TAM BAĞIMSIZLIK HEDEFİ
Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün, KAAN Projesi hakkında, uçağın geliştirilmesi ve ilk blok üretiminde kullanılacak yabancı motorların tedarik süreciyle ilgili açıklamalarda bulundu. Türk savunma sanayisinin, “tam bağımsızlık” hedefi çerçevesinde, motor gibi ürünlerde yaşadığı örtülü veya açık ambargolar karşısında stratejisini şöyle açıkladı: “Savunma Sanayii Başkanlığımızın temeli, savunma sanayiinde tam bağımsızlığı sağlamak ve ordumuzun ihtiyaçlarını yerli ve milli yollarla karşılamaktır. Tüm kısıtlamaları takip ediyoruz, uluslararası alanda yaşanacak her türlü sınırlamayı özenle değerlendiriyor ve ülkemizin çıkarlarını korumak adına bütün imkanlarımızı seferber ediyoruz. Bu süreçteki temel ilkemiz; ordumuzun ihtiyaçlarını geciktirmeden karşılamak ve savunma projelerimizi kararlılıkla hayata geçirmektir. Hiçbir zaman tek bir kaynağa bağlı kalmadan alternatif tedarik ve geliştirme seçeneklerini eş zamanlı olarak planlıyor ve uyguluyoruz. Böylece hem teknolojik bağımsızlığımızı artırıyor hem de teslimat sürekliliğimizi güvence altına alıyoruz. Motor teknolojileri alanındaki adımlarımız, ülkemizin stratejik gücünü ve özgüvenini daha da kuvvetlendiriyor. Bugüne kadar “yapamazsınız” denilen her platformu envantere kazandırdık. Uçaklarımız, kara araçlarımız, helikopterlerimiz, insansız sistemlerimiz ve füzelerimiz artık milli motorlarımızla devam ediyor.”
ASKERİ MOTOR TEKNOLOJİLERİ
Askeri motor teknolojileri konusunda Savunma Sanayii Başkanlığı önderliğinde yürütülen projelerin güncel durumunu paylaşan Görgün, “Kara araçlarımızda Vuran ve Kirpi araçlarıyla TUNA motoru askerimizin kullanımına sunuldu, tank taşıyıcı ve lojistik araçlar için geliştirilen AZRA Gen-2 test süreçleri başarıyla devam ediyor. Yeni nesil paletli araçlarda görev alacak UTKU motoru ve ALTAY tankı için geliştirilen BATU motorunun geliştirme ve test süreçleri tamamlandı, hem UTKU hem BATU’nun transmisyon test çalışmaları da başarıyla sürdürülüyor. İnsansız hava araçlarımızda TB3’e güç veren PD200 motoru envantere girdi, ANKA ve AKSUNGUR’a entegre edilen PD170 motoru ile test faaliyetleri devam ederken, Kargı İHA için PG50 motoru ile bağımsız kabiliyetler elde edildi. Helikopterlerimizde GÖKBEY helikopterinin kalbinde yer alan milli TS1400 turboşaft motorunun sertifikasyon testleri devam ederken, seri üretim çalışmaları da başarıyla ilerliyor. Füze ve mühimmatlarımızda ATMACA ve SOM için KTJ3200, ÇAKIR için KTJ1750, KARA ATMACA için KTJ3700 jet motorları geliştirildi ve başarıyla kullanıldığı görülüyor. Bunun yanı sıra, yeni nesil füze motorları geliştirme çalışmaları da devam ediyor. Deniz platformlarımızda Marlin SİDA için LEVEND motoru, ULAQ SİDA için Marin X7 entegrasyonları yapıldı, MİLGEM gemilerimiz için MAVİ BATU bağımsız çözümünün hayata geçirilmesi için test süreçleri tamamlandı. Jet motorları ve ileri aşama çalışmalarda ANKA-III için geliştirilen TF6000 turbofan motoru başarıyla çalıştırıldı, KIZILELMA için TF10000 geliştirme süreçleri devam ediyor. KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme faaliyetleri başarıyla sürdürülüyor. Türkiye, motor teknolojilerini kapsayan bu geniş yelpazeyle kara, hava, deniz ve füze sistemlerinde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri yerli ve milli imkanlarla sağlıyor.”
