YIPRANMA PAYINDA SUISTİMAL ÖNLENİYOR
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yıpranma payı uygulamasında yaşanan suiistimalleri engellemek için yeni bir adım atıyor. Tehlikeli ve yıpratıcı iş kollarına tanınan erken emeklilik hakkının, risk taşımayan meslek grupları için kötüye kullanıldığı tespit edildi. Nisan 2025’ten itibaren geçerli olacak yeni düzenlemeyle, aşçı, çaycı, sekreter gibi meslekler için yıpranma payı bildirimleri sistemden engellenecek.
YANLIŞ BİLDİRİM ORTAYA ÇIKTI
SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün denetimlerinde, bazı iş yerlerinin tehlikeli iş kapsamına girmeyen meslek gruplarını yıpranma payına dahil ettiği belirlendi. Aşçı, bekçi, çaycı, danışman, hizmetli ve sekreter gibi mesleklerin, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40. maddesiyle tanımlanan riskli işlerle bağlantılı olarak yanlış bildirildiği anlaşıldı. Bu durum, hak edenlerin emeklilik haklarını tehdit ederken, SGK’nın mali yükünü de artırıyordu.
YENİ DÜZENLEME 2025’TE UYGULANACAK
Nisan 2025’ten itibaren SGK, bu sorunun önünü almak adına yeni bir düzenleme getirecek. 17 Nisan 2025 tarihli genel yazıya göre, tehlikeli iş kapsamına girmeyen meslek kodlarından yapılan yıpranma payı bildirimleri sisteme kaydedilmeyecek. Yanlış bildirim yapmayı deneyen işverenler, SGK’nın çevrimiçi sistemi üzerinden uyarı mesajı alacak.
KAPSAMDIŞI MESLEKLER BELİRLENDİ
Yıpranma payı, madencilik, sağlık, itfaiye, polis, asker, gazeteci, cezaevi personeli, demir-çelik ve çimento fabrikası gibi tehlikeli işlerde çalışan 45 meslek grubu için tanınıyor. Fakat yapılan denetimlerde aşçı, bekçi, çaycı, danışman, hizmetli ve sekreter gibi mesleklerin risk taşımadığı ve bu mesleklerde yanlış bildirim yapıldığı tespit edildi. Bu mesleklerde çalışanlar artık fiili hizmet süresi zammından faydalanamayacak. SGK, yalnızca 3600 gün (10 yıl) ve üzeri tehlikeli işte çalışanlara yıpranma payı hakkı verecek.
ADİL EMEKLİLİK HEDEFİ
SGK’nın bu adımı, yıpranma payının sadece hak eden kişilere ulaşmasını ve sistemin mali sürdürülebilirliğini sağlama amacını taşıyor. Uzmanlar, yanlış bildirimlerin emeklilik sistemine büyük zararlar verdiğini ve gerçek riskli işlerde çalışanların haklarını korumanın önemini vurguluyor. Yeni düzenlemenin ardından denetimlerin sıklaşması ve cezai yaptırımların daha da sertleşmesi bekleniyor.