KURAKLIK TEHLİKESİ GÖZ ÖNÜNDE
Küresel ısınmanın en tehlikeli yansımalarından biri olan kuraklık, artık açıkça gözler önünde duruyor. Akdeniz Havzası, her geçen gün su krizine yaklaşmakta. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ) verilerine göre, 15 Nisan’da yüzde 82,22’ye ulaşan barajlardaki su seviyesi, yaz sıcaklarının ve su tüketimindeki artışın etkisiyle düşmeye devam ediyor. Kente su sağlayan barajlardaki doluluk oranı, şu an itibarıyla yüzde 39,98 olarak kaydedildi. Ömerli’de su seviyesi yüzde 35,39, Darlık’ta yüzde 52,71, Elmalı’da yüzde 59,43, Terkos’ta yüzde 45,08, Alibey’de yüzde 24,03, Büyükçekmece’de yüzde 41,52, Sazlıdere’de yüzde 37,68, Istrancalar’da yüzde 32,91, Kazandere’de yüzde 19,37 ve Pabuçdere’de yüzde 30,91 olarak ölçülüyor.
SU TÜKETİMİ ARTMAKTA
Kente su sağlayan baraj ve göletler, toplamda 868 milyon 683 bin metreküp biriktirme hacmine sahipken, mevcut su miktarı 347,01 milyon metreküp seviyesine geriledi. Bu yıl barajlara düşen yağış miktarı, metrekare başına 337,54 kilogram olarak kaydedildi. Barajların dışında, kente su sağlayan Melen ve Yeşilçay’dan bu yıl şu ana kadar 409,78 milyon metreküp su temin edildi. İstanbul’da dün toplam 3 milyon 498 bin metreküp su tüketimi gerçekleşti. Şehre verilen suyun, 229 bin metreküpü regülatörlerden, 3 milyon 269 bin metreküpü ise barajlardan sağlandı.
BARAJLARDAKİ DOLULUK ORANLARI
İSKİ istatistiklerine göre, 1 Eylül’de baraj doluluk oranları 2015’te yüzde 68,61, 2016’da yüzde 52,54, 2017’de yüzde 62,38, 2018’de yüzde 61,71, 2019’da yüzde 58,67, 2020’de yüzde 46,88, 2021’de yüzde 57,74, 2022’de yüzde 58,06, 2023’te yüzde 28,97, 2024’te yüzde 45,79 ve 2025’te yüzde 39,98 olarak kaydedildi.
YAĞIŞLARA İHTİYAÇ VAR
İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hüseyin Toros, son on yılda İstanbul’a su sağlayan barajların, 1 Eylül’de yüzde 40’ın altına yalnızca 2023 yılında düştüğüne dikkat çekiyor. Toros, mevcut oranın, son on senedeki en düşük ikinci seviye olduğunu belirterek, İstanbul’da günlük su tüketiminin yaz döneminde birkaç kez 3,5 milyon metreküpü geçtiğini vurguladı. “Kentte haziran ve temmuz aylarının sıcak geçmesi nedeniyle hem buharlaşma oldu hem de suya olan ihtiyaç arttı. Son iki yıldır Marmara Bölgesi son derece kurak geçiyor. Dolayısıyla barajlardaki su seviyesi de hızla düşüyor. Kısa süreli yağışlar toprak sıcak olduğu için barajlara pek etki etmiyor, buharlaşıp gidiyor. Barajlara suyun gelmesi için peş peşe uzun süre yağış olması gerekiyor.” diyor.
SU KAYNAKLARI TEHDİT ALTINDA
Meteoroloji Mühendisi Adil Tek ise, hiç yağmur yağmaması durumunda İstanbul’un yaklaşık 3 aylık suyunun kalmış olduğuna dikkat çekiyor. Kente mayıs ayından bu yana yaklaşık 3 aylık süreçte 14,4 kilogram yağış düştüğünü dile getiren Tek, Kandilli Rasathanesi verilerine göre, 100 yıllık süreçte bu rakamın altında yalnızca 2004 yılında 7 kilogramlık yağış olduğunu belirtiyor. “Bu yaz dönemi, son 100 yılda en az yağışın olduğu ikinci en kurak yaz oldu.” ifadesini kullanan Tek, eylül ayında etkili bir yağış gözükmediğini düşünmekte. Yağışların, normal değerlerin altında kalması bekleniyor.
İSTANBUL SU KRİZİYLE YÜZLEŞEBİLİR
Aralık ve ocak ayında yağışların normal ve normal üstü değerlerine dönmesi bekleniyor. Ancak bu durum, su krizinin önlenmesi için tasarruf tedbirlerinin uygulanması gerektiğini gösteriyor. Tasarruf konusunda bilinçlendirmenin yaygınlaştırılması gerekiyor. İzmir ve Ankara, su krizine girmeye başlamışken, İstanbul’un da su krizine girme olasılığı oldukça yüksek görünmekte. Çünkü yağışların önümüzdeki üç aylık süreçte yüksek seviyede olması öngörülmüyor.