ÇÖL TOZLARI İSTANBUL’DA ETKİLİ OLACAK
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, İstanbul’un bir hafta boyunca çöl tozlarının etkisi altına gireceğini açıkladı. Kuzey Afrika ve Sahra Çölü’nden gelen ince toz partikülleri, rüzgar akımlarıyla Türkiye’ye ulaşmakta. Prof. Dr. Toros, bu durumu normal bir doğa olayı olarak nitelendirerek, “Özellikle ısınan çöl bölgelerinden yükselen tozlar, rüzgar akımlarıyla Avrupa ve Türkiye’ye kadar taşınabiliyor. İstanbul’da bir hafta boyunca çöl tozu etkili olacak. Araçların üzerinde ve yüzeylerde birikintiler görebiliriz” şeklinde ifade etti.
GÖKYÜZÜ RENK DEĞİŞTİRİYOR
Çöl tozlarının hava kalitesini olumsuz etkilemenin yanı sıra, atmosferin rengini de değiştirip güzelliğini bozacağı tahmin ediliyor. Prof. Dr. Toros, “Bazen yer seviyesinde daha az hissedilirken, bazen de özellikle gün doğumu ve batımında gökyüzünün sarı, turuncu ve kırmızı tonlarına bürünmesine neden olabilir. Puslu ve kızılımsı hava, çöl tozunun etkili olduğunun göstergesidir” diye belirtti.
SAĞLIK ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ ÖNEMLİ
Çöl tozlarının insan sağlığı üzerinde oluşturabileceği riskler de kaygı verici. Prof. Dr. Toros, bu tozların ince kum, kil ve mineral parçacıkları taşıdığını vurgularken, özellikle astım ve bronşit hastalarının dikkatli olması gerektiği konusunda uyardı. Çöl tozlarının yol açabileceği sağlık sorunları arasında; “Solunum yolu rahatsızlıkları olanlar için risk oluşturuyor, PM10 ve PM 2.5 seviyelerinde artış görülüyor, hava kalitesi düşüyor, göz ve cilt tahrişine neden olabilir, dışarıda uzun süre kalmak solunum sıkıntılarına yol açabilir.” Prof. Dr. Toros, “Yaşlılar ve kronik rahatsızlığı bulunan bireylerin zorunlu olmadıkça dışarı çıkmamaları önemli. Özellikle spor yapanlar ve açık havada çalışanlar, hava kalitesine dikkat etmeli. Yoğun çöl tozu dönemlerinde dış mekân aktivitelerinin azaltılması öneriliyor” şeklinde uyarılarda bulundu.
DOĞAYA KATKILARI YER ALIYOR
Prof. Dr. Toros, çöl tozlarının olumsuz etkilerine rağmen ekosisteme pozitif katkılar sağladığını da ifade etti. Sahra Çölü’nden gelen bu tozlar, fosfor ve demir açısından zengin olduğu için bitkilere besin temin ediyor. Bahar aylarında, bu minerallerin toprağa karışarak doğal gübre görevi gördüğünü açıklayan Toros, “Bitkiler için en kritik dönemlerden biri olan bahar aylarında, çöl tozları önemli bir besin kaynağı olabilir” dedi.
ÇÖL TOZUNUN ETKİSİ NE ZAMAN GEÇECEK?
Hava tahmin modellerine göre, İstanbul’da çöl tozu etkinliği 1 hafta sürecek. Ancak, rüzgar akımlarına bağlı olarak, bu etkinin süresi değişiklik gösterebiliyor.