Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Marmara Denizi’ni müsilaj tehdidinden kurtarma ve ekolojik dengesini koruma adına çalışmalarını sürdürüyor.
BİYOLOJİK ARITMA ZORUNLULUĞU GELİYOR
2021 yılında yaşanan müsilaj sorunu sonrası, 6 Haziran 2021’de Bakanlığın koordinesinde 22 Maddelik Marmara Denizi Koruma Eylem Planı duyurulmuştu. Bu eylem planının en dikkat çekici maddesi, Müsilaj Bilim Kurulu üyeleri tarafından da vurgulanan atık su arıtma tesislerinden kaynaklanan azot ve fosfor yükünü azaltmaya yönelik çalışmalar oldu. Eylem planı çerçevesinde, bölgede bulunan atık su arıtma tesislerinin ileri biyolojik atık su arıtma tesisine dönüştürme zorunluluğu getirildi.
SÜRE DOLDU, İLERİ ARITMA TAHAHHÜTLERİ YERİNE GETİRİLMİYOR
Eylem planı doğrultusunda Marmara Denizi Havzası’ndaki belediyelere, ileri biyolojik atık su arıtma tesislerini kurmaları için tanınan süre 15 Haziran 2025’te sona eriyor. Ancak şu ana kadar tesislerin dönüşümü, kapasite artışı ve revizyonuna dair Bakanlığa sunulan 169 iş planından yalnızca 42’si tamamlandı. 2021 yılında Marmara Bölgesi’ndeki ileri biyolojik atık su arıtma oranı yüzde 51 iken, bu oran sadece yüzde 0,7’lik artışla yüzde 51,7 seviyesine ulaştı.
Bakanlık, taahhütlerin yerine getirilmemesi sebebiyle 23 Haziran’da Marmara Denizi’ne kıyısı olan 7 ildeki 480 tesiste eş zamanlı denetimlere başladı. Mevcut atık su arıtma tesislerinin ileri atık su arıtma sistemine geçip geçmediği ve standartlara uygun şekilde faaliyet gösterip göstermediği, 50 kişilik denetim ekibi ve 24 yetkili çevre laboratuvarının desteğiyle kontrol ediliyor.
CEZALAR UYGULANIYOR
Bu denetimler kapsamında, Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı’na bağlı TESKİ Genel Müdürlüğü tarafından işletilen Şarköy Derin Deniz Deşarj Atıksu Arıtma Tesisi ile Marmaraereğlisi Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi’ne denetim yapıldı. İleri biyolojik arıtmaya geçmeyen Şarköy Derin Deniz Deşarj Atıksu Arıtma Tesisi ile ileri biyolojik arıtma yapılmadığı belirlenen Marmaraereğlisi Biyolojik Atıksu Arıtma Tesisi için Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi’ne 6 milyon 687 bin lira idari ceza uygulandı. Daha önce de kentsel atık suyu arıtmadan denize deşarj eden Balıkesir Büyükşehir Belediyesi’ne 6 milyon 687 bin lira ceza kesilmişti. Ayrıca, yağmur suyu hattından denize kentsel atık su deşarj ettiği tespit edilen Yalova Belediye Başkanlığı’na 1 milyon 337 bin 354 lira ceza verildi. Diğer illerden alınan numunelerin incelemeleri devam ediyor.
BU YIL İNCELEMELER ARTIYOR
Marmara Havzası’nda bu yıl ocak ayından bugüne kadar toplam 5 bin 638 tesiste denetim gerçekleştirildi ve 822 milyon 547 bin 811 lira ceza uygulandı. 55 tesise kapatma cezası verilirken, ayrıca bu yıl Marmara Denizi’nde gemi kaynaklı deniz kirliliğini önleme amacıyla 34 bin 467 deniz aracı denetlendi. Bu denetimlerde 60 deniz aracına toplamda 978 bin 909 lira idari ceza kesildi.