KİRA BEDELLERİNDEKİ ARTIŞLAR VE SON GÜRBÜT AÇIKLAMALARI

İstanbul ve Türkiye’nin diğer büyükşehirlerinde ortalama kira bedelleri 30 bin TL civarına yaklaşırken, Anadolu şehirlerinde bu rakamlar 20-22 bin TL arasında değişiyor. Ancak 2020 yılı öncesinde kiracı olan ‘eski kiracılar’ hâlâ oldukça düşük fiyatlarla oturmaya devam ediyor. Bu durum, kiracılar için bir avantaj oluştururken, ev sahipleri için önemli bir rahatsızlık yaratıyor. Bu konunun bir sonucu olarak, kira tespit davalarında kayda değer bir artış gözlemleniyor.

KİRA ARTIŞLARINDAKİ YENİ DİNAMİKLER

Kiralık konut fiyatları, 2020 yılının son çeyreğinden itibaren hızla artış göstermeye başladı. Pandemi sonrası gelişen piyasa dinamikleri, artan inşaat maliyetleri ve konut arzındaki azalma, kiraları ciddi şekilde yükseltiyor. Bu dönemin öncesinde konut kiralayarak kalanlar ise yıllık yasal artış oranları dahilinde kalmaya devam ediyor. Örneğin, 2020’de 5 bin TL’ye kiralanan bir dairede oturan kira sahibi bugün 12-15 bin TL civarında ödeme yapıyor. Aynı konut, boş bir şekilde yeniden kiralanırsa 30 bin TL’ye kadar çıkabiliyor.

MAHKEMENİN YÜKÜ VE KİRA TESPİT DAVALARI

Türk Borçlar Kanunu’na göre, bir kira sözleşmesinin beş yılı dolduğunda, ev sahibi kiracısıyla anlaşamazsa ‘kira tespit davası’ açabiliyor. Avukat Selin Akıner, kira artışlarının artık yasal olarak dava aşamasına geldiğini belirtiyor ve “Mahkemeler, mevcut kira bedelinin piyasa şartlarına göre yeniden belirlenmesini sağlıyor. Ancak bu davaların zamanlaması çok kritik; dava, yeni kira döneminden önce açılmazsa karar bir sonraki yıl için geçerli oluyor” diyor. Bu süreçte adliyelerde kira tespit davalarının yoğunluğu dikkat çekiyor ve özellikle büyük şehirlerde her iki taraf da etkileniyor. Dava sürelerinin 6 ila 8 ay arasında değiştiği ortaya çıkıyor. Uzmanlar, ev sahiplerini ve kiracıları haklarını korumak için yasal süreci dikkatli izlemeye davet ediyor.

EV SAHİPLERİ RAYİÇ BEDELİ GÖZDEN GEÇİRİYOR

Gayrimenkul danışmanı Mehmet Çelik, ev sahiplerinin kira artışlarında sadece TÜFE oranını temel almanın yetersiz olduğunu düşünmeye başladığını belirtiyor. Çelik, “Geçmişte daha çok boş dairelerin kiralanmasıyla ilgileniyorduk. Şimdi ise mevcut kiracıları olan daireler için mahkeme emsal dosyaları soruluyor ve bölge rayiçleriyle ilgili detaylı analiz talep ediliyor.” diyerek mevcut kiracıların ilişkilerinin güncel piyasa koşullarına göre yeniden düzenlenmesi gerektiğine vurgu yapıyor. Yüksek kira bedellerinin sadece ev sahiplerini değil, kiracıları da harekete geçirdiğini belirten Çelik, “Özellikle merkezi semtlerde oturanlar, daha uygun fiyatlı konut bulmak amacıyla şehir çeperlerine doğru taşınıyor” ifadesini kullanıyor.