KENELER ÜZERİNDEKİ ARAŞTIRMALAR DEVAM EDİYOR
Uzmanlar, kenelerle ilgili araştırmalarını sürdürüyor. Ondokuz Mayıs Üniversitesi (OMÜ) Veteriner Fakültesi’nde gerçekleştirilen çalışma, kenelerin hangi bölgelerde yoğun olduğunu ve virüs ile bakteri kaynaklı hangi hastalıklara yol açtığını inceliyor. Samsun, Sinop ve Tokat bölgelerinden doğadan toplanan kenelerle, bu bölgelerde kene kaynaklı hastalıkların risk haritası oluşturuluyor. “Ixodes” cinsi kenelerle yürütülen çalışma, Lyme hastalığı gibi hastalıklara neden olan etkenlerin yanı sıra anaplazmozis, riketsiyozis, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) ve TBE (Kene Ensefaliti) etkenlerinin tespitine yönelik çabaları da kapsıyor. 2024 yılı itibarıyla yapılan araştırmalar, bu hastalıkların tanımlanmasına odaklanıyor.
HANGİ İLLERDE HANGİ KENE TÜRLERİ GÖRÜLÜYOR?
Araştırmaların sonuçlarına göre Samsun’da Kızılırmak Deltası’nda “Ixodes Ricinus” türü keneler, Sinop’ta ise “Rhipicephalus” cinsi ve “Ixodes Ricinus” türü keneler tespit edildi. Tokat’ta ise KKKA’nın taşıyıcısı olan “Hyalomma Marginatum” keneleri belirleniyor. Dönemsel saha çalışmalarında toplanan keneler stereomikroskop altında tür düzeyinde tanımlanırken, moleküler yöntemlerle bu keneler aracılığıyla taşınan hastalık etkenleri de tespit ediliyor.
10 YILDAN FAZLA SÜREDİR DEVAM EDİYOR
OMÜ Veteriner Fakültesi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yabani Hayvan Hastalıkları ile Rehabilitasyonu Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Özlem Büyüktanır Yaş, kene kaynaklı hastalıkların belirlenmesine yönelik 10 yıla yakın bir süredir araştırmalar yaptıklarını ifade etti. Çalışmanın yıl sonunda tamamlanması planlanırken, elde edilen verilere dayanarak risk haritasının oluşturulacağı belirtildi. Yaş, özellikle Samsun-Sinop bölgesinde çiftlik hayvanlarından toplanan kenelerde hastalığın etkilerini incelemenin önemine dikkat çekti.
GÖÇMEN KUŞLAR KENELERİ DAHA FAZLA YAYIYOR
Kızılırmak Deltası Kuş Cenneti’nin göçmen kuşlar için önemli bir yaşam alanı olduğunu ve bu kuşların keneleri taşıdığını aktaran Yaş, “Önce Kızılırmak Deltası’ndaki kuşlardan keneler toplandı.” şeklinde bilgi verdi. Kenelerin, kemirgenler, küçük memeliler, çiftlik hayvanları ve sürüngenlerde görülmesinin yanı sıra çok çeşitli etkenleri taşıyabildiğini vurguladı.
KENELER TEK TEK İNCELENİYOR
Türkiye’de farklı tipte kenelerin bulunduğunu ve bu ortamın kene üremesi açısından elverişli olduğunu belirten Yaş, “Son dönemde iklim değişikliğine bağlı kene popülasyonunda büyük bir artış oldu.” dedi. KKKA’nın 2002 yılında belirlenmesinin ardından, kene kaynaklı hastalıkların daha tehlikeli hale geldiği ifade ediliyor. Yaş, “Mikroskop altında tanımlama yapıyoruz, PCR ile doğrulama gerçekleştiriyoruz.” diyerek kene popülasyonunun yoğunluğunu belirlemenin önemine değindi.
KENELERİN ÇIKARILMASI NASIL OLMALI?
Saha çalışmalarında vatandaşların hayvanlar üzerindeki keneleri çıkarma yöntemleri hakkında bilgilendirdiklerini söyleyen Yaş, “Hayvanların kene kontrolü yapılmalı.” uyarısında bulundu. Vatandaşların araziye çıkarken beyaz renkli, tümüyle kapalı kıyafet giymeleri, çoraplarını pantolonlarının üzerine çekmeleri ve eve döndüklerinde vücutlarını kontrol etmelerinin önemli olduğunu vurguladı. Keneyi görenlerin uzman bir sağlık kurumuna başvurması gerektiği belirtilirken, alternatif olarak cımbız yardımıyla kenenin deriye yakın kısmından dikkatlice çekilmesi öneriliyor. এ