Ankara Ticaret Odası’nın (ATO) Maliye Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı verilerinden yararlanarak yaptığı araştırmaya göre, bütçe açığının büyütülüp, hem dış hem de iç borçlanmaya ağırlık verilmeye başlanan 1983 yılını izleyen son 25 yıllık dönemde faiz ödemeleri adım adım bütçe harcamalarının en büyük bölümünü oluşturdu.

Araştırmaya göre, Türkiye’nin maliye politikasına “vergi alma borç al” politikasının egemen olmaya başladığı 1983 yılında 942 milyon dolar olan bütçeden yapılan faiz ödemeleri, faiz oranlarının ve borçlanma miktarlarının artmasına paralel olarak her geçen yıl hızla büyüyerek son yıllarda 40 milyar dolara yakın bir büyüklük oluşturmaya başladı.

1983-2007 yıllarını kapsayan 25 yıllık dönemde Türkiye’nin toplam bütçe harcamaları 1 trilyon 316 milyar dolara ulaşırken, bunun 373,9 milyar doları iç, 59,4 milyar doları da dış olmak üzere toplam 433,3 milyar doları faiz ödemelerine gitti. Aynı dönemde devletin bütçeden yaptığı yatırımların tutarı 100 milyar dolarda kalırken, personele de 335,8 milyar dolar ayrıldı.

-HER 100 DOLARLIK HARCAMANIN 33 DOLARI FAİZ-

Yapılan araştırmanın sonuçlarına göre 1983 yılında Türkiye’nin bütçe harcamalarının yüzde 8,1’i kadar bir büyüklük oluşturan iç ve dış borç faiz ödemeleri, izleyen yıllarda hızla artarak 1990 yılında yüzde 20,4’e, 2000 yılında yüzde 43,9’a kadar çıktı.

2001 yılında ise devletin yaptığı her 100 dolarlık bütçe harcamasının 51 dolarını faiz ödemesi oluşturdu. Faiz ödemelerinin bütçe harcamaları içerisindeki payı 2001 krizinden sonra yavaş yavaş da olsa azalmaya başladı. 2006 yılında yüzde 26,2 olan faiz ödemelerinin toplam bütçe harcamaları içerisindeki payının bu yıl ise yüzde 26 düzeyinde kalacağı hesaplanıyor. Yüksek Planlama Kurulu’nun kabul ettiği 2008-2010 dönemine ilişkin Orta Vadeli Mali Plan’a göre faiz ödemeleri 2008 yılında da bütçe harcamalarının yüzde 26,2’sini oluşturacak.

Ekim ayı ortasında TBMM’ye sunulması gereken ve 225,9 milyar YTL’ye ulaşan 2008 yılı bütçesinde faiz ödemelerine 59,3 milyar YTL’lik bir ödenek ayrılması bekleniyor.
1983-2007 yılları arasında Türkiye’nin toplam bütçe harcamaları 1 milyar 315 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu harcamanın yüzde 32,9’u faiz ödemelerinden oluştu.