DÜNYA GENELİNDE TARİFE ENDİŞELERİ
Dünya çapında tarifelerin ekonomiler üzerindeki etkilerine dair endişeler, merkez bankalarının politika alanında daraltıcı bir etki yaratıyor. ABD’nin uyguladığı korumacı politikalar, ABD dahil birçok ülkenin enflasyon hedeflerini gerçekleştirmelerini zorlaştırıyor ve istihdam konusundaki belirsizlikleri artırıyor. Dün, Fed beklenen şekilde politika faizini 25 baz puan indirerek yüzde 4-4,25 aralığına çekti. Fed Başkanı Powell, enflasyon ve istihdam üzerindeki risklerin devam ettiğine dikkat çekerek, piyasalardaki risk iştahını sınırladı. Ekonomik projeksiyonlarını açıklamış olan Fed, federal fon oranına dair tahminini bu yılın sonu için yüzde 3,6’ya düşürdü ve 2025 yılı için başka faiz indirimlerinin olabileceği sinyalini verdi.
Powell, basın toplantısında istihdama dair aşağı yönlü risklerin artmakta olduğunu; bu sebeple risk dengesinin değiştiğini belirtti. Bu doğrultuda daha nötr bir politika duruşuna geçmenin uygun bir adım olduğuna karar verdiklerini vurguladı. Powell, “Kısa vadede, enflasyon riskleri yukarı yönlü, istihdam riskleri ise aşağı yönlü, bu zorlu bir durum.” dedi. Toplantıda 50 baz puanlık bir indirim için yeterli destek olmadığını ifade eden Powell, iş gücü piyasasının zayıfladığını, daha fazla zayıflamasına gerek olmadığını ve bunu istemediklerini açıkladı. Böylelikle Fed, Aralık 2024’ten bu yana ilk faiz indirimini gerçekleştirmiş oldu.
ABD’de açıklanan son veriler, tüketici fiyatlarındaki artışın hızlandığını ve iş gücü piyasasında zayıflama yaşandığını gösterdi. Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), ağustosta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 2,9 artış kaydetti. Ağustos ayında tarım dışı istihdam, 22 bin kişi artışla beklentilerin altında kaldı ve işsizlik oranı yüzde 4,2’den yüzde 4,3’e yükseldi. Toplantı sonrası alınan kararlar içinde tek karşı oy veren isim, Fed Yönetim Kurulu’na yeni atanan ve 50 baz puanlık indirim destekleyen Stephen Miran oldu.
Fed’in faiz oranına dair ek gevşeme beklentileri, tahvil piyasaları ve altının ons fiyatındaki dalgalanmalara etki etti. Dolar endeksi, Fed’in faiz kararının ardından 96,2 seviyesine düşerek Şubat 2022’den bu yana en düşük seviyesini gördü, şu anda yüzde 0,2 artışla 97,2 seviyesinden işlem görüyor. Altın fiyatları ise küresel belirsizlikler ve merkez bankalarının alımları ile tarihi zirvelerini gördü. Dün altının ons fiyatı faiz kararı sonrası 3.707,65 dolara yükseldikten sonra 3.660 dolara düştü.
Dün Avrupa borsaları karışık bir seyir izlerken, İngiltere Merkez Bankası’nın (BoE) faiz kararına yoğun bir ilgi vardı. Analistler, İngiltere’de enflasyonun temmuzda yıllık yüzde 3,8 ile son 18 ayın zirvesine çıkması nedeniyle BoE’nin politika faizini sabit tutmasını bekliyor. Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, geçtiğimiz günlerde düzenlenen konferansta Avrupa’nın Sadeleştirme gündeminin uygulanmakta olduğunu belirtti. Ayrıca, dünyada yapay zekanın, yoksul ülkelerin teknolojik olarak arayı kapatmasıyla küresel ticaretin değerini artırabileceği öngörülüyor.
Asya borsaları, Hong Kong hariç alış ağırlıklı bir seyir izlerken, Çin’in Hong Kong Özel İdari Bölgesi Fed faizinin indirilmesinin ardından gösterge faizini aynı oranda düşürdü. Japonya Merkez Bankası’nın yarınki para politikalarını açıklaması bekleniyor. Japonya’da Nikkei 225 endeksi kapanışa yakın yüzde 1,5, Güney Kore Kospi endeksi yüzde 1,2 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,5 yükseldi; ancak Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 0,1 düştü.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, dün yüzde 0,15 değer kaybederek 11.165,85 puandan günü tamamladı. Bugün yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu (PPK) toplantı özeti gündemde. Aynı zamanda TCMB, POS komisyon oranları uygulamasında değişiklik yaptı. Dolar/TL ise dün yüzde 0,1 artışla 41,2690’dan kapanırken, günün açılışında önceki kapanışının yüzde 0,1 üzerinde 41,3230’dan işlem görüyor.
Bugünkü takip edilecek veriler arasında Türkiye’de kısa vadeli dış borç istatistikleri, yurt dışında ise haftalık işsizlik maaşı başvuruları ve Philadelphia Fed İmalat Sanayi Endeksi yer alıyor. Analistler, BIST 100 endeksinin 11.100 ve 11.000 seviyelerini destek, 11.300 ve 11.400 seviyelerini direnç konumu olarak belirtiyor.