ABD’DEN EUROPA’YA GÜMRÜK TARİFELERİ BASKISI

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa’daki müttefiklerine yönelik olarak ilave gümrük tarifeleri uygulayacağını ve ABD’nin Grönland’ı satın almasına izin verilene kadar bu baskıyı devam ettireceğini ifade etti. Bu açıklama, Danimarka’ya bağlı olan geniş Arktik adanın geleceğiyle ilgili mevcut gerilimi daha da artırdı. Trump, Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda, Danimarka, Norveç, İsveç, Fransa, Almanya, Hollanda, Finlandiya ve Birleşik Krallık’tan ithal edilen ürünlere 1 Şubat itibarıyla ilave yüzde 10 gümrük vergisi uygulanacağını duyurdu. Söz konusu ülkeler zaten Trump yönetiminin uyguladığı tarifelere tabiydi ve bu tarifelerin 1 Haziran itibarıyla yüzde 25’e çıkarılacağı bilgisi verildi. Ayrıca, bu tarifelerin ABD’nin Grönland’ı satın almasına yönelik herhangi bir anlaşma yapılıncaya kadar geçerli olacağı belirtildi.

AVRUPALI LİDERLERDEN ŞİDDETLİ TEPKİLER

Trump’ın bu açıklaması sonrasında Avrupalı liderlerden ardı ardına tepkiler geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, “Toprak bütünlüğü ve egemenlik, uluslararası hukukun temel ilkeleridir. Bunlar Avrupa için olduğu kadar uluslararası toplumun bütünü için de hayati öneme sahiptir. Arktik bölgesinde barış ve güvenliğe yönelik ortak transatlantik çıkarımızı, NATO dahil olmak üzere, sürekli olarak vurguladık” ifadelerini kullandı. Ayrıca, müttefiklerle beraber yürütülen Danimarka tatbikatının Arktik güvenliğini artırmayı amaçladığını ve bunun kimse için bir tehdit oluşturmaması gerektiğini belirtti. Von der Leyen, gümrük tarifelerinin transatlantik ilişkileri zedeleyeceğini de vurguladı.

GRÖNLAND’IN GELECEĞİ DANIŞILMALI

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Grönland konusundaki pozisyonlarının net olduğunu kabul ederek, “Grönland, Danimarka Krallığı’nın bir parçasıdır ve bu konudaki karar, Grönlandlılar ve Danimarkalılar tarafından verilmelidir.” dedi. Ayrıca, NATO’nun Arktik bölgesindeki güvenliğinin tüm müttefikler için önemli olduğunu belirten Starmer, gümrük tarifelerinin uygulamasının yanlış olduğunu ifade etti. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da, “Fransa, ulusların egemenliğine ve bağımsızlığına bağlıdır. Danimarka tarafından Grönland’da düzenlenen tatbikata katılma kararı aldık” şeklinde konuştu.

ŞANTAJ YAPILMAYACAK

İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, “Şantaja boyun eğmeyeceğiz. Danimarka ve Grönland’ı ilgilendiren konularda sadece Danimarka ve Grönland karar verir.” diyerek, bu meselenin daha geniş bir Avrupa Birliği meselesi olduğunu belirtti. Hollanda Dışişleri Bakanı David van Weel ise, Trump’ın gümrük tarifeleri konusundaki açıklamasını değerlendirdi ve bu konuda AB Komisyonu ve ortaklarıyla yakın temas içerisinde olduklarını söyledi.

ALTERNATİFLER DEĞERLENDİRİLİYOR

Beyaz Saray, ABD’nin Grönland’ı elde etmeye yönelik çabaları kapsamında birçok seçeneğin masada olduğunu ifade etti. Gümrük tarifeleri bir seçenek olarak uygulanırken, Trump yönetimi, zorla ele geçirme opsiyonunu bile tartışmaya açtı. Ancak uzmanlar, bir NATO müttefikinin toprağına saldırmanın diplomatik sonuçlarının oldukça ağır olabileceğine dikkat çekiyor. ABD’nin Grönland’ı satın alma yoluyla edinim çabaları ise karmaşık bir süreç olarak tanımlanıyor.

Ek olarak, Grönland halkının gönlünü kazanmak amacıyla kısa vadeli mali teşvikler ya da ekonomik kazanımlar sunulması gerektiği belirtiliyor. Grönland bağımsız bir yönelime girerse, ABD ile bir ortaklık geliştirebileceği de gündemde.