Ho Chi Minh City’nin kalabalık caddelerinde bir restorandan çıkan silahlı saldırgan, sokakta oturan müşterilerin arasından geçerek hedeflerine arkadan ateş açtı. İddiaya göre bu suikast, Avustralya’nın korkulan uyuşturucu kartellerinden birinin üst düzey bir üyesini öldürürken bir kişiyi de ağır yaraladı. Olay, dünyanın en kârlı kokain pazarında kontrolü ele geçirmek için yürütülen çete savaşının yeni bir halkası olarak kayıtlara geçti. Vietnam’daki çekimlerde, Coconut Karteli’nin operatörlerinden 24 yaşındaki Lorenzo Lemalu’nun kaldırımda sendeleyerek yürüdüğü, ardından restorana sürüklendiği ve hayatını kurtarmak için çaba harcandığı görülüyor. Yanında kanlar içinde yatan sözde ortağı ise ağır yaralı haldeydi. 21 Mayıs’taki saldırının ardından 72 saat içinde Vietnamlı yetkililer, Kamboçya sınırına yakın bir noktada iki Samoalı erkeğin gözaltına alındığını duyurdu ve bu kişileri devlet televizyonunda itirafçı gibi gösterdi. Yirmili yaşlarındaki bu iki kişi, saldırının yurt dışındaki bir kişi tarafından yönlendirildiğini söyledi.
HO CHİ MİNH CİTY’DEKİ SUİKAST SYDNEY’DE YANKI BULDU
Saldırı Ho Chi Minh City sokaklarında gerçekleşmiş olsa da etkisi binlerce kilometre ötede, Avustralya’nın Sydney kentinde hissedildi. Son 18 ayda çetelerin uyuşturucu ticareti üzerindeki hakimiyet mücadelesi nedeniyle bu kentte şiddet olayları patlak verdi. Kolluk kuvvetlerine göre, Avustralya ve Yeni Zelanda’da kullanıcılar kokain ve metamfetamin için gram başına ABD ve Avrupa’dakilerden birkaç kat daha fazla ödüyor. Bu potansiyel kârlar, kaçakçıları Güney Amerika’dan Pasifik Adaları üzerinden her iki ülkeye büyük miktarlarda yasa dışı uyuşturucu sevk etmeye teşvik ediyor. Satışın merkez üssü ise Yeni Güney Galler eyaletindeki Sydney. Polis, denizaşırı operatörlerin ergenler de dahil olmak üzere suçluları kiralayarak kirli işlerini yaptırdığını söylüyor. Yeni Güney Galler Polis Yardımcı Komiseri Scott Cook mayıs sonunda yaptığı açıklamada, “Yeni Güney Galler’de organize suç artık tamamen küresel” diyerek şiddet olaylarına karışan denizaşırı suç figürlerini uyardı.
COCONUT KARTELİ VE ALAMEDDİNE AİLESİ ARASINDAKİ KANLI HESAPLAŞMA
Sydney’in batı banliyöleri, suç çetelerinin rakiplerinin evlerini kurşunladığı, araçları ve iş yerlerini ateşe verdiği, ortaklarını kaçırıp öldürdüğü ve ailelerini terörize ettiği bir çete savaşına sahne oluyor. Eski NSW Polis Dedektifi ve şimdi Macquarie Üniversitesi’nde kriminolog olan Vince Hurley, Lemalu’nun Coconut Karteli’nin geçen yılın başlarında Alameddine suç ailesiyle misilleme savaşını başlattığını söyledi. Hurley, karteli “kiralık kas” olarak tanımlarken, ödeme konusunda eski işverenleriyle ters düştüklerini belirtti. Grubun adı, Fiji ve Samoa gibi küçük ülkelerden gelen Pasifik Adalılarına karşı tarihsel bir aşağılamayı tersine çevirmeye çalışıyor. Hurley’e göre bu isim, onları küçümseyen herkesin yüzüne vurulan bir kupa gibi.
GENÇLER ORGANİZE SUÇUN AĞINA ÇEKİLİYOR
Polis, Sydney sokaklarındaki şiddetin yurt dışından yönetildiğini ve gençlerin hızlı para vaadiyle çete savaşının karmaşık ağına çekildiğini söylüyor. Lemalu’nun cenazesinden bir gün önce, batı Sydney’deki planlanan taziye mekanına, bir arabanın arkasından yarı otomatik tüfekle 30 el ateş eden bir saldırganın görüntüleri sosyal medyada yayıldı. Saldırı sırasında mekanda kimse yoktu ancak polis, olayın “çok sayıda ölüme” yol açabileceğini belirtti. İddia edilen saldırganın yalnızca 17 yaşında olması, polise göre gençlerin organize suça sürüklendiğine dair endişe verici bir trendin işareti. NSW Polis Dedektif Müfettişi Jason Box, “Bu son derece endişe verici ve sadece genç erkekler değil, genç kadınlar da var. Son zamanlarda cinayet komplosuna karışan, potansiyel hedefleri gözetleyen 17 ve 18 yaşında kadınları tutukladık” dedi. Box, ailelerin çocuklarının açıklanamayan zenginliklere sahip olup olmadığını, gecenin her saatinde evden çıkıp çıkmadığını, beş altı telefonla dolaşıp dolaşmadığını kontrol etmesi gerektiğini vurguladı.
