HEKİMLER ÜZERİNDE YAPILAN ANALİZLER
Hazine ve Maliye Bakanlığı, yapay zeka destekli bir sistem ile özel muayenehanesi olan 28 bin 931 doktoru incelemeye aldı. Bu sistemde yer alan doktorlar, gönüllü uyum ile toplam 2,1 milyar liralık matrah artışı sağladı. Gönüllü uyuma katılmayan doktorlar hakkında ise inceleme süreçleri başlatılacak.
DOKTORLARIN RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILDI
Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) tarafından gerçekleştirilen analiz, serbest meslek grubunda en yüksek potansiyele sahip doktorları kapsadı. “Doktorluk Faaliyetinde Bulunan Serbest Meslek Erbaplarına İlişkin Analiz Çalışması” çerçevesinde özel muayenehanesi bulunan toplam 28 bin 931 doktor incelendi. Yapay zeka ve makine öğrenmesi algoritmaları kullanılarak çok değişkenli veri kümeleri üzerinden risk senaryoları oluşturuldu ve bu senaryolarla mükelleflerin risk düzeyleri değerlendirildi.
CEZA YERİNE GÖNÜLLÜ UYUM YAKLAŞIMI
Analizlerde 3 bin 663 doktorun vergi uyumu açısından “yüksek riskli” olduğu belirlendi. Ancak bu doktorlara doğrudan ceza uygulanmadı. Önleyici denetim ve gönüllü uyum yaklaşımı benimsendi. Doktorlara vergi mevzuatı hakkında gerekli bilgilendirmeler yapılarak, pişmanlıkla beyanda bulunmaları yönünde yönlendirmeler yapıldı. Riskli kategorideki doktorlardan 1701’i pişmanlık hükümlerinden faydalanarak gelir vergisi beyannamesi verdi ve toplamda 1,7 milyar lira matrah bildirdi. Bu süreçte mükellef başına ortalama matrah uyumu öncesine göre 5 kat artış gösterdi.
PİŞMANLIK HÜKÜMLERİNDEN YARARLANAN DOKTORLAR
Aralık 2023 döneminde yapılan KDV beyannameleri analizinde ise, kanuni süre içinde beyan edilen tutar yaklaşık 9 milyon lira olarak kalırken, 2025 yılı içerisinde verilen düzeltme beyannameleri ile bildirilen tutar 358 milyon liraya ulaştı. Bu durum, ilk etapta yapılan beyannamelerin önemli ölçüde eksik olduğunu gösteriyor. Çalışma çerçevesinde riskli gruba dahil olmayan 158 doktor üzerinde etki analizi yapılmış olup, bu doktorlar zorlayıcı bir işleme tabi tutulmadan toplamda 76 milyon lira matrah bildirmiştir. Böylece gönüllü uyum kapsamında toplamda 2,1 milyar liralık matrah artışı gerçekleşmiştir.
UYUMSAZLIĞA GİDEN DOKTORLAR İÇİN İNCELEME BAŞLATILACAK
Gönüllü uyuma davet edilip katılmayan ya da açıklamaları kabul edilmeyen doktorlar hakkında vergi incelemesi süreçleri başlatılacak. Bu süreçte, doktorların mali bilgilerinin yanı sıra, giderlerinin vergi mevzuatına uygun olup olmadığı da tespit edilecek. Sağlık Bakanlığı’nın ilgili birimlerinden doktorların muayene ve ameliyat bilgileri talep edilecek.
GÖNÜLLÜ UYUMUN ÖNEMİ VURGULANDI
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, gönüllü uyumun vergi sistemindeki rolüne dikkat çekerek, “Kayıt dışılıkla mücadelemizi sadece ceza ve yaptırımlarla değil, aynı zamanda mükelleflerimizi bilgilendirerek sürdürüyoruz. Bu çalışma ile gördük ki, önleyici denetim modeli sayesinde milyonlarca liralık gelir gönüllü olarak beyan edildi. Bu, hem gelir artışı hem de vergi adaletine güvenin bir göstergesidir.” şeklinde açıklamada bulundu. Şimşek, gönüllü uyumun sürdürülebilir kamu maliyesi için hayati bir gereklilik olduğunu dile getirerek, vergi sistemine güvenen tüm mükelleflere teşekkür etti ve bu modeli yaygınlaştırarak kayıt dışılıkla mücadele çalışmalarına devam edeceklerini belirtti.