2026 YILINDA KAPSAMLI GÜNCELLEME PLANLANIYOR
Konut sektöründe 2026 yılı itibarıyla, Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile belediyelerin ortak çalışmasıyla rayiç bedellerde geniş kapsamlı bir güncelleme yapılması ve bu bedellerin piyasa değerlerine daha da yaklaştırılması düşünülüyor. Türkiye Gazetesi’nden alınan verilere göre, artış oranlarının mevcut değerlerin 10 ila 15 katına çıkması öngörülüyor. Prof. Dr. Emre Alkin’in hazırladığı “Gayrimenkul Değerlemesi Sorunsalı: Vergi Kaybı ve Eksik Sigorta” raporuna göre, Türkiye’de yılda ortalama 1,5 milyon konut satılıyor. Ancak rayiç bedel ile gerçek satış fiyatı arasındaki fark nedeniyle ortaya çıkan vergi kaybı 6 milyar doları buluyor. Ülkede toplam 38 milyon konut bulunurken, düşük rayiç bedeller nedeniyle yaşanan toplam vergi kaybı ise 8 milyar dolara ulaşıyor. İmarlı arazilerdeki kayıpların da eklenmesiyle birlikte sektörün kamuya olan maliyeti 25 milyar dolara yaklaşırken, bu durum hem kamu gelirlerinde ciddi düşüşler yaşatıyor hem de vergi adaletinde önemli dengesizlikler oluşturuyor. Raporda ayrıca, rayiç bedel üzerinden yapılan sigortaların olası afetlerde yetersiz ödeme riski taşıdığına vurgu yapılıyor. Mevcut sistemin kentsel dönüşüm projelerinin hızını azalttığı ve konut fiyatlarının erişilebilirliğini olumsuz etkilediği belirtiliyor.
YENİ SİSTEM MÜLKLERİ DEĞERLİ HALE GETİRECEK
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, daha önceki açıklamalarında, tapu harçlarının gerçek satış değeri üzerinden tahsil edilmesi gerektiğine dikkat çekmişti. Kurum, “Gerçek değer üzerinden tapu harcı alınması, adaletsizliği ve haksızlığı ortadan kaldıracaktır” sözlerini kullanmıştı. Yeni sistemle birlikte tapuda görünen değerlerin gerçek piyasa değerine yaklaşmasıyla birlikte ev sahiplerinin mülkleri resmi olarak daha değerli hale gelecektir. Rayiç bedelin yükselmesi, yalnızca psikolojik bir prestij artışı sağlamayacak, aynı zamanda mülk sahiplerine hukuki alanda da önemli bir avantaj sunacak. Bu artış, gelecekte yapılacak satışlarda fiyatları destekleyen resmi bir belge görevi görecek. Alıcı-satıcı arasındaki değer tartışmaları azalacak, kayıt dışı beyanlar yerine gerçek değer üzerinden işlem yapılacak.
BANKALARDA YENİ FIRSATLAR DOĞACAK
Artışın bir diğer önemli etkisi ise bankacılık sektöründe görülecek. Bankalar, kredi teminatı olarak sunulan taşınmazların değerini belirlerken rayiç bedelini dikkate alıyor. Yatırım yapmak isteyen bireyler ve şirketler için finansmana erişimi kolaylaştıracak rayiç bedellerin yükselmesi, kredi limitlerinin doğrudan artmasına neden olacak. Önceden düşük rayiç bedel nedeniyle teminat değeri yetersiz olan taşınmazlar, yeni sistem sayesinde krediye uygun hale gelecek. Bu durum, hem bireysel yatırımcıların hem de inşaat şirketlerinin projelerine ivme kazandırabilir. Rayiç bedel artışı, belediyelerin emlak vergisi gelirlerini artırarak bütçelerine ek kaynak yaratacak. Böylelikle bu kaynaklar, altyapı, kamu hizmetleri ve yerel kalkınma projeleri için değerlendirilebilecek. Sektör temsilcileri ise vergi ve harçlardaki artışın konut satışlarını olumsuz etkileyebileceği konusunda uyarı yapıyor.