AVUSTRALYA VE YENİ ZELANDA DÜNYANIN EN KÂRLI KOKAİN PAZARI
Birleşmiş Milletler Uyuşturucu ve Suç Ofisi’nin (UNODC) yayımladığı son rapora göre, Avustralya ve Yeni Zelanda’da 15-64 yaş arası nüfusun yüzde 4,2’si 2024’te kokain kullandı. Bu oran, ABD’deki yüzde 1,9 ve Avrupa’daki yüzde 1,7’nin iki katından fazla ve dünya genelindeki en yüksek seviye. Kaçakçılar, sevkiyatları ağırlıklı olarak Amerika kıtasından “Pasifik uyuşturucu otoyolu” olarak bilinen rota üzerinden gönderiyor. Fiji ve Solomon Adaları gibi Pasifik Adaları, kârlı Okyanusya pazarına giden yolda durak noktası olarak kullanılıyor. UNODC araştırmacısı Antoine Vella, akıllı kokain kaçakçılarının geleneksel Avrupa rotalarına kıyasla daha az dikkat çeken batı rotalarına yöneldiğini belirterek, “Bu eğilimin daha da artması şaşırtıcı olmaz ve sadece kokain için değil, diğer uyuşturucular için de Pasifik ada devletlerini etkiliyor” dedi.
REKOR UYUŞTURUCU OPERASYONU: 2,7 TON KOKAİN ELE GEÇİRİLDİ
Avustralya Federal Polisi (AFP), bu yıl Pasifik bölgesinde çoğu kokain olmak üzere 17 ton yasa dışı uyuşturucu ele geçirildiğini açıkladı. Bu miktar, geçen yılın toplamının üç katından fazla. Bazı sevkiyatlar gemilerde ya da gözetleme sistemlerinin tespit etmesi zor olan yarı denizaltı araçlarda bulundu. Geçtiğimiz günlerde AFP, batı Sydney’de kırsal bir bölgede üç nakliye konteynırının altına gömülü plastik bidonlarda 2,7 ton kokain buldu. Polis, bunun üç milyon sokak satışına yeteceğini söyledi. Operasyon, Queensland eyaletinde bir kamyon yangını ihbarına giden polislerin denizde yüzen 40 kilo kokain bulmasıyla başladı. Ardından yapılan soruşturma, Belize bandıralı MV Wealth adlı kargo gemisinin Solomon Adaları’nda durdurulmasına yol açtı. Polis, kokainin Sydney’deki bir organize suç grubu tarafından sipariş edildiğini ve satış için güneydeki kente getirildiğini iddia ediyor. Altı kişi tutuklandı. AFP Komutanı Stephen Jay, rekor miktardaki kokainin çete savaşını durduracağına mı yoksa alevlendireceğine mi yol açacağı konusunda yorum yapmaktan kaçınırken, “Birileri çok para kaybetti. Bu önemli miktardaki kokainin kaybıyla ilgili biraz vicdan muhasebesi yapılacak” dedi.
POLİS OPERASYONLARI VE GENÇ SUÇLULARIN ROLÜ
NSW Polisi, Lemalu’nun ölümünün ardından düzenlediği sabah baskınlarında dokuz kişiyi tutukladı ve organize suçun üstesinden geldiklerine dair güven ifade etti. Polis Yardımcı Komiseri Cook, “Uzun süredir geriden geliyorduk. İlk kez onlarla aynı seviyede olduğumuzu düşünüyoruz” dedi. Polis, genç suçluların genellikle belirli bir suç ağına bağlı olmadığını ve hedeflerinin kimliğini çoğu zaman bilmediğini belirtiyor. Sydney’deki uyuşturucu savaşını sosyal medyada yayınlayan Sydney Crime News Worldstar’dan Zaky Mallah, yeraltı dünyasındaki şiddeti tahmin etmenin “hiçbir zaman kolay olmadığını” söyledi. “Durum bir kısasa kısas. Her tutuklamanın ardından iki yeni silahlı saldırı geliyor gibi” dedi.
PASİFİK ADALARI UYUŞTURUCU TİCARETİNİN YÜKÜNÜ TAŞIYOR
Coconut Karteli üyesi Lemalu’nun öldürülmesiyle ilgili iki Samoalının tutuklanması, yaklaşık 220 bin nüfuslu küçük Pasifik adasında manşetlere taşındı. Saldırının ardından ada başbakanı, yerel gençlerin uyuşturucu ticareti tarafından “kullanıldığını” söyledi. Curtin Üniversitesi’nden kriminolog Emma Tufuga, gençlerin akran ağları ve sosyal medya aracılığıyla para ya da sadece bir aidiyet duygusu vaadiyle işe alındığını belirtti. Tufuga, “Beni gerçekten endişelendiren şey, küçük Pasifik ülkelerinin başka yerlerde yönlendirilen uyuşturucu piyasalarının zararını üstlenmesi” dedi. “Ortaklık, büyük ülkelerin Pasifik sularını polislik etmesinden ziyade önleme ve korumaya odaklanmalı.” Waikato Üniversitesi’nden Profesör Alexander Gillepsie ise uyuşturucu akışını kolaylaştıran gümrük memurlarına veya yerel polise verilen rüşvetlere dikkat çekerek, asıl sorunun uyuşturucudan çok “topluma sızan yolsuzluk” olduğunu söyledi.