GELENEKSEL EL SANATÇISI KÜLTÜREL MİRASINI YAŞATIYOR
Ordu’da ‘Geleneksel El Sanatçısı’ unvanına sahip Türkay Yavaş (63), ata binmeyi kolaylaştırdığı için tercih edilen çizmelerin üretimini gerçekleştiriyor. Yavaş, yeni ustaların yetişmediğini belirterek, “Benden sonra bu çizmeleri yapan kalmayacak çünkü çırak bulamıyorum” diyor. Altınordu ilçesinde yaşayan Türkay Yavaş, geçmişte ata binmeyi kolaylaştırdığı için rağbet gören çizmeleri üreten ender körüklü çizme ustalarından biri olarak öne çıkıyor. Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından ‘Geleneksel El Sanatçısı’ unvanını alan Yavaş, 2015’te yılın ahisi seçildi.
USTALIK UNSUZLUĞU TEHLİKESİ
Çırak yetişmediği için kendisinden sonra bu mesleği sürdürecek birinin kalmayacağının altını çizen Yavaş, “Bu mesleğe 1975’te çırak olarak başladım ve o zamandan bu yana körüklü çizme yapıyorum. Şu an Karadeniz’de benden başka körüklü çizme yapan bir usta daha yok. Eskiden bölgemizde körüklü çizme yapılıyordu ama maalesef artık yok. Çünkü çırak yetişmiyor.” diyor. Yavaş, çırak yetişmeyince ustaların da yetişmeyeceğini, gelişen teknolojiyle bazı mesleklerin yok olduğunu vurguluyor. Körüklü çizme ustalığının da bu mesleklerden biri olduğunu ifade eden Yavaş, “Umarım körüklü çizme ustalığı bir gün yok olmaz ve gelecek nesillere aktarılır. Körüklü çizme, sadece Ege ve Karadeniz’in değil Türkiye’nin kültürel mirası ve korunması gerekiyor.” şeklinde konuşuyor.
ÇİZMELERİN KALİTESİ SESİNDE GİZLİ
Türkay Yavaş, eski dönemlerde körüklü çizmelerin zenginler ve ağalar tarafından giyildiğini belirtiyor: “Körüklü çizmeyi Ege’de efeler, Karadeniz’de ise ağalar giyermiş. O zamanlar oldukça popülerdi. Yürürken çizmeden çıkan sesler, o çizmenin ve çizmeyi yapan ustanın kalitesini gösteriyor.” Çizmeleri yaparken derileri özenle ölçüp kesen Yavaş, çizmelerin içine konulacak kalıpları da ayarlıyor. “Diğer özel malzemelerimi de titizlikle kullanıyorum. Eskisi kadar çok olmasa da şu anda da körüklü çizmeyi tercih edenler var. Yılda yaklaşık 100 çift körüklü çizme yapıp satıyorum. Körüklü çizmeler farklı parçalardan oluşuyor ve yapması oldukça zor.” ifadeleriyle durumu aktarıyor.
DÖNEM FİLMLERİNDE BEĞENİYLE KULLANILIYOR
Çeşitli sinema ve tiyatro oyuncularının da körüklü çizmeye rağbet gösterdiğini belirten Yavaş, “Dönem filmlerinde, dizilerde ve tiyatro sahnelerinde kullanılmak üzere körüklü çizmeler yapıyorum. Eski zamanların ruhunu iyi yansıtmak için oyuncuların kıyafetleri ve ayakkabıları o döneme uygun olmalı. Klasik bir körüklü çizmenin fiyatı şu an 7 bin liradan başlıyor. Kullanılan malzemeye göre bu fiyatlar yukarıya çıkabiliyor. Kişinin isteğine özel olduğu için fiyatlar her zaman değişiyor.” şeklinde açıklamalarda bulunuyor.