İngiltere Premier Lig’inde rekor transfer ücretleri artık sıra dışı olmaktan çıktı ve 100 milyon poundun üzerindeki oyuncu bedelleri giderek olağan hale geldi. Jack Grealish’in 2021’de Aston Villa’dan Manchester City’ye 100 milyon pounda transfer olmasıyla başlayan trend, zirve oyuncu piyasasında yeni bir çıtayı belirledi ve rekorların peş peşe gelmesinin önünü açtı. Bu süreçte üst düzey oyuncu fiyatlarındaki artış, genel piyasa enflasyonunun çok üzerinde seyrederken son on yılda zirve oyuncu havuzuna erişmenin ortalama maliyeti neredeyse ikiye katlandı.
PREMIER LIG'DE ÜST DÜZEY TRANSFER ÜCRETLERİ HIZLA YÜKSELDİ
Özellikle son üç yılda bu ivmelenme belirgin şekilde hissedildi. 2016-2023 yılları arasında zirve transfer bedelleri nispeten istikrarlı bir seyir izlerken, o dönemdeki dalgalanmalar bugünkü uçurumla kıyaslanamayacak kadar sınırlı kaldı. Grealish transferinin ardından 100 milyon poundu aşan yatırımlar fikri giderek normalleşti. Aynı dönemde Romelu Lukaku’nun yaklaşık 97,5 milyon pounda el değiştirmesi de bu tabloyu güçlendirdi ve zirve pazarındaki sert yükseliş için belirleyici bir dönüm noktası oldu. Bu iki transfer, 2023’te Enzo Fernandez ve Moises Caicedo’nun Chelsea’ye, Declan Rice’ın ise Arsenal’e transfer olduğu dokuz haneli bedelli anlaşmaların zeminini hazırladı.
KULÜPLERİN GELİR GÜCÜ PAZARI ŞEKİLLENDİRİYOR
Bu tür anlaşmaların birbirini beslediği görülürken, Premier Lig kulüplerinin her zamankinden daha zengin ve daha güçlü kaynaklara sahip olması bu tablonun temelini oluşturuyor. Yayın gelirleri, sponsorluk anlaşmaları ve ticari kazançlar, İngiliz kulüplerini diğer Avrupa liglerinin çoğunun açık ara önüne geçiriyor. Öyle ki Premier Lig’de ligin ortalarında yer alan bir kulüp bile Avrupa’nın başka liglerindeki Şampiyonlar Ligi ekiplerinden daha fazla gelir elde edebiliyor. Bu durum hem harcama gücünü artırıyor hem de pazarlık pozisyonlarını güçlendiriyor. Premier Lig kulüplerinin çoğu artık mali dengeyi sağlamak için en iyi oyuncularını satmak zorunda değil. Eski dönemlerde büyük kulüplerin küçük kulüplerden oyuncu koparması daha kolayken, yüksek servet sahibi sahipler ve artan finansal kazançlar sayesinde bu tablo değişti. Bununla birlikte bu yaz transfer döneminde büyük kulüplerin küçük kulüplere yönelik hamlelerinde kısmi bir artış gözlemlendi. Yine de pazarlık gücünün fiyatları yukarı çekmede etkili bir araç olmayı sürdürdüğü görülüyor.
SON TRANSFERLER ORTALAMAYI ZIRVAYA TAŞIDI
Geçtiğimiz yaz döneminde Florian Wirtz’in 116,5 milyon pound ve Alexander Isak’ın 125 milyon pound karşılığında Liverpool’a transfer olması dikkat çekerken, bu transfer döneminde Elliot Anderson için 116 milyon pound, Sandro Tonali için 100 milyon pound ve Morgan Rogers için 117 milyon pound gibi büyük rakamlar harcandı. Bu hamleler zirve transfer ortalamasını 2024-25 sezonundaki 36,6 milyon pounddan 2026’da 60,9 milyon pounda fırlattı. Karşılaştırmalı bir bakışla, Barcelona’nın Rodri için ödediği 65,4 milyon pound mevcut piyasa koşullarında zirve bir oyuncu için tam trende denk geliyor. Ancak Rodri’nin yaşı ve kalan sözleşme süresi göz önünde bulundurulduğunda İspanyol kulübünün ortalamanın üzerinde bir ödeme yaptığı yorumu öne çıkıyor.
100 MİLYON POUND ÇITASI KALICI MI?
Enzo Fernandez’in iki Rodri değerinde olup olmadığı tartışmaları sürerken, 100 milyon poundluk çıtanın kalıcı olup olmadığı sorusu da gündemdeki yerini koruyor. Kısa cevap evet, ancak bunun belirli kriterlere bağlı olduğu görülüyor. En belirgin ölçüt, Premier Lig’de kendini kanıtlamış oyuncu olması. Wirtz ve Fernandez, bu kuralın yalnızca iki istisnası olarak dikkat çekiyor. Zirve yaş olarak kabul edilen 23-26 yaş aralığı da büyük önem taşıyor. Paul Pogba’nın 2016’da Manchester United’a 93,25 milyon pounda transfer olması, dönemi için tamamen bir istisna olarak değerlendiriliyordu. Premier Lig’de gelir bağlantılı harcama kuralları bulunmasına rağmen, artık 100 milyon pound bölgesinde giderek büyüyen bir anlaşma listesi mevcut. Büyük gelir elde eden kulüpler yoğun yatırım yapma özgürlüğüne sahip. Bu tür anlaşmaların şartları çoğu zaman ödemelerin birden fazla mali yıla yayılmasına imkan tanıyor ve böylece muhasebe açısından daha yönetilebilir hale geliyor. Bu da bu tür transferlerin tekrarlanma olasılığını artırıyor. 100 milyon poundu aşan transfer bedelleri şimdilik Premier Lig’in büyük kulüplerinin tekelinde gibi görünse de artık istisna olmaktan çıkıp normale yaklaşmış durumda.