GÜMRÜK VERGİLERİNDE YENİ DÜZENLEME
ABD’nin gümrük tarifelerinin fiyatlar üzerindeki etkisi devam ederken, Başkan Donald Trump, 1 Ekim tarihinden itibaren ithal ilaçlar, mutfak ve banyo dolapları, döşemeli mobilyalar ile ağır kamyonlara uygulanacak gümrük vergisi oranlarını duyurdu. Fed yetkilileri de açıklamalarıyla emtia piyasalarının yönüne etki ediyor. Bazı üyeler iş gücü piyasasını korumak adına daha cüretkar faiz indirimleri gerektiğini savunuyor. Diğer bazı üyeler ise özellikle enflasyon konusunda temkinli olunması gerektiğini belirtiyor.
ENFLASYON VE PARA POLİTİKASI DEĞERLENDİRMESİ
Fed Başkanı Jerome Powell, geçtiğimiz hafta yaptığı konuşmada tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağını ifade etti. “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak kendini gösterecektir.” dedi. Powell, fiyatlardaki bu tek seferlik artışın bir enflasyon sorununa dönüşmemesi için gerekli adımları attıklarını da aktardı. “Hala orta derecede kısıtlayıcı olarak gördüğüm bu politika duruşu, olası ekonomik gelişmelere yanıt vermek için bizi iyi bir konumda bırakıyor.” değerlendirmesinde bulundu.
ABD Ticaret Bakanlığı, 2025’in nisan-haziran dönemine ait Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) nihai verilerini paylaştı. Verilere göre, ABD ekonomisi yılın ikinci çeyreğinde güçlü tüketici harcamaları ve yatırımların etkisiyle yüzde 3,8 büyüdü ve 2023’ün üçüncü çeyreğinden bu yana en hızlı büyümeyi gösterdi. Ülkede ilk kez işsizlik maaşı talebinde bulunanların sayısı, 20 Eylül ile biten haftada 218 bine geriledi.
PİYASA GÖRÜNTÜSÜ VE BEKLENTİLER
Fed’in enflasyon göstergelerinden biri olan çekirdek kişisel tüketim harcamaları (PCE) fiyat endeksi, ağustosta yıllık bazda yüzde 2,9 artış gösterdi. Yeni konut satışları ise yine aynı dönemde yüzde 20,5 artarak beklentilerin üzerinde bir performans sergiledi. Analistler, açıklanan makro ekonomik verilerin güçlenmesinin, Fed’in ilave faiz indirimlerine gereksinim duymadığı bir ekonomiye işaret ettiğini belirtiyor. Para piyasalarında ise son dönemde istihdam verilerine ilişkin zayıflama belirtilerine rağmen Fed’in faiz indirim beklentileri azalma gösterdi.
DEĞERLİ METALLERDE DAHA DA YÜKSELDİ
Değerli metaller, Fed’in para politikası ile ilgili belirsizlikler ve Powell’ın açıklamaları karşısında tarife adımları ve jeopolitik riskler ile haftayı olumlu bir seyirle kapadı. Altın ons fiyatı, altıncı haftasında da yükselişine devam ederek 3 bin 759,7 dolardan işlem gördü. Hafta içinde 3 bin 791,1 dolara kadar yükselerek rekor kırdı. Gümüş ons fiyatı ise haftayı 46,1 dolardan tamamlarken, hafta içinde 46,6 dolara ulaşarak 2011 yılından beri en yüksek seviyesini gördü.
BAZ METALLERDE KARMAŞIK SEYİR
Baz metallerde ise açıklanan makroekonomik verilerin ardından karışık bir seyir izlendi. Bakır fiyatları, Goldman Sachs’ın Endonezya’daki bakır madeni Grasberg’deki aksaklıkları neden göstererek 2025 ve 2026 yılları için küresel bakır arz tahminlerini aşağı yönlü güncellediğini bildirdi. Bu hafta bakır libresi yüzde 0,4, kurşun ise yüzde 0,1 artış gösterdi.
PETROL PRİSLERİ YÜKSELDİ
Petrol fiyatları, Ukrayna ve Rusya arasındaki gerginliğin yanı sıra ABD’nin ticari ham petrol stoklarının düşmesi nedeniyle değer kazandı. Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, iç piyasada benzin sıkıntısının devam ettiğini ve benzin ihracatı yasağını yıl sonuna kadar uzatmayı planladıklarını duyurdu. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin verilerine göre, ticari ham petrol stokları geçen hafta yaklaşık 600 bin varil azalarak 414 milyon 800 bin varile geriledi.
TARIM EMTİALARINDA KARMAŞIK SEYİR
Tarım emtia fiyatları, Arjantin’in vergi politikası, ABD’deki hasat süreci ve Çin’den gelen alımlarla karışık bir seyir izledi. Arjantin hükümetinin soya fasulyesi ihracat vergilerini kaldırması, küresel ticaret akışını etkilemekte. Buğdayda ise küresel rekabet fiyatları baskılamaya devam ediyor. ABD’de mısır hasadının hızlanması fiyatlar üzerinde aşağı yönlü etkide bulunuyor.