İsrail Başbakanı Netanyahu, ülkesinin taraf olduğu tarihi bir toplantıya katılamayacak. Dünya siyasi tarihinde önemli bir yer edinecek olan bu krizin detayları da giderek netleşiyor. Hafta sonu İsrail medyasında çıkan haberler ışığında Netanyahu’nun zirveye katılma planı olmadığı bildirildi. Ancak, pazartesi günü Mısır kaynaklı bilgiler, ajanslar tarafından son dakika gelişmesi olarak iletildi ve Netanyahu’nun toplantıya katılacağı duyuruldu. Axios, konuyla ilgili bir kaynağa atıfta bulunarak, “Netanyahu’nun zirveye davetinin, pazartesi sabahı Ben Gurion Havalimanı’ndan Trump ile birlikte Knesset’e yaptığı yolculuk sırasında ayarlandığını” aktardı.
TRUMP’DAN DAVET GELDİ
Yolculuk esnasında Trump, Netanyahu’ya toplantıya katılmasını önerdi ve bu öneri İsrail Başbakanı tarafından kabul edildi. Haberlere göre, Trump, daha sonra Mısır Cumhurbaşkanı Sisi’yi arayarak Netanyahu için resmi bir davette bulunulmasını istedi. Mısır lideri de kısa sürede bu talebi yerine getirmesiyle birlikte, Netanyahu’nun daveti olumlu yanıtladığı belirlendi. Zira Mısır resmi kaynakları, Netanyahu’nun zirveye katılacağını duyurdu. Ancak, başlangıçta Netanyahu’nun toplantıya katılmayacağı neredeyse kesin gibiydi. Hatta ABD Başkanı, pazar günü yaptığı açıklamalarda, “Netanyahu’nun neden davet edilmediğinden emin olmadığını, davetiyelerin Mısır’ın sorumluluğunda olduğunu” ifade etti. Davet konusunun Netanyahu Trump’ın araçta bulunduğu esnada gündeme geldiği anlaşılıyor. Mısır, Netanyahu’nun daveti kabul ettiği bilgisiyle basına bilgi verirken, konu kısa sürede tamamen köklü bir değişime uğradı.
DURUMU YÖNETME ÇABASI
Netanyahu, tepkilerin artmasıyla durumu kontrol altına alma yoluna gitti. Ofisinden yapılan açıklama ile Mısır’dan bir davet gelmediğini, davetinin Trump tarafından yapıldığını iddia etti. Amerikan Başkanına “Barış çemberini genişletme çabaları” için teşekkür eden Netanyahu, tatil dolayısıyla katılamadığını bildirdi. Ayrıca, durumu lehinize çevirmek amacıyla “dini bayram mazeretine” vurgu yapan bazı bilgiler de servis edildi. The Times of Israel, Netanyahu’nun zirveye katılamamasını ise “İsrail liderleri, olağanüstü durumlar haricinde, Yahudi Şabat ve bayramları sırasında seyahat etmekten tarihsel olarak kaçınırlar” görüşüyle değerlendirdi. Devlet televizyonu KAN, “Netanyahu’nun, Yahudi festivalinde seyahat etmesinin koalisyondaki istenmeyen durumlara yol açabileceğini düşündüğünü bildirdi, ancak ultra-Ortodoks Birleşik Yahudilik partisinin bu konuda itirazda bulunmadığını veya tehditte bulunmadığını” aktardı.
KATILIM YETERSİZLİĞİ KAYGIYLA KARŞILANDI
Netanyahu’nun zirveye katılamamasını Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü itirazı tetikledi. Zirveye katılan diğer liderlerin de Netanyahu’nun gelmeyeceği hakkında bilgi sahibi olduğu düşünülüyor. Pazar gününe kadar liderlerin programları planlanırken, böyle bir katılımın olacağı bilinmiyordu. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın tepkisi ise, uçağı Şarm El Şeyh Havaalanı’na inişi sırasında beliri oldu. Erdoğan, havada geçirdiği 19 dakika içinde önemli bir diplomasi trafiği yürüttü ve bu itirazına diğer liderlerden destek geldi. Sonuç olarak, Netanyahu kendisini davet ettirdiği zirveye katılamadı. Bu noktada oldukça dikkat çekici bir husus ortaya çıkıyor: hiçbir liderin Netanyahu’nun neden toplantıda yer almadığını sorgulamaması. Bu durum, aslında liderlerin böyle bir katılımın beklenmediğini gösteriyor. Netanyahu, ülkesinin taraf olduğu anlaşmanın detaylarının müzakere edileceği bu toplantıya katılmamış olmasının yanı sıra, tarihi bir zirvede “istenmeyen adam” olarak anılma durumuyla karşı karşıya kalıyor.