İstanbul Altın Rafinerisi Hakkında Gözaltı Kararları
ALTIN RAFİNERİSİNE YÖNELİK İDDİALAR
İstanbul Altın Borsası ve T.C. Hazine Müsteşarlığı’nın altın rafinerileri listesinde ilk resmî altın rafinerisi olarak öne çıkan İstanbul Altın Rafinerisi AŞ ve ilişkili şirketlerin yetkilisi olan 23 kişi hakkında gözaltı kararı verildi. Bu kişilerin “hileli yollarla devlet desteği alarak örgütlü bir şekilde kamu zararına yol açtığı” iddia ediliyor. Bildirilen bilgilere göre, 21 kişi gözaltına alındı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’ndan yapılan açıklamada, yürütülen soruşturma çerçevesinde, bu kişilerin hileli yollarla devlet desteği alarak kamu zararına yol açtıkları belirtildi. Açıklamada, söz konusu kişiler hakkında, “1211 Sayılı Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Kanunu ve Bunun Tebliğlerine Muhalefet”, “4749 Sayılı Kamunun Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanuna Muhalefet” ile “1567 Sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanuna Muhalefet” suçlarından gözaltı kararı verildiği ifade edildi.
ŞİRKETİN YAPISI VE TARİHÇESİ
1996 yılında kurulan İstanbul Altın Rafinerisi A.Ş. (İAR), Türkiye’nin önde gelen değerli maden işleme ve ticaret kuruluşlarından biri olarak dikkat çekiyor. 2007’de Dubai Altın Borsası’na üye olan İAR, 2011’de Londra Külçe Piyasaları Birliği’nin (LBMA) Good Delivery Listesi’ne girerek uluslararası rafineri standartlarını yakaladı. Türkiye’nin 500 Büyük Sanayi Kuruluşu listesinde 5. sırada yer alan şirketin yıllık net satışı 229,7 milyar TL seviyesinde. Altın sektörünün doğası gereği yüksek ciroya sahip olmasına rağmen kâr marjı düşük seyrediyor; İAR’ın dönem kârı 77,8 milyon TL olarak kaydedildi. Şirket yaklaşık 244 çalışanıyla faaliyet gösteriyor.
AİLE İÇİNDEKİ MİRASI MÜCADELESİ
İstanbul Altın Rafinerisi’nin kuruluş hikâyesi Halaç ailesinin çabalarıyla başladı. Şirketin kurucusu Ömer Halaç, Anadolu Üniversitesi Endüstri Mühendisliği mezunu olup, 1996’da Kapalıçarşı’da Halaç Kuyumculuk’u kurarak altın rafinasyonu işine girdi. 2002 yılında İstanbul Altın Rafinerisi’nin hisselerini satın alarak Türkiye’nin ilk resmî altın rafinerisini faaliyete geçirdi. Halaç, Türkiye’de ilk kez 999,9 saflıkta altın üretimi gibi yenilikçi uygulamalara öncülük etti. Ömer Halaç’ın 2008 yılında Orta Afrika Cumhuriyeti’nde vefatının ardından, kardeşi Özkan Halaç şirkette göreve başladı. Ancak, o da 2014 yılında kalp krizi nedeniyle hayatını kaybetti.
DAVALAR VE YÖNETİM DEĞİŞİKLİKLERİ
Halaç ailesi arasında uzun yıllar süren miras mücadelesi, Ömer Halaç’ın vefatından sonra başladı. Özcan Halaç yapılan sermaye artışıyla rafineride hakim hissedar oldu. Ancak bu durum, Ömer Halaç’ın eşi İlknur Halaç ile sekiz yıl süren bir dava sürecini başlattı. Mahkeme 2022’de sonuçlanan kararla, İlknur Halaç ve çocuklarına yaklaşık 102 milyon lira tazminat ödenmesine hükmetti. Uzlaşmanın sağlanmasıyla birlikte Özcan Halaç İAR’ın tek sahibi haline geldi. Aile içi gerilimlerin ardından 2013 yılında yönetime profesyonel bir isim getirildi: Ayşen Esen. Esen’in liderliğiyle şirket kurumsallaşma sürecine girdi, finansal yapısı güçlendirildi ve dış pazarlarda büyüme hedeflerini hızlandırdı. Günümüzde İAR, yılda 1.380 ton altın işleme kapasitesiyle dünyanın en büyük ikinci rafinerisi konumunda.