ABD ve İsrail’in İran’a yönelik düzenlediği saldırılar, İran’ın misilleme saldırılarıyla birleştiğinde, Orta Doğu’daki petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz tesislerinde ciddi bir üretim kesintisine neden oldu. Hürmüz Boğazı’nın ticari gemilere kapalı kalması ve depoları dolmuş petrol üreticilerinin üretimlerini azaltmak zorunda kalması nedeniyle İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa’nın Başekonomisti David Wech’a göre, petrol piyasasındaki kaybın 500 milyon varile ulaştığı tahmin ediliyor.
KAYIP HENÜZ HİSSEDİLMEDİ
Analistler, petrol piyasasındaki arz kaybının etkilerinin henüz tüketiciler tarafından hissedilmediğini, ancak bu haftadan itibaren durumun değişmesinin beklendiğini belirtiyor.
TANKERLERDE 190 MİLYON VARİL MAHSUR KALDI
Kaybedilen petrol miktarının yaklaşık 190 milyon varili Körfez’de mahsur kalan tankerlerde yer alıyor. Dünyanın günlük petrol talebinin yüzde 20’sine (yaklaşık 20 milyon varil) tekabül eden Hürmüz Boğazı’nın birçok ticari gemiye kapalı olması, sevkiyatlarını gerçekleştiremeyen ve stokları dolan birçok ülkeyi petrol üretiminde kesinti veya durma noktasına getirdi. Orta Doğu’dan ham petrol ve petrol ürünleri yüklemelerinde kayıp, 2025’e ait günlük ortalama yüklemeler göz önüne alındığında 310 milyon varil olarak hesaplandı. Bu kaybın, günlük yaklaşık 12 milyon varil ham petrol/kondensat ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürünleri kapsadığı ifade ediliyor. İran’ın ihracatı hariç tutulduğunda, bu durum Orta Doğu’dan Asya’ya deniz yoluyla giden ham petrol/kondensat sevkiyatını mevsimsel olarak rekor düşük seviyeye çekti.
Vortexa’nın verilerine göre, 500 milyon varillik kaybın 130 milyon varili Suudi Arabistan, 122 milyon varili Birleşik Arap Emirlikleri, 110 milyon varili Irak ve 64 milyon varili Kuveyt’ten kaynaklanıyor. Katar’ın kaybı 46 milyon, İran’ın kaybı ise 15 milyon varil olarak hesaplanırken, diğer ülkelerin toplam kaybı 14 milyon varil olarak belirleniyor.
KAYIP, IEA ÜLKELERİNİN REZERVLERİNDEN DAHA BÜYÜK
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler, 11 Mart tarihinde 400 milyon varille, tarihlerinin en yüksek stratejik petrol rezerv miktarını piyasaya sürme kararı almıştı. Ancak, mevcut kaybın, IEA’nın piyasaya vereceği rezerv miktarının üzerine çıktığı görülüyor. Wech, bu varillerin piyasaya verilme hızının, günlük 17 milyon varillik kaybın altında kalacağını vurguluyor. IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki bu savaşın dünya petrol piyasasındaki en büyük tedarik kesintisini yarattığını ifade ederek, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olması nedeniyle piyasadan devre dışı kalan petrol miktarının 1973’teki petrol krizi ve sonrasındaki tüm kesintilerden daha yüksek olduğunu aktardı.