ve 35 farklı ciddi hastalık için doğumdan hemen sonra taranıyor. Her yıl Amerikalı bebeklerin yaklaşık yarısı Medicaid veya Çocuk Sağlık Sigortası Programı’na kaydediliyor. Araştırmalar, sağlık sigortası olmayan çocukların tıbbi bakım alma olasılığının çok daha düşük olduğunu gösteriyor. Avila, “Sistemler karmaşıklaştıkça ve yönetilmesi zorlaştıkça, bunun bedelini ödeyecek olanlar bebekler olacak” uyarısında bulundu.