ALZHEİMER HASTALIĞINDA YENİ UMUTLAR
Alzheimer hastalığını tedavi etmeye yönelik araştırmalar devam ederken, yeni bir çalışma, bu hastalığın tedavisinin gelecekte kanser ilaçlarında olabileceğini gösterdi. Pazartesi günü yayımlanan araştırmada, iki kanser ilacının Alzheimer’a ait semptomları yavaşlatma veya tersine çevirme potansiyeli bulundu. ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Alzheimer’ın erken dönem ilerlemesini durdurmak amacıyla bu iki ilacın kullanımını onayladı. Bu ilaçlar Leqembi ve Kisunla olarak biliniyor. Ancak bilim insanlarına göre, bu ilaçların etkileri sınırlı kalabiliyor. Bazı ilaç şirketleri, Alzheimer’a karşı ilaç geliştirme programlarını başarısız denemeler nedeniyle askıya alırken, diğer şirketler mevcut ilaçların Alzheimer üzerinde etkili olup olamayacağını araştırıyor.
KANDIDATLAR KANSER İLAÇLARI
ABD San Francisco Kaliforniya Üniversitesi’nde yürütülen bir araştırma, bu konuyu derinlemesine incelemeyi hedefledi. Araştırmacılar, 1,300’den fazla ilacın bulunduğu bir veritabanını inceledi; bu veritabanında antipsikotik, antibiyotik, mantar karşıtı ve kemoterapi ilaçları da yer alıyordu. Sonrasında, bu ilaçların gen ifadesine olan etkileri araştırıldı. 21 Temmuz’da Cell dergisinde yayımlanan çalışma, iki kanser ilacının Alzheimer riskini azaltma potansiyeli açısından en iyi adaylar olarak belirlendiğini ortaya koydu. Bu ilaçlar birlikte kullanıldığında, deney farelerindeki Alzheimer belirtilerini ya yavaşlattı ya da tersine çevirdi. Araştırmaya göre, ilaçlardan biri meme kanseri için diğeriyse kolon ve akciğer kanseri için kullanılıyor.
İLAÇLARIN ETKİSİ
Araştırma kapsamında incelenen ilaçlardan yalnızca 90’dan azının insanların beyin hücrelerindeki Alzheimer’la bağlantılı genlerin ifadesini düzelttiği tespit edildi. Elektronik tıp kayıtlarına göre, özellikle beş ilacın gerçek hastalardaki Alzheimer riskini azalttığı belirlendi. Araştırmacılar, FDA tarafından onaylı iki kanser ilacını seçerek fareler üzerinde denemeler gerçekleştirdi.
BİRLİKTE KULLANILDIĞINDA DAHA ETKİLİ
Araştırmanın yürütücüsü ve UCSF Bakar Bilgisayarlı Sağlık Bilimleri Enstitüsü Geçici Direktörü Marina Sirota, kanser ilaçlarının bu alanda beklenmedik bir sonuç çıkardığını belirtti. Araştırmaya göre, meme kanseri ilacı letrozole, sinir hücrelerindeki gen ifadesini değiştirirken, kolon ve akciğer kanseri ilacı irinotecan, gliyal hücrelerdeki gen ifadesini etkiledi. Alzheimer, sinir hücrelerini yok edebilmekte ve bu durum gliyal hücre artışına yol açarak beyinde inflamasyona sebep olabiliyor. Araştırmacılar, iki ilacı birlikte kullandıklarında, yaşlandıkça Alzheimer semptomları gösteren farelerdeki beyin dejenerasyonunun geri döndüğünü ve hafızalarının düzeldiğini gözlemledi. Ancak farelerde elde edilen sonuçların insanlarda aynı şekilde doğrulanmadığı için araştırmacılar, ilacın Alzheimer hastaları üzerinde test edilmesini umuyor.