ANAYASA MAHKEMESİNDEN YON’A AZİL KARARI
Güney Kore’de Anayasa Mahkemesi, yaptığı açıklamada Yoon’un sıkıyönetim ilanının anayasada tanımlanan “ulusal kriz” şartlarını karşılamadığına hükmederek bu durumun anayasaya aykırı olduğuna karar verdi. Mahkeme, Yoon’un sıkıyönetim ilanı sonrası, kararın reddedilmesini engellemek amacıyla Ulusal Meclise asker göndermesinin de kanunların ihlali olduğunu belirtti. Bunun sonucunda Anayasa Mahkemesi, Ulusal Meclisin azil önergesini kabul ederek Yoon’un sıkıyönetim ilanı nedeniyle görevden alınmasını onayladı. Azil kararı sonrasında Yoon derhal görevden alındı ve ülke 60 gün içinde yeni bir devlet başkanlığı seçimine gidecek.
BAŞBAKAN GEÇİCİ OLARAK GÖREV YAPACAK
Geçici olarak Devlet Başkanlığına vekalet eden Başbakan Han Duck-soo, azil kararının ardından yaptığı televizyondan halka hitapta geçiş süreci hakkında değerlendirmelerde bulundu. Han, “Vekil Devlet Başkanı olarak, ulusal güvenlik ve dış ilişkilerde herhangi bir boşluk yaşanmamasını, ülkenin sağlam ve sarsılmaz bir güvenlik halini sürdürmesini sağlayacağım.” dedi. Ayrıca, ticaret anlaşmazlıkları gibi acil sorunlara yanıt verilmesinde herhangi bir aksaklık olmaması için çaba göstereceğini ve vatandaşların güvenliğini sağlamak için kamu düzeninin sıkı şekilde korunacağını vurguladı. Anayasa Mahkemesi, Yoon’un 3 Aralık 2024’teki sıkıyönetim ilanının anayasaya aykırı olduğuna hükmederek görevden azline karar vermişti.
SIKIYÖNETİM İLANI VE SONUCU
Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol, 3 Aralık 2024 gecesi yaptığı açıklamada, “muhalefetin devlet karşıtı aktivitelere karıştığı” gerekçesiyle sıkıyönetim ilan etti. Ancak, meclisin gerçekleştirdiği oylamada bu karar kaldırıldı ve Bakanlar Kurulunda onaylanarak geri adım atıldı. Ulusal Meclisin 14 Aralık 2024’teki oylamasında Yoon’un azli talep edilmiş, Anayasa Mahkemesinin vereceği karara kadar görevden geçici olarak uzaklaştırılmıştı. Azil davası kapsamında 15 Ocak’ta gözaltına alınan Yoon, ülke tarihinde gözaltına alınan ilk devlet başkanı oldu. 19 Ocak’ta “ayaklanmaya liderlik etmek” ve “görevi kötüye kullanmak” suçlamalarıyla tutuklandı. Yoon’un tutukluluğu 8 Mart’ta Seul Merkez Bölge Mahkemesi tarafından iptal edildi ve fiziksel gözaltı olmadan yargılanması onaylandı.
AZİL SÜRECİ VE YASAL ŞARTLAR
Güney Kore’de bir devlet başkanının görevden alınması süreci, Ulusal Meclise sunulan azil önergesinin meclisin üçte ikisi tarafından kabul edilmesine dayanmaktadır. Diğer siyasilere yönelik azil için ise salt çoğunluk yeterli oluyor. Azil oylaması sonrasında azil istemi, Anayasa Mahkemesine aktarılıyor. Mahkeme, azil süreciyle ilgili kanıtları dinleyip değerlendirerek duruşma gerçekleştiriyor ve azil istemini onaylamak veya reddetmek için 6 ay süresi var. Mahkemede 9 yargıç bulunurken, 6 yargıcın kararı onaylaması halinde lider görevden alınıyor. Güney Kore Ulusal Meclisinin 14 Aralık’taki oylamasında nitelikli çoğunluk sağlanarak Yoon’un azli talep edilmişti. Anayasa Mahkemesi tarafından azil kararı verilen Yoon, 2017’de azledilen eski Devlet Başkanı Park Geun-hye’nin ardından bu şekilde görevden alınan ikinci lider oldu.