ABD’NİN GÜMRÜK TARİFELERİ VE FAİZ POLİTİKASI ÜZERİNE AÇIKLAMALAR
ABD’nin gümrük tarifelerinin fiyatlamalar üzerindeki etkisi devam ediyor. ABD Başkanı Donald Trump, 1 Ekim tarihinden itibaren ithal ilaçlar, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilya ve ağır kamyonlara uygulanacak gümrük vergisi oranlarını duyurdu. Federal Rezerv (Fed) yetkililerinin açıklamaları da emtia piyasalarının yönü üzerinde önemli bir etkiye sahip. Bazı üyeler iş gücü piyasasını korumak amacıyla daha agresif faiz indirimleri gerektiğini savunurken, diğerleri enflasyon konusunda daha temkinli olunmasına vurgu yapıyor. Fed Başkanı Jerome Powell, geçtiğimiz hafta yaptığı konuşmada tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin kısa ömürlü olacağını ifade ederek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir.” dedi. Powell, bu geçici artışın bir enflasyon sorununa dönüşmesine engel olacaklarını belirtirken, “Hala orta derecede kısıtlayıcı olarak gördüğüm bu politika duruşu, olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için bizi iyi bir konumda bırakıyor.” değerlendirmesini yaptı.
ABD EKONOMİSİNDE BÜYÜME GÖSTERGELERİ
ABD Ticaret Bakanlığı, 2025’in nisan-haziran dönemine ilişkin gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH) nihai verilerini açıkladı. Buna göre, ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde güçlü tüketici harcamaları ve yatırımlardan destek alarak yüzde 3,8 büyüyerek tahminleri geride bıraktı ve 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı yıllık büyümeyi kaydetti. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı, 20 Eylül ile biten haftada 218 bine gerileyerek beklentilerin altında kaldı. Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, ağustosta yıllık bazda yüzde 2,9 artış göstererek öngörülerle uyumlu bir seyir izledi. Aynı dönemde yeni konut satışları ise yüzde 20,5 artarak beklentileri aştı. Analistler, makroekonomik verilerin beklenenden güçlü gelmesinin, Fed’in ek faiz indirimlerine ihtiyaç duymayabileceği bir ekonomik ortamı işaret ettiğini belirtti.
PARA PİYASALARINDA BEKLENTİLER
Para piyasalarında fiyatlamalar, istihdama dair zayıflamayı gösteren verilere dayanarak güçlenen Fed’in faiz indirim beklentilerinin zayıflaması ile karşı karşıya kaldı. Bankanın ekim ayında 25 baz puanlık faiz indirimine gitme olasılığı yüzde 89 düzeyinde fiyatlandırılırken, aralık toplantısında ilave indirim olasılığı sonrasında yüzde 63’e geriledi. Jeopolitik riskler arasında Rusya-Ukrayna hattındaki gelişmeler ise yatırımcıların dikkatini çekmeye devam ediyor. Söz konusu gelişmeler sonrasında ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi haftayı yüzde 4,19 seviyesinde tamamlarken, dolar endeksi yüzde 0,5 artarak 98,2’ye yükseldi.
ALTIN, GÜMÜŞ VE PLATİNDEN TOPARLANMA
Değerli metaller, Fed’in para politikasına dair artan belirsizlikler ve Powell’ın açıklamaları doğrultusunda, tarife adımları ile jeopolitik risklerin etkisiyle haftayı pozitif bir seyirle tamamladı. Altının ons fiyatı, üst üste altıncı haftada da yükselişini sürdürerek haftayı 3.759,7 dolardan tamamlarken, hafta içinde 3.791,1 dolarla rekor kırdı. Fed Başkanı Powell’ın faiz patikasına dair net bir sinyal vermemesi, dolar endeksinde yükselişi beraberinde getirirken, güvenli liman talebi altının yükselişini destekliyor. Gümüşün ons fiyatı, tamamlanan haftada altına paralel yükselerek 46,1 dolara ulaştı ve hafta içerisinde 2011’den bu yana en yüksek seviye olan 46,6 dolara kadar çıktı.
BAZ METALLERDE KARMAŞIK SEYİR
Baz metallerde, tamamlanan haftada açıklanan makroekonomik verilerle birlikte karışık bir seyir izlendi. Bakır fiyatları, kurumsal gelişmeler doğrultusunda şekillendi. Goldman Sachs, Endonezya’daki Grasberg bakır madeninde yaşanan aksaklıkların ardından 2025 ve 2026 yılları için küresel bakır madeni arz tahminlerini aşağı yönlü güncelledi. Bu gelişmelerle baz metallerde bakır fiyatı yüzde 0,4, kurşun ise yüzde 0,1 değer kazandı, ancak nikel ve alüminyumda yüzde 0,8 değer kaybı gerçekleşti.
PETROL FİYATLARINDA YÜKSELİŞ
Petrol fiyatları, tamamlanan haftada Ukrayna’nın Rusya’nın enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı saldırıları ve ABD’nin ticari ham petrol stoklarındaki düşüş ile değer kazandı. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, akaryakıt sıkıntısının devam etmesi nedeniyle benzin ihracatına yönelik yasağın yıl sonuna kadar uzatılacağını belirtti. Ayrıca ABD’nin ticari ham petrol stokları, yaklaşık 600 bin varil azalarak 414 milyon 800 bin varile geriledi. Piyasa yaklaşımı, stokların artacağı yönündeydi.
TARIM EMTİALARINDA KARMAŞIK SEYİR
Tarım emtia fiyatları, Arjantin’in vergi politikası, ABD’deki hasat sürecinin durumu ve Çin’in alımları gibi etkenlerle karışık bir seyir izledi. Soya fasulyesinde, Arjantin hükümetinin ihracat vergilerini kaldırması küresel ticaret akışını etkilerken, buğday fiyatları küresel rekabet nedeniyle baskı altında kaldı. Bu hafta Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç fiyatı yüzde 3,3, soya fasulyesi yüzde 1,2, buğday yüzde 0,7 ve mısırda yüzde 0,5 azaldı.