MÜREKKEP BALIĞI “MARSHMALLOW TESTİ”NI GEÇTİ

Cambridge Üniversitesi’nden davranış ekoloğu Alexandra Schnell ve ekibi tarafından gerçekleştirilen bir araştırma, mürekkep balıklarının ünlü “marshmallow testi”nin (ödülü erteleme testi) uyarlanmış bir versiyonunu başardığını gösteriyor. Orijinal testlerde, çocuklardan önlerindeki şekerlemeyi yemeden beklemeleri isteniyor; eğer bekleyebilirlerse, daha büyük bir ödül alıyorlar. Bu, geleceğe yönelik planlama ve özdenetim gibi bilişsel yetenekleri ölçüyor. Araştırmacılar, altı mürekkep balığını özel bölmeli akvaryumlardaki deney düzeneklerine yerleştirdi. Daha az tercih edilen bir yiyecek (çiğ karides) her zaman erişilebilirken, cazip olan canlı karides belirli bir süre (10-130 saniye) beklendikten sonra erişim sağlıyor. Eğer mürekkep balığı hemen karidese yönelirse, ödül olan canlı karides kaldırılıyor.

İNANILMAZ BEKLİME SÜRESİ

Sonuç olarak tüm mürekkep balıkları, ödülü erteleyip beklemeyi tercih ederek daha lezzetli yiyeceğe ulaşmayı seçti. Bu bekleme süresi, bazı bireylerde 130 saniyeye kadar çıktı. Bilim insanlarına göre, bu durum şempanze ve kargalar gibi büyük beyinli omurgalılarla kıyaslanabilir bir başarı yaratıyor. Proceedings of the Royal Society B dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, deneyin ikinci aşamasında balıklara görsel ipuçlarını öğrenme ve değişime uyum sağlama becerileri test edildi. En hızlı öğrenen mürekkep balıklarının, aynı zamanda en uzun süre bekleyebilenler olduğu görüldü. Bu, özdenetim ile öğrenme becerisi arasında bir ilişki olduğunu gösteriyor.

BEKLEME KABİLİYETİ NE İÇİN GELİŞTİ?

Mürekkep balıkları alet kullanmıyor ne de yiyecek depoluyor; ayrıca sosyal yapılarıyla da tanınmıyorlar. Araştırmacılar, bu özelliğin onların avlanma tarzından kaynaklanmış olabileceğini düşünüyor. Çoğu zaman kamuflaj altında bekleyen mürekkep balıkları, yalnızca kısa süreli avlanma anlarında ortaya çıkıyor. Bu sırada avcıların hedefi haline geldikleri için, daha iyi yiyeceğe ulaşmak adına beklemek, hayatta kalma avantajı sağlıyor olabilir.

ANILAR VE GELECEK PLANLAMASI

Daha önce mürekkep balıklarında “anıya benzer hafıza” gözlemlenmişti. 2024 yılında yapılan başka bir çalışmada ise ilk kez “yanlış anılar” oluşturdukları tespit edildi. Bilim insanları, bu bulguların mürekkep balıklarının geleceğe yönelik planlama yapabilme ihtimalini araştırmak için sağlam bir temel sunduğunu vurguluyor.