GİZLİ VERİTABANI VE KATLİAM ORANI
İsrail ordusuna ait gizli bir istihbarat veritabanından elde edilen verilere göre, Gazze’de İsrail güçlerinin öldürdüğü her altı Filistinliden beşi sivil. Bu durum, son on yılda görülen katliam oranlarının oldukça yüksek olduğunu gösteriyor. Guardian, +972 Magazine ve Local Call’un ortak araştırması, savaşın 19. ayında, İsrail istihbaratının Hamas ve Filistin İslami Cihad’dan (PIJ) 8 bin 900 savaşçıyı ölü ya da “muhtemelen ölü” olarak listelediğini belirtiyor. Sağlık yetkilileri, İsrail saldırıları sonrasında toplam 53 bin Filistinlinin yaşamını yitirdiğini, bunun hem savaşçıları hem de sivilleri kapsadığını ifade ediyor; burada savaşçıların yalnızca %17 oranında yer aldığı ve %83’ünün sivil olduğunu vurguluyor.
SİVİL KAYIPLAR VE DÜNYA ÇATIŞMALARIYLA KARŞILAŞTIRMA
Bu oran, dünya genelinde sivil kayıpların izlenmesi adına önemli bir kriter olan Uppsala Çatışma Veri Programı’na (UCDP) göre, Suriye ve Sudan gibi iç savaşlarla bilinen çatışmalardaki oranlarla karşılaştırıldığında da olağanüstü yüksek bulunuyor. UCDP’den Therése Pettersson, “Ölenler arasında sivillerin bu oranda yüksek olması dikkat çekici, özellikle de bu kadar uzun süre devam eden bir çatışmada bunun olması kayda değer” diyor. Geçmişte sadece belirli çatışma ve şehirlerde benzer oranların görüldüğünü ancak genel olarak asla bu ölçüde bir oranla karşılaşılmadığını ifade ediyor. UCDP’nin 1989’dan beri izlediği çatışmalarda, yalnızca Srebrenitsa, Ruanda soykırımı ve Mariupol kuşatmasında sivil oranı daha yüksekti.
SIVIL KATLIAMLARINA YÖNELİK SUÇLAMALAR
Birçok soykırım araştırmacısı, insan hakları aktivisti ve hukukçu, İsrail’in Gazze’de sivillerin kitlesel katliamını gerçekleştirdiği ve onları aç bıraktığını savunuyor. İsrail ordusu, Local Call ve +972 Magazine’in sorularını yanıtsız bıraktı, ancak açıklamalarında “makalede sunulan rakamların yanlış olduğu” ifadesine yer verdi ve hangi verileri reddettiklerini belirtmedi. Veritabanı, Gazze’de askeri kanatlarda aktif kabul edilen 47 bin 653 Filistinlinin ismini içeriyor ve bu verilerin gizli belgelerden elde edildiği belirtiliyor.
ASKERLERDEN GÜNDEMİ DEĞİŞTİREN AÇIKLAMALAR
Bir emekli general olan Itzhak Brik, “Açıklanan sayılarla gerçekte olan arasında hiçbir bağlantı yok. Hepsi boş” demekte. Askerlerin sivil ölümleri üzerine verdiği bilgiler de, sivil kayıpların çok fazla olduğunu doğruluyor. Filistinli analist Muhammad Shehada, “İsrail’in kamuya açıkladığı militan ölü sayısını abarttığını” belirtiyor. Geçmişte Hamas ve PIJ’den gelen tahmini kayıp verileri de bu durumu destekliyor. Mayıs’tan bu yana artan sivil ölüm oranlarının sebeplerinden biri, İsrail güçlerinin insani yardım dağıtımını engellediği ve bu durumun insanları açlığa sürüklediği ifade ediliyor.
GÜVENLİK STRATEJİLERİ VE ULUSLARARASI YASALAR
Gelişmelerin sivil ölümleri üzerindeki etkisi büyük. Gazze’de, topraklarının sadece %20’sine sıkıştırılan insanlar, yeni bir kara harekâtı öncesi tehdit alıyor. Bu harekâtın sivil nüfus için yıkıcı sonuçları olması bekleniyor. İngiliz akademisyen Mary Kaldor, Gazze’deki çatışmanın doğasının, uluslararası insani hukukun uygulanmadığını gösterdiğini belirtiyor. Kaldor, “Gazze’de bir savaş değil, daha çok suikast kampanyasından söz ediyoruz” diyor ve durumun sivil nüfus üzerindeki etkilerini Sudan, Yemen ve Suriye ile karşılaştırıyor.
MEŞRU MÜDAFAA SAVUNMASI
İsrail hükümeti ise savaşın, 7 Ekim’deki Hamas saldırılarından sonra meşru müdafaa olduğunu öne sürüyor. Ancak siyasi ve askeri liderler, savaşın yürütülme biçimiyle ilgili tartışmalara yol açan soykırıma varan söylemler kullanıyor. Askeri istihbarat başında bulunan bir general, “her bir ölü için 50 Filistinlinin ölmesi gerektiğini” dile getirmişti. Uluslararası ilişkiler uzmanı Neta Crawford, İsrail’in sivilleri korumaya yönelik politikalardan uzaklaştığını vurguluyor ve uyguladıkları stratejilerin sivilleri korumak için geçmişte benimsenen yöntemlerle çeliştiğini belirtiyor.