Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde artçı sarsıntıların 20 bini geçtiğini bildirdi. Sözbilir, “Son 3-4 gündür durağanlık var. 3-4 büyüklüğündeki artçılar durdu, bu iyi bir şey değil. Fayın stres biriktirdiğine ve gerilimin arttığına işaret ediyor” dedi. DEÜ Bilim Kafe Sohbetleri etkinliği çerçevesinde ‘Deprem ve İzmir’ konulu bir program düzenlendi. Programda konuşan Sözbilir, depremle ilgisi bulunmayan pek çok akademisyenin bu konudaki yorumlarının yanlış olduğunu belirtti. “Her türlü yere bina yapılabilir, fakat belli standartların korunması şart” diyen Sözbilir, “Oturmadığımız yerler fayın üstü. Çünkü fay, deprem sırasında yeryüzünü yırtar. Çelikten yapılmış binalar bile bu durumdan etkileniyor. Fayın üstü yapılaşmaya kapatılmalı, ancak bu tamamen değil; yalnızca yakın gelecekte deprem üretebilecek fayların üstü kapatılmalı” şeklinde konuştu.

İZMİR’DE YAPI STOKUNUN YÜZDE 60’I DEPREME DAYANIKSIZ

Sözbilir, İzmir’deki yapı stokunun yaklaşık yüzde 60’ının depreme dayanıklı olmadığını vurguladı. “Bornova, Karşıyaka, Seferihisar ve Balçova’da mikrobölgeleme ve yapı envanteri çalışmaları yapılıyor. Türkiye genelinde de yaklaşık yüzde 60 oranında depreme dayanıklı olmayan yapı stoku mevcut. İzmir’de 17 fay var, aktifliği kanıtlanmamış 4 fayı eklersek, kara kısmında toplam 21, deniz kısmında da benzer sayıda fay bulunuyor. Kısacası toplamda 40’a yakın fay var. Faylar ölebilir ancak yeniden canlanabilir. Sındırgı’da fay haritasında yer almayan faylar dahi deprem üretiyor” ifadelerini kullandı.

İZMİR’İN FAYLARI TEMBEL

Sındırgı’da yaşanan 6.1 büyüklüğündeki depremin ardından artçı sarsıntıların büyüklüğünün arttığını ifade eden Sözbilir, “Dağlar içindeki bazı faylar kırılırken, Sındırgı fayı kırılmadı. Arazi çalışmalarımızda, dağların ölü faylarla dolu olduğunu belirledik. Bu durum, Sındırgı’da yeni bir depremin yaşanma olasılığını gösteriyor. Bölge, afete maruz bölge olarak ilan edildi ve devlet müdahale etti. İlk deprem sonrası hasarlı binalar boşaltıldı, ikinci depremde ise can kaybı yaşanmadı. Amaç riskin azaltılması. Ancak Sındırgı’nın boşaltılması mümkün olmayacaktır” şeklinde konuştu.

SINDIRGI’DA ARTÇILAR 20 BİNİ AŞTI

Sındırgı’daki depremlerde fayın yeryüzüne kadar indiğini belirten Sözbilir, “Eğer fay yeraltında kalıyorsa sorun yok; ancak yeryüzünü parçalarsa ciddi kayıplar yaşanabilir. Sındırgı’da 20 bini aşan artçılar var, son 3-4 gündür durağanlık hâkim. 3-4 büyüklüğündeki artçıların durması iyi bir durum değil; bu, fayın stres biriktirdiği ve gerilimin arttığı anlamına geliyor” dedi. Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde 30’a yakın, depreme hazır hale gelmesi gereken fay bulunduğuna dikkat çeken Prof. Sözbilir, “Marmara Bölgesi’nde 29 çerçevesinde başka fay var, biri de İzmir. İzmir’in fayları, tembel olarak tanımlanabilir. Çok uzun zaman diliminde stres biriktiren ve uzun vadede deprem üreten faylar var, bu durum bir şans” değerlendirmesinde bulundu.

BÜTÜN KÖRFEZ, İZMİR FAYININ KUCAĞINDA OTURUYOR

Prof. Dr. Sözbilir, İzmir için en riskli fayın İzmir fayı olduğunu belirtirken, “İzmir fayı kırılırsa en fazla can kaybı o fayı nedeniyle yaşanır. Güzelbahçe, Balçova, Narlıdere, Konak, Altındağ ve Pınarbaşı gibi bölgeler o fayın etkisi altındadır. Eğer İzmir fayı devreye girerse, 25-30 bine yakın can kaybı yaşanabilir. Ancak İzmir fayının yakın zamanda kırılma olasılığı bulunmuyor; son deprem üretimi 1688 yılında gerçekleşti ve bu fayın deprem üretme aralığı en az bin yıl. Tuzla fayının deprem üretme zamanının geldiğini, 7.2’ye kadar çıkabileceğini de göz önünde bulundurmalıyız. En tehlikeli fay Tuzla olarak değerlendiriliyor. Seferihisar fayı 3 bin yıldır deprem üretmiyor, Gülbahçe fayı ise en son 1289 yılında deprem yaşamış. Gülbahçe fayı için bin yıl geçmiş durumda. Gelecek 100 yıl içinde İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsü kampüsünü değiştirmesi ve daha sağlam alanlara taşınması gerekebilir” dedi.

İZMİR’DE 12 DEPREM UYARI İSTASYONU KURULACAK

Prof. Dr. Sözbilir, İzmir’deki tüm EVKA’ların sağlam olduklarını ifade ederken, İzmir’de 1-2 ay içerisinde 12 deprem uyarı istasyonu kuracaklarını duyurdu.