PETROL ANLAŞMASINDAKİ ROL
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Irak Başbakanı Muhammed Şiya es-Sudani, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi Başbakanı Mesrur Barzani ve diğer yetkililerin, anlaşmanın gerçekleşmesinde kararlı çabalarının önemli bir rol oynadığını belirtti. Rubio, “Bu anlaşma, ABD ve Irak arasındaki karşılıklı fayda sağlayan ekonomik ortaklığı güçlendirecek,” diyerek, gelişmenin ABD şirketleri için daha istikrarlı bir yatırım ortamı sağlayacağını ifade etti. Aynı zamanda bu adımın bölgesel enerji güvenliği ve Irak’ın egemenliği açısından da önemli olduğunu vurguladı.
PETROL ÜRETİMİ VE İHRAÇ SÜRECİ
IKBY Başbakanı Barzani, anlaşma sonrası bir açıklama yaparak, petrol üreticileri, Irak Petrol Bakanlığı ve Irak Milli Petrol Şirketi (SOMO) ile yapılan uzlaşı sayesinde, bölgedeki petrol kuyularının yeniden dünya piyasalarına açıldığını duyurdu. Irak Başbakanı Sudani, sosyal medyada yayımladığı mesajında, IKBY’deki petrol sahalarından üretilen petrolün Irak Petrol Bakanlığı tarafından devralınacağını ve bu petrolün Irak-Türkiye petrol boru hattı üzerinden ihraç edileceğini aktardı. Bunun öncesinde, IKBY Doğal Kaynaklar Bakanlığı, yerli ve yabancı petrol şirketleriyle ihracatın yeniden başlaması için anlaşma sağlandığını, ancak nihai kararın Irak Petrol Bakanlığı’ndan beklendiğini söyledi.
Mart 2023’te, Irak-Türkiye petrol boru hattından petrol akışı, uluslararası tahkim kararı nedeniyle durmuştu. Bu tahkim kararı, Türkiye’nin IKBY’den yapılan petrol ihracatına izin vermesinin Irak merkezi yönetiminin onayı olmadan yapılmasına karşılık gelmesi nedeniyle alınmıştı. Yeni anlaşma ile birlikte boru hattının tekrar işlevsel hale gelmesi, enerji piyasaları, bölgesel istikrar ve ABD-Irak ilişkileri açısından önemli bir gelişme olarak değerlendiriliyor.