KKM HESAPLARINDAN ÇIKIŞ ANALİZİ
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) blog sayfasında yayımlanan “KKM Hesaplarından Çıkış” başlıklı analiz, TCMB’de kıdemli uzman olarak görev yapan Didem Güneş ve uzman yardımcıları Korhan Çalışkan, Oğuzhan Evli ile araştırmacı Muhammed Akif Dokumacı tarafından kaleme alındı. Analizde, Merkez’in 2025 yılı Para Politikası Metni çerçevesinde Kur Korumalı Mevduat (KKM) uygulamasını yıllık bazda sonlandırmayı planladığı hatırlatıldı. Yazıda, “TCMB, KKM hesaplarından çıkışı Türk lirası (TL) payındaki artış ile birlikte kademeli olarak hedefledi” ifadeleri kullanıldı. Tüzel kişi KKM hesapları için yenileme ve açılış işlemleri şubat ayında sonlandırılırken, 23 Ağustos’ta yayımlanan karar ile gerçek kişiler için de KKM hesaplarının yenileme ve açılış işlemleri tamamlandı.
KKM BAKİYESİNDEKİ AZALMA
Gözlemlenen süreçte KKM bakiyesinin kademeli olarak düştüğü noktası analizde vurgulandı. “KKM’den çıkış sürecinde yenileme ve TL’ye geçiş hedefleri ile TL pay hedefleri, zorunlu karşılık (ZK) oranları, ZK hesaplarına ödenen faiz tutarı ve KKM hesapları için uygulanan asgari faiz oranları TCMB’nin makroihtiyati araç setini oluşturdu” denildi. 2023 yılı ortasında 140 milyar doların üzerinde olan KKM bakiyesi, atılan adımlarla 21 Ağustos 2025 tarihi itibarıyla 11 milyar dolara kadar geriledi.
TL FONLAMANIN ARTISI
KKM bakiyesinin süreç içerisinde azalmasında etkili olan faktörler arasında KKM yerine TL fonlamanın tercih edilmesi için atılan adımlara da yer verildi. “Bu dönemde bankaların KKM yerine TL fonlamayı tercih etmeleri için göreli maliyet dinamikleri gözetilerek makroihtiyati düzenlemeler kalibre edildi” ifadesi öne çıktı. KKM ve TL mevduat için belirlenen ZK oranları arasındaki farklar ve ZK’lar için ödenen faiz tutarı, bankaların fonlama stratejilerini etkileyen temel araçlar oldu. Buna ek olarak, KKM hesaplarına uygulanabilen asgari faiz oranları kademeli olarak aşağı yönlü revize edildi ve KKM hesaplarına sağlanan stopaj avantajı kaldırıldı. Sıkı para politikasına paralel bu adımları, TL mevduatın cazibesini korurken KKM hesaplarından çıkışı hızlandırdı.
SONLANDIRMA SÜRECİ
Önümüzdeki dönemde vadesi dolacak KKM hesaplarının önceki dönemlerdeki bakiye azalışları dikkate alındığında, KKM’nin sonlandırılması için şartların oluştuğu belirtildi. Yazıda, enflasyon ana eğiliminde gerçekleşen azalmaların ve TL mevduatın cazibesinin KKM’den çıkışı desteklediği ifade edildi. Analiz, “KKM’nin sonlandırılması ile sonuçlanan kademeli çıkış süreci ile birlikte para politikasının bankaların TL fonlama maliyetine aktarımı güçlendi ve merkez bankası bilançosundaki riskler azaldı” şeklindeki ifadelerle son buldu.