Antalya’nın Finike ilçesinde, antik Limyra Kenti’nde gerçekleştirilen kazı çalışmalarında, 1982 yılından bu yana epigrafik kaynaklardan bilinen fakat henüz bulunamayan Zeus Tapınağı’nın bir kısmı keşfedildi. Likya Uygarlığı’nın doğu kentlerinden biri olan Limyra, Finike’nin yaklaşık 9 kilometre kuzeydoğusundaki Toçak Dağı’nın eteklerinde konumlanıyor. Tarih boyunca Likya’nın başkenti olan Limyra, Bizans döneminde bölgenin piskoposluk merkezi olarak da biliniyor. Sur yapıları, “Perikle Heroonu” anıt mezarı, 6 bin kişilik tiyatro, Roma hamamı, “Ptolemaion” anıtı ve Gaius Sezar için yapılmış mezar anıtıyla önemli bir merkez olarak öne çıkıyor.
KAZILAR DEVAM EDİYOR
Kazı çalışmaları, Avusturya Arkeoloji Enstitüsü ile birlikte Limyra Koordinatör Kazı Başkanı Doç. Dr. Kudret Sezgin öncülüğünde sürdürülüyor. Yapılan kazılarda, uzun yıllardır tahmin edilen Zeus Tapınağı’nın yeri tespit edildi ve bugüne kadar doğu bölümünde yapılan çalışmalarda tapınağın bir kısmı gün yüzüne çıkarıldı. Sezgin, AA muhabirine verdiği demeçte, “Tapınak olduğu biliniyordu ama nerede olduğu bilinmiyordu” diyerek, arkeolojik kalıntılar üzerinden Limyra’nın kentleşme sürecinin klasik döneme, yani yaklaşık 2400 yıl öncesine kadar uzandığını belirtti.
KENTİN TARİHİ YENİDEN DEĞERLENDİRİLİYOR
Sezgin, Likya Kralı Perikle’nin kente yönelik önemli imar faaliyetleri yürüttüğüne dikkat çekerek, “Limyra, 2023 yılında Geleceğe Miras Projesi’ne dahil edildi” açıklamasında bulundu. Bu yıl kazı çalışmalarının ilk defa kendileri tarafından başlatıldığını ve önemli bir arkeolojik buluş gerçekleştirildiğini ifade eden Sezgin, “1982’den bu yana epigrafik kaynaklarla bilinen ancak yeri tespit edilemeyen tapınak yapısını bulmuş durumdayız” dedi. Ayrıca, klasik dönemden kalan Zeus Tapınağı’nın Hellenistik ve Roma İmparatorluğu dönemlerinde de kentin baş tanrısı olduğunu teyit ettiklerini dile getirdi.
TAPINAĞIN STRÜKTÜRÜ KESİNLİK KAZANIYOR
Kazı çalışmalarının içeriği hakkında bilgi veren Sezgin, tapınağın doğu cephesi olarak adlandırılan ana giriş bölümü ve sundurma kısmına ait ante duvarlarının açığa çıkarıldığını bildirdi. “Tam 15 metre genişliğinde ön cephesi bulunan tapınak, Bizans döneminde bir surla korunmuştur” diyen Sezgin, kutsal odanın surun dış kısmında, özel mülk olan bir portakal bahçesinin altında kaldığını da sözlerine ekledi. Kamulaştırma çalışmaları tamamlandığında kazıların bu alanda süreceği müjdesini verdi.
TAPINAĞIN KEŞFİ, ŞEHİRLEŞME SÜRECİNİ YENİDEN İNCELETİYOR
Sezgin, tapınakta bulunan seramikler sayesinde kentin yerleşim tarihinin 5000 yıl öncesine döndüğünü aktardı. Tapınağın bulunmasının, kentin şehirleşme sürecinde bazı teorilerin yeniden gözden geçirilmesine olanak tanıdığını belirten Sezgin, “Roma Caddesi’nin altında tespit edilen propilon denilen anıtsal kapının klasik dönemde tapınağın kutsal alanına giriş sağlandığı sonucuna varıldı. Hellenistik dönem sur duvarı olarak tanımlanan yapının da tapınağın çevre koruma duvarı olduğunu ortaya koyduk” şeklinde konuştu.