ENFLASYON ETKİLERİ KISA SÜRELİ OLACAK
ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell, tarife kaynaklı enflasyon etkilerinin kısa sürede geçeceğini ifade ederek, “Fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artış muhtemelen birkaç çeyreğe yayılacak ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacaktır.” dedi. Powell, Rhode Island eyaletinin Providence kentindeki ticaret odası ev sahipliğinde gerçekleştirilen etkinlikte para politikasıyla ilgili değerlendirmelerde bulundu. Son verilerin, ekonomik büyüme hızının düştüğünü gösterdiğini ifade eden Powell, işsizlik oranının hâlâ düşük olmasına rağmen arttığını belirtti. İstihdam artışlarının yavaşladığını ve aşağı yönlü risklerin arttığını ifade eden Powell, enflasyonun ise son zamanlarda hızlandığını ve hâlâ yüksek seyrettiğini aktardı. Risk dengesinin değiştiğini vurgulayan Powell, bunun, geçen haftaki toplantılarda politika duruşlarını nötr bir seviyeye yaklaştırmayı gerektirdiğini söyledi. “Büyümedeki yavaşlama, tüketici harcamalarındaki azalmayı yansıtıyor”
Powell, büyümenin yılın ilk yarısında yaklaşık yüzde 1,5 oranında arttığını ve geçen yılki yüzde 2,5’lik rakamın altında kaldığını belirtti. “Büyümedeki yavaşlama, büyük ölçüde tüketici harcamalarındaki yavaşlamayı yansıtıyor.” ifadesini kullanan Powell, konut sektöründeki faaliyetlerin zayıf kalmaya devam ettiğini, işletmelerin ise yatırım yapmaya başladığını aktardı. Eylül Bej Kitabı’nda işletmelerin belirsizliğin beklentilerini olumsuz etkilediğini belirttiğini kaydeden Powell, tüketici ve işletme güveninin ilkbaharda ciddi bir düşüş yaşadığını, ancak o zamandan bu yana artmasına rağmen yılbaşına göre yine de düşük kaldığını ifade etti. “İş gücü piyasasında yavaşlama yaşanıyor”
İş gücü piyasasında hem istihdam arzında hem de talebinde belirgin bir yavaşlama olduğuna dikkat çeken Powell, bu durumun alışılmadık ve zorlu olduğunu belirtti. “Daha az dinamik olan iş gücü piyasasında, istihdama yönelik aşağı yönlü riskler arttı.” dedi. Ağustos ayında işsizlik oranının yüzde 4,3’e yükseldiğini ancak geçen yıl boyunca düşük bir seviyede nispeten istikrarlı kaldığını söyleyen Powell, son üç ayda işverenlerin aylık bazda ortalama sadece 29 bin kişi istihdam ettiğini ve yaz aylarında iş gücü artışlarının keskin bir şekilde yavaşlandığını aktardı. İş gücü piyasasının diğer bazı göstergelerinin genel olarak istikrarlı kaldığını vurguladı.
ENFLASYONDAKİ GÖRÜNÜM VE BEKLENTİLER
Powell, enflasyonun 2022’deki zirvelerinden önemli ölçüde düştüğüne ancak yüzde 2’lik uzun vadeli hedeflerinin biraz üzerinde seyrettiğine değindi. Dalgalı gıda ve enerji dışında, çekirdek kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksinin bir önceki yılın aynı dönemine göre arttığını belirtti. “Gelen veriler ve anketler, bu fiyat artışlarının daha geniş fiyat baskılarından ziyade büyük ölçüde daha yüksek tarifeleri yansıttığını gösteriyor.” diyen Powell, konut ve hizmetler alanındaki enflasyonun yavaşlamaya devam ettiğini kaydetti. Kısa vadeli enflasyon beklentilerinin, tarifelerle ilgili haberler nedeniyle genel olarak yükseldiğini belirtse de uzun vadeli beklentilerin çoğunun yüzde 2 enflasyon hedefiyle tutarlı kaldığını ifade etti.
TARİFE DEĞİŞİMİNİN ETKİLERİ
Powell, ticaret ve maliye gibi alanlardaki değişikliklerin ekonomik etkilerinin henüz görülmediğini vurgulayarak, “Makul temel senaryo, tarifelerin enflasyon üzerindeki etkilerinin nispeten kısa ömürlü olacağıdır.” söyledi. Tarife artışlarının tedarik zincirlerine yansımasının zaman alacağını belirten Powell, “Sonuç olarak, fiyat seviyesindeki bu tek seferlik artışın birkaç çeyreğe yayılacağını ve bu dönemde biraz daha yüksek bir enflasyon olarak ortaya çıkacağını düşünüyoruz.” dedi. Ayrıca, yüksek enflasyon riskinin nitelikli bir şekilde değerlendirilip yönetileceğini ekledi.
İKİLİ GÖREVİN DENGELEDİRİLMESİ
Powell, enflasyonun kısa vadeli risklerinin yukarı yönlü, istihdama yönelik olanlarının ise aşağı yönlü olduğunu vurgulayarak, bu durumun zorluklar içerdiğini söyledi. “Çift taraflı riskler, risksiz bir yolun olmadığını gösteriyor.” diyen Powell, fazlasıyla sıkı bir politika uygulamanın iş gücü piyasasını gereksiz yere zayıflatabileceğini dile getirdi. Son toplantılarda daha tarafsız bir politika duruşuna geçmenin uygun olduğunu belirten Powell, hedeflerinin gerginliğinin dengesini değiştirdiğini ve federal fon oranı hedef aralığını 25 baz puan düşürerek yüzde 4 ila yüzde 4,25’e indirme kararını aldıklarını ifade etti.
NEW YORK BORSA REAKSİYONU
Powell’ın enflasyon ve istihdamla ilgili risklere dair açıklamaları sonrası New York borsası düşüşle kapanış yaptı. Kapanışta Dow Jones endeksi yüzde 0,19 azalarak 46.292,78 puana geriledi. S&P 500 endeksi yüzde 0,55, Nasdaq endeksi ise yüzde 0,95 kayıpla sırasıyla 6.656,96 ve 22.573,47 puana indi.