ALZHEİMER HASTALIĞININ TEDAVİSİ ÜZERİNE YENİ BULGULAR

Alzheimer hastalığının tedavisine dair süregelen çalışmalar sırasında, pazartesi günü yayınlanan bir araştırma, bu hastalığın tedavisinin gelecekte kanser ilaçlarına bağlı olabileceğini ortaya koydu. Araştırmada, iki kanser ilacının Alzheimer’ın henüz tedavi edilemeyen semptomlarını yavaşlatma ya da tersine çevirme etkisi gösterdiği tespit edildi. ABD’deki Gıda ve İlaç Dairesi (FDA), Alzheimer’ın erken dönemindeki ilerleyişini durdurmak amacıyla iki ilacın kullanımına onay vermiş durumda. Bu ilaçlar Leqembi ve Kisunla olarak biliniyor. Ancak bilim insanlarına göre bu ilaçların faydaları sınırlı olabiliyor.

BULGULAR VE KULLANILAN İLAÇLAR

Bazı ilaç şirketleri, Alzheimer’a karşı ilaç geliştirme programlarını başarısız denemeler yüzünden iptal ederken, diğer firmalar mevcut ilaçların Alzheimer’a karşı potansiyelini araştırıyor. ABD’deki San Francisco Kaliforniya Üniversitesi’ndeki araştırmacılar da bu doğrultuda bir araştırma gerçekleştirdi. Bilim insanları, bin 300’den fazla ilacı içeren bir veritabanını inceledi. İlgili veritabanında antipsikotik, antibiyotik, mantar karşıtı ve kemoterapi ilaçları da mevcut bulunuyordu. Araştırmacılar, bu ilaçların gen ifadesini nasıl etkilediğini araştırdı. 21 Temmuz’da Cell dergisinde yayınlanan araştırmaya göre, iki kanser ilacı, Alzheimer riskini azaltmak için en iyi adaylar olarak belirlendi. Bu ilaçlar bir araya getirildiğinde, deney farelerindeki Alzheimer belirtilerini ya yavaşlattı ya da tersine çevirdi. İncelenen ilaçlardan biri meme kanseri için, diğeri ise kolon ve akciğer kanseri için kullanılıyor.

İLAÇLARIN ETKİLERİ VE GELECEK PLANLARI

İlgili araştırmada mercek altına alınan ilaçlardan sadece 90’dan azı, Alzheimer ile bağlantılı genlerin ifadesini insan beyin hücrelerinde tersine çevirdi. Elektronik tıp kayıtlarına göre, özellikle beş ilaç gerçek hastalardaki Alzheimer riskini önemli ölçüde azalttı. Araştırmacılar, FDA tarafından onaylanmış iki kanser ilacını seçerek, fareler üzerinde denemelere yöneldi. Araştırmanın yazarlarından UCSF Bakar Bilgisayarlı Sağlık Bilimleri Enstitüsü Geçici Direktörü Marina Sirota, yaptıkları araştırmadan kanser ilaçlarının çıkmasını beklemediklerini belirtti. Araştırma verilerine göre, meme kanseri ilacı letrozole, sinir hücrelerindeki gen ifadesini değiştirirken, kolon ve akciğer kanseri ilacı irinotecan, sinir sistemini destekleyen gliyal hücrelerdeki gen ifadesini etkiliyor. Alzheimer hastalığı, sinir hücrelerini yok edebiliyor ve bu da gliyal hücrelerin artmasına sebep olabiliyor; bu durum beyinde inflamasyona yol açıyor.

Araştırmacılar, bu iki ilacı birlikte kullandıklarında, yaşlanan farelerde Alzheimer semptomlarının gösterdiği beyin dejenerasyonunu tersine döndüğünü ve hafızalarının iyileştiğini gözlemledi. Farelerde elde edilen verilerin her zaman insanlarda aynı sonuçları vermediğini ifade eden araştırmacılar, şimdi tedavinin Alzheimer hastaları üzerinde denemeyi amaçlıyor.