EMTİA PİYASALARINDA YATIRIMCI ODAĞI FED FAİZ KARARINDA
Emtia piyasalarında yatırımcıların dikkati, gelecek hafta duyurulacak Fed’in faiz kararı ve Fed Başkanı Jerome Powell’ın yapacağı açıklamalar üzerinde yoğunlaştı. Piyasalar, aynı zamanda ABD ve Çin kaynaklı makroekonomik verilerin etkisini hissetmeye devam ediyor. ABD’de geçen hafta açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE), Ağustos ayında aylık yüzde 0,4, yıllık ise beklentilere paralel olarak yüzde 2,9 artış gösterdi. Böylece yıllık enflasyon, ocak ayından bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Enerji ve gıda hariç çekirdek TÜFE de benzer şekilde, aylık yüzde 0,3 ve yıllık yüzde 3,1 artışla umut veren bir seyir izledi. Ayrıca, haftalık işsizlik maaşı başvuruları 263 bine çıkarak Ekim 2021’den bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda. Analistler, zayıf istihdam ve güçlü enflasyon görünümünün, yatırımcıları Fed’in 17 Eylül’de faiz indirimine gideceğine ikna ettiğini düşünüyor. Para piyasası fiyatlamalarında, Fed’in gelecek haftaki toplantısında 25 baz puanlık bir indirime kesin gözüyle bakılıyor ve yıl sonuna kadar toplamda üç indirim bekleniyor.
ÇİN’DE İHRACATTA DÜŞÜŞ GÖRÜLDÜ
Öte yandan, ABD Başkanı Donald Trump, Fed’e yönelik faiz indirimi baskısını sürdürüyor. IMF Sözcüsü Julie Kozack, istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin göz önüne alındığında, Fed’in politika faizini düşürmeye başlaması için yeterli alan bulunduğunu ifade etti. Çin tarafında ise Ağustos ayında ihracat artışı, yüzde 4,4 ile son altı ayın en düşük seviyesine gerileyerek, ABD ile olan geçici tarife ateşkesinin etkisinin zayıfladığını gösteriyor. Çin’in ABD’ye ihracatı yıllık yüzde 33 azalmışken, Asya ve Latin Amerika pazarlarındaki artış bu düşüşü kısmen telafi etti. Almanya’nın Temmuz ayı ihracatı ise beklenmedik bir şekilde yüzde 0,6 azaldı; ABD’ye ihracat ise aylık yüzde 7,9 düştü.
FITCH RAPORUNDA KÜRESEL EKONOMİK GÖRÜNÜM
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch, Eylül ayı Küresel Ekonomik Görünüm Raporu’nu “Küresel Büyüme Tahminleri Yukarı Yönlü Revize Edildi Ancak ABD Ekonomisi Yavaşlıyor” başlığı ile yayımladı. Raporda, bu yılın küresel ekonomik büyüme tahminlerinin, 2025’in ikinci çeyreğinde beklenenin üzerinde gelen verilere dayanarak yukarı yönlü revize edildiği vurgulandı. Dünya ekonomisinde bu yıl önemli bir yavaşlama beklendiği ve geçtiğimiz yıl yüzde 2,9 olan küresel büyüme hızının bu yıl yüzde 2,4 ve gelecek yıl yüzde 2,3’e düşeceği ifade edildi. Raporda, dünya ekonomisinin 2027’de de yüzde 2,6 büyüyeceği öngörülüyor. Euro Bölgesi’nde ise Avrupa Merkez Bankası (ECB), 11 Eylül tarihli toplantısında politika faizini yüzde 2’de sabit tutarak bölge enflasyonu ve büyümesi konusunda iyimser bir duruş sergiledi.
JEOPOLİTİK RİSKLER PİYASALARI ETKİLEDİ
Jeopolitik riskler ve ticaret politikalarındaki gelişmeler, emtia piyasalarını etkilemeye devam etti. ABD’nin, Rus petrolünü satın alan Çin ve Hindistan’a karşı G7 ve AB’ye tarifelerle baskıyı artırma önerisi gündeme geldi. OPEC+ ise piyasa payını korumak amacıyla sınırlı üretim artışlarına yöneldi. Tüm bu gelişmeler sonucunda, ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,06 seviyesinde tamamladı ve dolar endeksi yüzde 0,2 azalarak 97,6 oldu. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi, perşembe günü Fed’in politika alanının genişlemesiyle Yüzde 4 seviyesinin altına inerek 3,99 seviyesini gördü.