KAAN İÇİN YERLİ MOTOR ÇALIŞMALARI
Savaş uçaklarının en kritik alt sistemlerinden olan jet motorları ile ilgili KAAN projesinin ihtiyaçları üzerine Görgün, yerli motor geliştirme çalışmalarının geldiği noktayı şu şekilde açıkladı: “Milli Muharip Uçağımız KAAN’ın motor çalışmalarında aynı anlayışla yol alıyoruz. KAAN’ın seri üretimi, yabancı değil yerli motorla planlandı. KAAN savaş uçağının ana motoru TF35000 ve yardımcı güç ünitesi APU60 için geliştirme süreçleri başarıyla sürdürülüyor. Savunma sanayiindeki süreç, daima bu şekilde işler. Önce mevcut motorlarla başlanıyor, ardından milli motor projeleri devreye alınıyor. Biz KAAN’ı blok yaklaşımıyla üretiyoruz. Yani farklı aşamalarda, farklı yeteneklerle güçlenen versiyonlarını envantere sunarak, kademeli olarak geliştiriyoruz. Bu kapsamda KAAN savaş uçağının teslimat takviminde bir gecikme yaşanmamakta. Seri üretimimizi riske atmamak amacıyla tek bir kaynağa bağlı kalmıyor, farklı tedarik kanallarıyla çalışıyor, alternatifleri eş zamanlı olarak değerlendiriyoruz. Böylece hem takvimi güvence altına alıyor hem de milli motor geliştirme yol haritamızı kesintisiz ilerletiyoruz. KAAN’ın geleceği, kesinlikle tek bir ülkenin motoruna bağlı değildir. Mühendislerimize güveniyoruz. TF35000’in seri imalat süreci planlandığı gibi devam ediyor. Türkiye, motor teknolojilerinde hava, kara, deniz ve füze sistemlerinin tümünde ihtiyaç duyulan kritik kabiliyetleri yerli ve milli imkanlarla karşılayabilecek seviyeye ulaşmıştır. Gaz Türbinli Motor Yol Haritamız çerçevesinde jet motorlarında da bağımsızlığı sağlamak amacıyla kararlılıkla ilerliyoruz.”
KAAN prototip uçaklar için gerekli tüm motorların tedarik edilerek Türkiye’ye teslimatının tamamlandığını bildiren Görgün, prototip uçakların üretiminin hızla devam ettiğini vurguladı. KAAN için ihtiyaç duyulan motorların ABD’den sağlanmasına dair güncel durumu da şu şekilde aktardı: “Hava Kuvvetleri Komutanlığı’na teslim edilecek ilk blok için KAAN seri uçaklarıyla ilgili motor tedarikine yönelik ABD’ye resmi başvuru süreci tamamlandı. KAAN uçağımızın 6’ncı nesil üstün yetenekler kazanması için ihtiyaç duyduğumuz yerli motorun geliştirme faaliyetleri planlandığı şekilde devam ediyor. Bu aşamada yabancı farklı bir alternatif arayışımız bulunmuyor.”
GELECEK PLANA GÜVENE BİLİM
Motorların yurt dışından temininde yaşanabilecek sorunların Endonezya ile imzalanan 48 adetlik KAAN ihracat anlaşması için tehdit oluşturup oluşturmayacağı sorusuna Görgün, “Endonezya’ya ihraç edilmesi planlanan 48 adet beşinci nesil KAAN savaş uçağı, ABD menşeli motorlar yerine milli motorlarımızla güçlendirilecektir. Son olarak, mühendislerimize güveniyoruz. Yerli ve milli imkanlarla Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliği ve desteğiyle KAAN’ı ve yerli motorunu ülkemize kazandırmak için var gücümüzle çalışıyoruz,” diyerek sonlandırdı.