Usta sanatçı Mehmet Güreli’nin 40 yıllık manevi kızı Görkem Yeltan’ı 48 yaşında resmen evlat edinmesi kamuoyunda geniş yankı uyandırdı ve yetişkin evlat edinme sürecini gündeme taşıdı. Konuya ilişkin merak edilen hukuki detaylar Avukat Mehmet Genç tarafından açıklandı. Yetişkin evlat edinmenin şartları ve miras hakları kamuoyuyla paylaşıldı.
YETİŞKİN EVLAT EDİNME TÜRK HUKUKUNDA MÜMKÜN
Kamuoyunda evlat edinme denildiğinde genellikle çocukluk dönemi akla geliyor. Ancak Türk Medeni Kanunu’nun 313. maddesi yetişkinlerin evlat edinilmesine izin veriyor. Mehmet Güreli ve Görkem Yeltan örneği bu hukuki imkanı gözler önüne serdi.
YETİŞKİN EVLAT EDİNME SIKI ŞARTLARA BAĞLI
Türk hukukunda iki yetişkinin anlaşarak evlat edinmesi mümkün değil. Kanun koyucu bu süreci üç alternatif şarta bağlamış durumda. Evlat edinilenin en az 5 yıl bakılıp gözetilmesi gerekiyor. Bedensel veya zihinsel engel durumunda da aynı süre aranıyor. Küçükken en az 5 yıl bakılıp eğitilmiş olma şartı var. Diğer haklı sebeplerin varlığında da aile ortamında birlikte yaşamak gerekiyor. Mahkeme sıfırdan bir aile bağı kurmuyor. Aksine, fiilen var olan ilişkinin hukuki tescilini yapıyor.
MANEVİ BAĞ MAHKEMEDE İSPATLANIYOR
Tek başına manevi bağ veya duygusal yakınlık dava için yeterli değil. Mahkemeler somut yaşam koşullarının ispatlanmasını arıyor. Uzun yıllara yayılan ilişkilerde bu durum avantaja dönüşüyor. Mahkeme; nüfus kayıtlarından okul evraklarına kadar geniş bir yelpazeyi inceliyor. Banka kayıtları ve hastane belgeleri de delil olarak kullanılıyor. Tanık beyanları mutlaka belgesel delillerle desteklenmek zorunda.
YAŞ FARKI VE RIZALAR ZORUNLU
Ergin evlat edinme ile çocuk evlat edinme arasında belirgin farklar var. Evlat edinen ile edinilen arasında en az 18 yaş farkı bulunması şart. Evlat edinilecek kişi evliyse eşinin rızası kanuni zorunluluk. Evlat edinenin öz çocukları veya torunları varsa onayları gerekiyor. Biyolojik ailenin rızası ise yetişkin evlat edinmede aranmıyor.
MİRAS VE SOYADI HAKLARI NETLEŞTİ
Yetişkin evlat edinme kararıyla birlikte çift taraflı mirasçılık hakkı doğuyor. Evlat edinilen kişi birinci derece yasal mirasçı oluyor. Biyolojik ailesindeki mirasçılık haklarını da aynen koruyor. Evlat edinen kişi ise evlat edindiğinin mirasına ortak olamıyor. Soyadı konusunda yetişkinler tamamen tercihe bağlı olarak değişiklik yapabiliyor. 2024 yılındaki kanun değişikliği sayesinde nüfus kütüğüne evlat edinenin adı yazılabiliyor.
EVLAT EDİNME KARARI GERİ ALINAMIYOR
Yetişkin evlat edinme kararları son derece bağlayıcı nitelik taşıyor. Tarafların anlaşarak evlatlıktan çıkması hukuken mümkün değil. Ancak rıza alınmamışsa veya usulsüzlük varsa iptal davası açılabiliyor. Mehmet Güreli ve Görkem Yeltan arasındaki güçlü bağ mahkeme kararıyla resmiyet kazandı. Bu gelişme Türk hukuk tarihine geçen aile hikayelerinden biri oldu.