Dünya Meteoroloji Örgütü, 2024 yılının kayıtlara geçen en sıcak yıl olarak belirlendiğini, 2025’te de küresel ortalama sıcaklıkların birçok bölgede rekor seviyelere ulaştığını açıkladı. Yapılan değerlendirmede, 2025’in modern dönemde en sıcak ikinci ya da üçüncü yıl olacağı ifade edildi. Raporda, yıl boyunca olağanüstü sıcaklık eğilimlerinin etkisini sürdürmeye devam ettiği vurgulandı.
ÖNÜMÜZDEKİ YILLARDA REKOR SICAKLIK BEKLENTİSİ
Küresel iklim tahminlerine göre, gelecek beş yıl boyunca sıcaklıkların rekor seviyelerde veya bu yılki değerlere yakın düzeylerde seyretmesi bekleniyor. Eylül ayında yayımlanan “Küresel Su Kaynaklarının Durumu” raporu ise dünya genelinde su döngüsünün düzensiz hale geldiğini, sistemin “sel ve kuraklık” uçları arasında savrulduğunu gözler önüne serdi.
SU STRESİ ALTINDA MİLYARLARCA İNSAN
Birleşmiş Milletler Su Ajansı, her yıl yaklaşık 3,6 milyar insanın en az bir ay boyunca yeterli suya erişemediğini bildirdi. Bu sayının 2050 yılına kadar 5 milyarın üzerine çıkmasının beklenildiği aktarıldı. Uzmanlar, 2025 yılındaki sıcaklık artışlarının, atmosferdeki sera gazı yoğunluğunun tarihi zirvelere ulaşmasıyla doğrudan bağlantılı olduğuna dikkat çekiyor.
YAZ AYLARINDA AŞIRI SICAKLARIN ETKİSİ
2025 yazı, birçok ülkede mevsim normallerinin üzerinde uzun süreli sıcak hava dalgalarıyla kaydedildi. ABD ve Avrupa gibi bölgelerde aşırı sıcaklar sonucunda binlerce kişi hayatını kaybederken, çok sayıda kişi hastanelere başvurdu. Orman yangınları geniş alanlara yayıldı ve sıcak hava dalgaları kuraklığı derinleştirdi.
AVRUPA’DA SICAKLIK REKORLARI
Avrupa’da temmuz ayında ölçülen ortalama kara sıcaklığı 21,1 derece olarak belirlendi. Bu değer, 1991-2020 ortalamasının 1,3 derece üzerinde olup kıtanın dördüncü en sıcak temmuz ayı olarak kayıtlara geçti. İngiltere, Hollanda, İskandinav ülkeleri ve İspanya’da da son yılların en yüksek sıcaklık değerleri ölçüldü. Türkiye’de ise 25 Temmuz’da Şırnak’ın Silopi ilçesinde 50,5 derece ile sıcaklık rekoru kırıldı.
AVRUPA’DA AŞIRI SICAKLARA BAĞLI CAN KAYIPLARI
Imperial College London ve London School of Hygiene & Tropical Medicine tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, Avrupa’da yaz aylarında sıcaklığa bağlı ölümlerin yaklaşık 24 bin 400 olarak hesaplandığını gösterdi. Çalışmada iklim değişikliğinin sıcaklıkların şiddetini artırarak bu ölümlerin sayısını yaklaşık 16 bin 500 kişi yükselttiği belirtiliyor. Can kaybının en fazla yaşandığı ülkeler ise İtalya, İspanya, Almanya, Fransa ve Birleşik Krallık olarak kaydedildi; hayatını kaybedenlerin yaklaşık %85’inin 65 yaş üstü kişilerden oluştuğu vurgulandı.
ASYA’DA AŞIRI SICAKLAR
Asya’da da aşırı sıcaklar önemli sonuçlar doğurdu. Japonya’da haziran ayı, ölçümlerin başladığı 1898’den itibaren en yüksek sıcaklık değerine ulaştı. Güney Kore, Hindistan, Pakistan ve İran’da da sıcaklıklar 40-50 derece aralığında seyretti; bazı bölgelerde okullar ve kamu kurumları geçici olarak kapatıldı.
KURAKLIK KRİZİ DERİNLEŞİYOR
Aşırı sıcakların, 2025 yılı itibarıyla pek çok yerde kuraklığı daha da artırdığı gözlemlendi. İran’da bazı barajların tamamen kuruduğu ve Urumiye Gölü’nün kuruduğunu gösteren uydu görüntüleri endişeleri artırdı. Güney Kore’de Gangneung kenti “afet bölgesi” ilan edilirken, Suriye ve Afrika’nın çeşitli ülkelerinde azalan yağışlar tarım ve içme suyu kaynaklarını tehdit ediyor.
İKLİM KRİZİ ARTIK GÜNLÜK HAYATIN BİR PARÇASI
Uzmanlar, 2025 yılında yaşanan sıcaklık rekorları ve kuraklıkların, iklim krizinin yalnızca geleceğe dair bir tehdit olmadığını, insan sağlığından tarıma, su kaynaklarından enerji tüketimine kadar birçok alanı doğrudan etkileyen küresel bir gerçekliğe dönüştüğünü ifade ediyor.