SICAK HAVA DALGALARI BEYNİ TEHDİT EDİYOR
İklim değişikliği ile birlikte artış gösteren sıcak hava dalgaları, sadece doğal yaşamı değil, insanların beyin sağlığını da etkiliyor. Bilim insanları, aşırı sıcakların beyindeki etkilerini anlamaya yönelik acele içinde çalışmalar yapıyor.
BEYİNLERİN ENGELLİ SİNYALLERİ
Jake, beş aylıkken ilk tonik-klonik nöbetini yaşadıktan sonra ailesi, sıcak günlerde oğullarının sağlık mücadelesine tanık oldu. 18 aylıkken Dravet Sendromu teşhisi konan Jake, bu nadir genetik epilepsi türü nedeniyle yalnızca nöbetler değil; otizm, dikkat eksikliği gibi birçok sorunla da karşı karşıya kalabiliyor. Özellikle sıcak havalar veya ani ısı değişimleri nöbetleri tetikleyebiliyor. Jake’in annesi Stephanie Smith, “Her yaz, sıcaklıklarla birlikte zor bir mücadele başlıyor. Artan sıcaklıklar, bu yıkıcı hastalıkla yaşamanın zorluklarını daha da artırıyor” şeklinde açıklama yapıyor.
University College London’dan epilepsi uzmanı nörolog Prof. Dr. Sanjay Sisodiya, Dravet Sendromu’nun bu konuda yalnızca görünen kısmı olduğunu belirtiyor. Sıcak hava dalgalarının epilepsi, felç, ensefalit, migren ve MS gibi birçok nörolojik hastalığı kötüleştirdiğine vurgu yapılıyor. Avrupa’da 2003 yılında yaşanan sıcak hava dalgasında kaydedilen fazla ölümlerin yaklaşık yüzde 7’sinin nörolojik problemlerle bağlantılı olduğu kaydediliyor.
BEYNİN SICAKLARA DUYARLILIĞI
Beyin hücreleri sıcaklık değişimlerine oldukça hassastır. Vücut, beynin aşırı ısınmasını önlemek amacıyla sürekli kan dolaşımı ile fazla ısıyı atmak durumundadır. Aksi halde, beyin hücreleri arasındaki sinyal iletimi bozulabiliyor. Aşırı sıcaklar bu durumdan etkilenen yalnızca hastalar değil, sağlıklı bireyler için de sorun yaratıyor: Karar alma süreçleri bozulabiliyor, bireyler daha agresif veya depresif hissedebiliyor.
ALZHEİMER VE SOSYOEKONOMİK SORUNLAR
Ayrıca, sıcak hava dalgaları sırasında Alzheimer ve diğer demans türlerine sahip bireylerin hastaneye başvuru oranları ve ölüm sayılarında önemli bir artış yaşanıyor. Yaşlı insanların vücut ısılarını ayarlama yetenekleri düşük olup sıcaklıklara adapte olma becerileri kısıtlı olabiliyor. İklim değişikliğinin etkileri sadece mevcut bireylerle sınırlı kalmayıp, henüz doğmamış çocukları da etkiliyor. Aşırı sıcaklıkların, erken doğum riskini yüzde 26 oranında artırma potansiyeli bulunuyor. Bu durum, nörogelişimsel bozuklukların ortaya çıkmasına zemin hazırlayabiliyor.