IBM araştırmacıları, 120 kübitlik dolanmış bir kuantum durumu oluşturarak tarihi bir başarıya imza attı. Bu çalışmayla, en büyük ve en kararlı çoklu kübit dolanıklığı elde edildi. Kuantum dolanıklığı, kuantum fiziği alanında iki veya daha fazla parçacığın görünmez bir biçimde bağlanmasını ifade ediyor. “Big Cats: Entanglement in 120 Qubits and Beyond” başlıklı makale, tüm kübitlerin tek bir kuantum sisteminde senkronize davrandığını ortaya koyuyor. Bu gelişme, modern şifreleme sistemlerini aşabilecek hatasız kuantum bilgisayarların önünü açabilir.

“KE Dİ DURUMU” DENEYİ

Araştırma ekibi, Schrödinger’in ünlü düşünce deneyine dayanan “kedi durumu (GHZ state)” tanımında özel bir yapı kullandı. Bu yapı içinde her kübit, aynı anda hem “0” hem de “1” değerini alabiliyor; birinin durumu değiştiğinde, hepsi otomatik olarak değişim gösteriyor. IBM’in ulaştığı 0.56’lık fidelity (doğruluk) oranı, 120 kübitin gerçekten dolanık olduğunu gösteriyor. Bu, şimdiye dek ulaşılan en yüksek seviye olarak kaydedildi. Doğrudan test edilemediği için karmaşık sistem, IBM’in parite salınımı ve doğrudan doğruluk tahmini gibi yöntemleriyle istatistiksel olarak doğrulandı. Bu yöntemler, milyarlarca olası konfigürasyon yerine rastgele seçtiği örneklerle kuantum sistemin tutarlılığını değerlendiriyor.

KRİPTO PARALAR TEHLİKEDE

Uzmanlar, bu gelişmenin yalnızca akademik anlamda bir dönüm noktası olmadığını, aynı zamanda Bitcoin ve diğer kripto para ağları açısından da bir tehdit oluşturduğunu belirtiyor. Kuantum bilgisayarlar, Bitcoin’de kullanılan ECDSA şifreleme sistemini kırma kapasitesine yaklaşıyor. Henüz pratik bir tehlike oluşturmuyor fakat IBM, Google ve Quantinuum gibi şirketlerin 2030 yılına kadar “hata toleranslı” kuantum sistemleri üzerinde çalışması bu durumu hızla gerçeğe dönüştürebilir. Kuantum araştırma grubu Project 11’in kurucusu Alex Pruden, durumu şu şekilde ifade etti: “Satoshi Nakamoto’ya ait olduğu düşünülen milyonlarca Bitcoin, yeterince güçlü bir kuantum bilgisayar ortaya çıktığında tehlikeye girebilir.”