NETANYAHU’NUN SİLOAM YAZITINA YÖNELİK TAAHHÜTÜ

İsrail Başbakanı Netanyahu, Gazze’de yaşanan ciddi sorunlara rağmen, Türkiye’de bulunan Siloam Yazıtı’nı gündeme getirerek dikkatleri üzerine çekiyor. Kral Hizkiya dönemine ait olan bu yazıt, Netanyahu’nun sahip olduğu ve İncil’de geçen bir yetkiliye ait mühür yüzüğüyle de bağlantılı olarak öne çıkıyor. İsrail Başbakanı, açıklamalarıyla tarihsel bir figür yaratmaya çalışıyor olabilir. Türkiye’nin uzun süreli ısrarlarına karşın vermek istemediği yazıt, İsrail’in tarihi ile anlamlandırılmaya çalışılıyor. İsrail, bu yazıtı, “Yahudilerin Kudüs’teki tarihi, kültürel ve dini köklerinin binlerce yıl öncesine dayandığını kanıtlayan” bir unsur olarak görüyor. Ancak, bu söyleme rağmen mevcut politikası ve bölge ülkeleriyle ilişkileri, tarihsel bir kanıta ihtiyaç duyulmadığını gösteriyor.

GEÇMİŞTEKİ DİPLOMATİK GİRİŞİMLER

Netanyahu, 15 Eylül tarihinde Rubio ile Mescid-i Aksa’nın yakınlarındaki tünelleri gezerken, konuyu Siloam Yazıtı’na taşımıştı. Tünelde yazıtın bir kopyasının da bulunduğu belirtiliyor. Netanyahu, dini temaları ön plana çıkararak Rubio’yu etkilemeyi ya da tartışma ortamına çekmeyi amaçlamış olabilir. Türkiye’den Siloam Yazıtı’nı istediklerini vurgulayan Netanyahu, Osmanlı döneminde Doğu Kudüs’te bulunan ve İstanbul Arkeoloji Müzesi’ne getirilen bu yazıtı geçmişte de istemiş ancak o dönemde Türkiye tarafından olumlu yanıt alamadığını ifade ediyor.

ERDOĞAN’DAN CEVAP

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Netanyahu’nun bu taleplerine sert yanıt vererek, “Kudüs-ü Şerif’i namahrem ellerin kirletmesine izin vermeyiz” diyerek geçmişteki duruşunu hatırlatıyor. Erdoğan, Kudüs’ün tarihi öneminin altını çizerken, geçmişte ortaya koyulan tavrın değişmediğini belirtti. Netanyahu’nun Siloam Yazıtı ile ilgili ileri sürdüğü fikirlerin, Türkiye tarafından ciddiye alınmadığını gösteriyor.

SILOAM YAZITININ TARİHSEL DEĞERİ

Siloam Yazıtı, metninin içeriğinden dolayı, İsrail devletinin varlığını tek başına meşru kılabilecek bir eser değil. Bu yazıt, Siloam Havuzu’ndan Tapınak Dağı’na su taşıyan tünelin inşasıyla ilgili detayları içeriyor. Tünelin Kral Hizkiya döneminde yapıldığına dair İncil’deki anlatımını yansıtıyor. İstanbul Arkeoloji Müzesi’nde, bölgeye ait önemli eserler bulunuyor. Diğer değerli eserlerden biri, MÖ 10. yüzyıldan kalma Gezer takvimi.

ANTİK ESERLER VE NETANYAHU’NUN İLGİSİ

Netanyahu, antik eserlerden oluşan bir koleksiyona sahip ve bu eserleri evinde sergiliyor. Özellikle Kral Hizkiya ile bağlantılı tarihi figürler üzerinde duruyor. 2018’de yaptığı bir açıklamada, “Yahudi halkı ile Kudüs, Davut şehri ve Tapınak Dağı arasındaki kadim bağa dair daha kesin bir kanıt yok” şeklinde beyanlarda bulunmuştu. Ancak Netanyahu’nun bu tarihi bağlar kurma çabası, gerçek tarihsel kökenler üzerinde çok fazla durulmadığını gösteriyor.

İsrail sürekli olarak istediği yazıtları geri çevrilmesine rağmen almak konusunda ısrarcı. Türkiye ise bu yazıtları sıkı bir şekilde koruyor ve çalma girişimlerine karşı önlem alıyor.