TÜKETİM HARCA MALARI DAĞILIMI

Hanehalkı Bütçe Araştırması’nın 2024 yılı sonuçlarına göre Türkiye genelinde hanehalkları, tüketim amaçlı harcamalarında en büyük payı yüzde 26 ile konut ve kira harcamalarına ayırıyor. İkinci sırada yüzde 21,6 ile ulaştırma harcamaları, üçüncü sırada ise yüzde 18,1 ile gıda ve alkolsüz içecekler harcamaları bulunuyor. Toplam tüketim harcamaları arasında en düşük payı alan harcama türleri ise yüzde 0,7 ile sigorta ve finansal hizmetler, yüzde 1,6 ile eğitim hizmetleri ve yüzde 2,3 ile eğlence, spor ve kültür ile sağlık harcamaları olarak kaydediliyor.

GELİR GRUPLARINA GÖRE HARCAMALAR

Gelire göre sıralı yüzde 20’lik gruplar itibarıyla 2024 yılındaki tüketim harcamalarının dağılımına bakıldığında, en yüksek gelir grubuna dahil beşinci yüzde 20’lik gruptaki hanehalkları, ulaştırma harcamalarına (motorlu taşıt alımları, akaryakıt, yolcu taşımacılığı, araç bakım ve onarımı vb.) yüzde 26,6, konut ve kira harcamalarına yüzde 22,1 ve gıda ile alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 12,8 pay ayırdı. En düşük gelir grubu olan birinci yüzde 20’lik gruptaki hanehalkları ise konut ve kira harcamalarına yüzde 33,2, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 30,4 ve ulaştırma harcamalarına yüzde 10,1 pay ayırıyor. Temel gelir kaynağı maaş, ücret veya yevmiye geliri olan hanehalkları, konut ve kira harcamalarına %24,0, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 16,4 ve ulaştırma harcamalarına yüzde 23 pay ayırırken, müteşebbis geliri olan hanehalkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 21,6, gıda ve alkolsüz içecekler harcamalarına yüzde 18,4 ve ulaştırma harcamalarına ise yüzde 26,4 pay ayırıyor.

TEK YAŞAYANLARIN HARCAMALARI

Hanehalkı büyüklüğüne göre 2024 yılındaki tüketim harcamalarının dağılımına bakıldığında, tek kişilik hanehalkları, konut ve kira harcamalarına yüzde 35,2, gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 15,1 ve ulaştırma harcamalarına yüzde 14,4 pay ayırıyor. Hanehalkı büyüklüğü 6 ve daha fazla olanlar ise gıda ve alkolsüz içecek harcamalarına yüzde 24,7, konut ve kira harcamalarına yüzde 22,4 ve ulaştırma harcamalarına yüzde 20,4 pay ayırıyor.

GIDA İSRAFI ARTIYOR

Gelir düzeyi yükseldikçe gıda ürünlerini israf etme sıklığının arttığı gözlemleniyor. Hanehalkları arasında en fazla israf edilen gıda grupları değerlendirildiğinde, en büyük payı yüzde 40,1 ile taze meyve ve sebze alıyor. Bunu yüzde 32 ile ekmek ve yüzde 14,3 ile süt ve süt ürünleri takip ediyor.