ALTIN FİYATLARINDA REKOR ARTIŞ
Değerli metaller, ABD’de iş gücü piyasasının soğumasına ve enflasyonun yüksek seyretmesine işaret eden verilerin ardından, Fed’in faiz indirim beklentilerini güçlendirmesiyle değer kazandı. Altının ons fiyatı, 3,674.48 dolara çıkarak yeni bir zirveye ulaşırken, haftayı 3,643 dolarda tamamladı. ANZ Group, yıl sonu altın fiyat tahminini ons başına 3,800 dolara yükseltti. Kuruluş, külçe altına yönelik güçlü yatırım talebinin, fiyatların gelecek yılın haziran ayına kadar 4,000 dolara ulaşabileceğini öngörüyor. Gümüş de artan faiz indirim beklentileriyle değer kazandı ve ons fiyatı 42.3 doları test ederek son 14 yılın zirvesine ulaştı.
BAS METALLERDE POZİTİF SÜREÇ DEVAM EDİYOR
Bu gelişmelerle değerli metallerde ons bazındaki fiyatlar, gümüşte yüzde 2.9, platinde yüzde 3.3, altında yüzde 1.6, paladyumda ise yüzde 2.7 artış gösterdi. Baz metaller, Fed’in faiz indirim beklentileri ve doların gerilemesi sayesinde haftayı pozitif bir seyirle tamamladı. Bu doğrultuda, baz metallerde tezgah üstü piyasada fiyatlar libre bazında nikelde yüzde 0.7, bakırda yüzde 2.4, çinkoda yüzde 3, kurşunda yüzde 1.6 ve alüminyumda yüzde 3.6 değer kazandı.
PETROL FİYATLARI YÜKSELİŞ GÖSTERDİ
Petrol fiyatları, OPEC ve OPEC dışı bazı üretici ülkelerden oluşan OPEC+ grubunun sınırlı üretim artışı ve jeopolitik riskler çerçevesinde geçen haftayı yükselişle tamamladı. OPEC+, ekim ayından itibaren üretim artırma planlarını açıklamasına karşın, bu doğrultudaki miktarlar piyasa beklentilerinin altında kaldı. Aynı zamanda, İsrail ordusunun Orta Doğu’daki askeri faaliyetlerini artırması ve Rus ham petrolüne yönelik olası ilave yaptırımların gündeme gelmesi fiyatlardaki yükselişi destekledi. Goldman Sachs, Amerika’daki arz artışları, Rusya’nın not indirimi ve küresel talep görünümündeki artışın etkisiyle 2026’da petrol fazlası bekliyor.
TARIM EMTİALARI KARMAŞIK BİR SEYİR İZLİYOR
Tarım emtia piyasalarında, arz ve talep cephesinden gelen sinyaller doğrultusunda karışık bir seyir gözlemleniyor ve yatırımcıların dikkati ABD Tarım Bakanlığı’nın (USDA) açıkladığı verilere yoğunlaşıyor. Soya fasulyesi ve mısır, haftanın başında Çin’in ağustosta gerçekleştirdiği 12,28 milyon tonluk soya ithalatı ve ABD’deki erken don endişeleri ile yükseldi. Buğday cephesinde ise, Rusya’da artan rekolte beklentileri ile AB’nin 1 Temmuz’dan bu yana 3,2 milyon tonla geçen yılın gerisinde kalan ihracat miktarları, fiyatlar üzerinde baskı oluşturdu. USDA’nın Eylül 2025 tahıl raporu, buğday ve mısırda ciddi bir arz olması, pirinçte ise politika normalleşmesi ve yüksek üretim nedeniyle küresel fiyatların baskı altında kalacağı tahminini ortaya koydu. Bu bağlamda, bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatları kile bazında yüzde 3,3, soya fasulyesinde yüzde 1,8, buğdayda yüzde 1,5 ve mısırda yüzde 0,5 artış gösterdi.
ABD’de bulunan emtia borsası Intercontinental Exchange’te libre bazında fiyatlar, kahvede yüzde 6,3, pamukta yüzde 1,