İstanbul ve Diğer Büyük Şehirlerde Kira Artışları
Türkiye’nin büyük şehirlerinde ortalama kira bedelleri oldukça yükselerek 30 bin TL sınırına yaklaşıyor. Anadolu şehirlerinde ise bu rakamlar 20-22 bin TL civarında seyrediyor. Ancak 2020 yılı öncesinde konut kiralayan ‘eski kiracılar’, hala daha düşük bedellerle oturmaya devam ediyor. Bu durum kiracılar için önemli bir avantaj yaratırken, ev sahipleri arasında ciddi bir huzursuzluğa yol açıyor. Sonuç olarak, kira tespit davalarında kayda değer bir artış görülüyor.
Kira Bedellerinde Üst Düzey Artış
Ülke genelinde kiralık konut fiyatları, 2020 yılının son çeyreğinden itibaren hızla yükseldi. Pandemi sonrası değişen piyasa dinamikleri, artan inşaat maliyetleri ve konut arzındaki daralma, kiraları önemli ölçüde artırıyor. Ancak bu dönemin öncesinde daire kiralayanlar, yıllık yasal artış sınırları içinde kalmaya devam ediyor. Örneğin, 2020’de 5 bin TL’ye kiralanan bir dairede oturan bir kiracı bugün hâlâ 12-15 bin TL arası bir ödeme yapıyor. Aynı daire, boş olarak yeniden kiraya verilse 30 bin TL’ye kadar çıkabiliyor.
Mahkemelerde Kira Tespit Davaları
Türkiye Gazetesi’nde yer alan bir habere göre, Türk Borçlar Kanunu’na dayanarak bir kira sözleşmesinin beş yılı dolduğunda, ev sahibi kiracısıyla anlaşmazlık durumunda ‘kira tespit davası’ açabiliyor. Avukat Selin Akıner, kira artış sürecinin artık yasal olarak dava aşamasına geldiğini belirterek “Mahkemeler, mevcut kira bedelinin piyasa şartlarına göre yeniden belirlenmesini sağlıyor. Ancak bu davaların zamanlaması kritik; dava, yeni kira döneminden önce açılmazsa karar bir sonraki yıl için geçerli oluyor” şeklinde konuşuyor. Adliyelerde kira tespit davalarındaki yoğunluk ise dikkat çekici bir boyuta ulaştı. Özellikle büyük şehirlerde hem kiracılar hem de ev sahipleri bu durumdan etkileniyor. Dava sürelerinin 6 ile 8 ay arasında değiştiği belirtiliyor. Uzmanlar, hem ev sahiplerini hem de kiracıları, haklarını korumak için yasal süreci dikkatli takip etmeye davet ediyor.
Kira Sözleşmelerinde Rayiç Bedel Belirleme
Ev sahiplerinin artık kira artışlarında sadece TÜFE oranını baz almanın yeterli olmadığını düşündüğünü belirten gayrimenkul danışmanı Mehmet Çelik, “Geçmişte daha çok boş dairelerin kiralanmasıyla ilgileniyorduk. Şimdi ise mevcut kiracısı olan daireler için mahkeme emsal dosyaları soruluyor, bölge rayiçleriyle ilgili detaylı analiz talep ediliyor. Ev sahipleri artık yalnızca yeni kiracı bulmakla kalmıyor, mevcut kiracılarıyla kira ilişkisini güncel piyasa şartlarına göre yeniden düzenlemek istiyor” diyor. 5 yılı geçen kira sözleşmelerinde mahkeme rayiç bedel üzerinden yeni bir kira belirlemesini yasal bir süreç olarak görüyor. Çelik, yüksek kira bedellerinin yalnızca ev sahiplerini değil, kiracıları da harekete geçirdiğini belirtiyor. Özellikle merkezî semtlerde oturan kiracıların daha uygun fiyatlı konut bulmak için şehir çeperlerine yöneldiğini ifade ediyor.