İSTİHBARAT VERİLERİNE GÖRE SİVİL KAYIPLAR YÜKSEK
İsrail ordusuna ait gizli bir istihbarat veritabanından elde edilen verilere göre, Gazze’de İsrail askerleri tarafından öldürülen her altı Filistinli arasındaki beşinin sivil olduğu belirleniyor. Son on yıl içinde savaşlarda pek gözlemlenmeyen bir katliam oranına ulaşılıyor. Guardian, +972 Magazine ve Local Call’un yürüttüğü ortak araştırma, savaşın 19. ayında İsrail istihbarat yetkililerinin Hamas ve Filistin İslami Cihad (PIJ) tarafından 8 bin 900 savaşçının öldüğünü ya da “muhtemelen ölü” olarak listelendiğini gösteriyor. Sağlık yetkililerine göre, toplamda 53 bin Filistinli öldürüldü ve bu sayı savaşçıları ile sivilleri kapsıyor. Bu ölümlerin %83’ü sivil olduğuna işaret ediyor.
OLAĞANÜSTÜ YÜKSEK SİVİL KAYIP ORANI
Bu oran, son dönemde diğer yerlerdeki savaşlara oranla olağanüstü yüksek. Uppsala Çatışma Veri Programı’ndan Therése Pettersson, “Ölenler arasında sivillerin bu oranda yüksek olması dikkat çekici, özellikle de bu kadar uzun süre devam eden bir çatışmada bunun olması kayda değer” dedi. UCDP’nin verilerine göre, ölülerin arasındaki sivil oranı yalnızca Srebrenitsa, Ruanda soykırımı ve 2022’deki Mariupol kuşatmasında daha yüksekti. Birçok soykırım araştırmacısı ve insan hakları aktivisti, sivil katliamı ve aç bırakma nedeniyle İsrail’in Gazze’de soykırım işlediğini belirtiyor.
İsrail ordusu, Local Call ve +972 Magazine’in sorularına veritabanının varlığını ya da Hamas ve PIJ ölümlerine dair verileri inkar etmedi. Guardian’a yapılan açıklamada, rakamların yanlış olduğu ifade edilse de hangi verilerin reddedildiği belirtilmedi. Ayrıca açıklama, “IDF sistemlerinde mevcut verileri yansıtmadığı” şeklindeydi fakat hangi sistemlerden bahsedildiği netlik kazanmadı. Veritabanında, Hamas ve PIJ’nin askeri kanatlarında aktif kabul edilen 47 bin 653 Filistinlinin ismi bulunuyor. Ancak bu veri, sıradan sivilleri de kapsama potansiyeline sahip.
ASKERLERİN DEĞERLENDİRMELERİ
Emekli general Itzhak Brik, açıklanan sayılarla gerçekte olan arasındaki bağın kopuk olduğunu ifade etti. “Açıklanan sayılarla gerçekte olan arasında hiçbir bağlantı yok. Hepsi boş” dedi. Gazze’deki askeri birimlerle buluşan Brik, onlardan “çoğunun sivil” olduğu yönünde bilgiler aldığını aktardı. Gazze’nin büyük kısmı yıkıma uğramış olsa da ordu, militan olarak kabul ettiği yaklaşık 40 bin kişinin hâlâ hayatta olduğunu gösteriyor. Filistinli analist Muhammad Shehada, İsrail’in kamuya açık militan ölü sayısını abarttığını belirtti.
SİVİL ÖLÜM ORANI VE İNSANİ DURUM
Mayıs’tan bu yana sivil ölüm oranının yükselmiş olabileceği ve İsrail güçlerinin askeri yasak bölgelerdeki yiyecek dağıtım merkezleri ile bağlantılı olarak yüzlerce insanı öldürdüğü belirtiliyor. Gazze’deki siviller, yeni bir kara harekâtı öncesinde kuzeyi terk etmeleri için uyarılıyor. Bu harekâtın siviller açısından yıkıcı sonuçları olması bekleniyor. İngiliz akademisyen Mary Kaldor, Gazze’deki katliamın doğasının farklı olduğunu vurguluyor ve “Bunlar siviller dikkate alınmadan yürütülüyor” ifadesini kullanıyor.
MEŞRU MÜDAFAA VE SİYASİ SÖYLEMLER
İsrail hükümeti, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın saldırıları sonrasında olayları meşru müdafaa olarak nitelendiriyor. Ancak askeri liderlerin, Hamas kayıplarını artırma yönündeki söylemleri dikkat çekiyor. Bir asker, Rafah’ta bir çizgi oluşturulduğunu ve o çizgiyi geçen herkesin hedef alındığını belirtti. Bunun yanı sıra, Oxford Üniversitesi’nden profesör Neta Crawford, İsrail’in sivilleri koruma uygulamalarının terk edilmesinin gözlemlendiğini söylüyor. Artık sivilliği koruma yükümlülükleri yerine getirilmediği aşikar.