İSRAEL’DEN E1 PROJESİ’NE ONAY
İsrail, işgal altındaki Doğu Kudüs’te Filistinlilerin mülkiyetlerini gasp ederek kurduğu yerleşimlerin genişletilmesi ve Batı Şeria’nın kuzeyini güneyinden ayıracak “E1 Projesi” için son onayı verdi. Yedioth Ahronot gazetesinin bildirdiğine göre, İsrail Savunma Bakanlığına bağlı Sivil İdare Birimi Yüksek Planlama Kurulu, aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in “Filistin devleti fikrini ortadan kaldıracak” sözleriyle açıkladığı projenin yürütülmesini onayladı. Onaylanan plan dahilinde, işgal altındaki Doğu Kudüs ile Batı Şeria’daki yasa dışı yerleşim birimi Ma’ale Adumim arasında 3 bin 401 yeni yasa dışı konut inşa edilecek.
ULUSLARARASI TOPLUMUN HAREKETE GEÇMESİ GEREKİYOR
İsrailli sivil toplum kuruluşu Ir Amim’in yetkilisi Aviv Tatarsky, “Bugün çıkan onay kararı, İsrail yönetiminin, Bakan Smotrich’in Filistin devleti olasılığını ortadan kaldırmayı ve Batı Şeria’yı fiilen ilhak etmeyi amaçlayan ‘stratejik planını’ ne kadar kararlı bir şekilde sürdürdüğünü gösteriyor. Bu, apartheid rejiminin kasıtlı bir seçimidir” diye belirtti. Tatarsky, “Uluslararası toplum, barış ve Filistin devleti konusunda ciddiyse, E1 bölgesinde Filistinlilerin yerinden edilmesini ve Batı Şeria’nın kalbinde yeni bir yerleşim yerinin kurulmasını önlemek için hızlı bir şekilde harekete geçmelidir” ifadelerini kullandı.
BİNYAMİN NETANYAHU’YA TALEP
İşgal altındaki Batı Şeria’nın tamamının ilhakını savunan aşırı sağcı Maliye Bakanı Smotrich, geçtiğimiz hafta Ma’ale Adumim yerleşimini 20 Ağustos Çarşamba günü itibarıyla genişleterek iki katına çıkarmayı planladığını söyledi. Smotrich, “E1 projesiyle Ma’ale Adumim yerleşimini Kudüs kentine bağlamayı ve Filistinlilerin Ramallah ile Beytüllahim kentleri arasındaki ulaşımını kesmeyi planlıyoruz” ifadelerini kullandı. Ayrıca, Başbakan Binyamin Netanyahu’dan “Batı Şeria ilhakını” resmi olarak duyurmasını talep eden Smotrich, “Batı Şeria’daki egemenliğimiz konusunda tarihi bir ilana yakın olduğumuza inanıyorum” dedi.
İKİ DEVLET ÇÖZÜMÜNE HACİZ VURAN PROJE
Tarihsel olarak Doğu Kudüs’ün bir parçası olan ancak Ayrım Duvarı’nın (Utanç Duvarı) Batı Şeria kısmında kalan Filistin mahallesi Azeriye’nin yakınlarına inşa edilen “Ma’ale Adumim” yerleşimini Batı Kudüs’e bağlamak için “E1 Projesi” başlatılmıştı. Bu proje kapsamında, bölgeye 4 binden fazla yasa dışı konut ve otel inşa etmek için 12 bin dönüm Filistin toprağı gasp edildi. “E1 Projesi” ile Doğu Kudüs’ün Batı Şeria’daki Filistin topraklarıyla olan bağlantısının kesilmesi ve izole edilmesi hedefleniyor.
İKİ DEVLET ÇÖZÜMÜNE NAKAVT DARBESİ
İsrailli hak örgütü Peace Now, E1 yerleşim projesini “iki devletli çözüme indirilen nakavt darbesi” olarak tanımladı ve projenin Batı Şeria’yı böleceği ve Doğu Kudüs’ü daha da izole edeceği uyarısında bulundu. İsrail ve Filistin Yönetimi arasında 1993 yılında imzalanan Oslo Anlaşmaları, tarafların nihai statü görüşmeleri tamamlanmadan Kudüs ve Batı Şeria’nın statüsünü değiştirecek tek taraflı adımlardan kaçınmasını öngörüyor. Ancak E1 projesi, Doğu Kudüs’ün Filistin devletinin başkenti olma ihtimalini fiilen ortadan kaldırıyor, bu nedenle Oslo sürecinde hedeflenen ‘iki devletli çözüm’ perspektifini neredeyse imkânsız hale getiriyor.
Birleşmiş Milletler, uluslararası toplumun İsrail yerleşimlerini uluslararası hukuka göre yasa dışı saydığını belirtmekte ve yerleşimlerin genişlemesinin Filistin-İsrail çatışmasında iki devletli çözümü tehdit ettiğini sıkça vurgulamaktadır. Filistin Kolonizasyon ve Duvar Direnişi Komisyonu verilerine göre, İsrail, 1967’den bu yana işgal altındaki Batı Şeria’da en az 710 yerleşim ve askeri karakol inşa etti; bu, her 8 kilometrekarede bir yerleşime denk geliyor. Filistinliler, uluslararası kararların İsrail’in 1967’deki işgalini ve 1980’deki ilhakını reddettiğini hatırlatarak, Doğu Kudüs’ün gelecekteki devletlerinin başkenti olduğunu her fırsatta vurguluyor.