YIPRANMA PAYI UYGULAMASINDAKİ SUİSTİMALLER ENGELLENİYOR
Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), yıpranma payı ve fiili hizmet süresi zammı uygulamasında meydana gelen suistimalleri önlemek amacıyla harekete geçti. Tehlikeli ve yıpratıcı iş kollarına tanınan erken emeklilik hakkının, risk unsuru taşımayan meslekler arasında yer alan aşçı, çaycı ve sekreter gibi pozisyonlar için kötüye kullanıldığı belirlendi. Nisan 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek olan yeni düzenleme ile bu meslekler için yıpranma payı bildirimleri sistemden engellenecek.
YIPRANMA PAYINDAKİ SUİSTİMALLERİN GÜN YÜZÜNE ÇIKMASI
SGK Emeklilik Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün yürüttüğü denetimlerde, bazı işyerlerinin yıpranma payı uygulamasına dahil ettikleri meslek gruplarının tehlikeli iş kapsamına girmediği tespit edildi. Milliyet’in haberine göre aşçı, bekçi, çaycı, danışman, hizmetli ve sekreter gibi işleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 40. maddesindeki riskli işler ile ilişkilendirilerek yanlış bildirim yapıldığı ortaya çıktı. Bu tür suistimaller, gerçekten tehlikeli işlerde çalışanların haklarını zedeliyor ve SGK’nın mali yükünü artırıyordu.
NİSAN 2025’TE YENİ DÜZENLEME GEÇERLİ OLACAK
SGK, bu sorunu çözmek için Nisan 2025’ten itibaren geçerli yeni bir düzenleme uygulamaya koyacak. 17 Nisan 2025 tarihli ve 115555274 sayılı SGK Genel Yazısı’na dayanarak, tehlikeli iş kapsamında olmayan meslek kodlarından yapılacak yıpranma payı bildirimleri sistemden engellenecek. Yanlış bildirim yapmaya kalkışan işverenler, SGK’nın çevrimiçi sistemi üzerinden uyarı mesajları alacak.
KAPSAM DIŞI MESLEKLER BELİRLENDİ
Yıpranma payı, madenciler, sağlık çalışanları, itfaiyeciler, polisler, askerler, gazeteciler, cezaevi personeli ve demir-çelik ile çimento fabrikaları çalışanları gibi tehlikeli ve yıpratıcı işlerde bulunan 45 meslek grubu için tanınıyor. Ancak denetimlerde aşağıdaki mesleklerin risk unsuru taşımadığı ve bu nedenle yanlış bildirim yapıldığı saptandı:
– Aşçı
– Bekçi
– Çaycı
– Danışman
– Hizmetli
– Sekreter
Bundan sonra bu meslekler, fiili hizmet süresi zammından yararlanamayacak. SGK, sadece 3600 gün (10 yıl) ve üzeri tehlikeli işlerde görev yapanlara yıpranma payı hakkı tanıyor. Bu süre, emeklilik yaşından en fazlası 3 yıl indirim sağlıyor.
ADİL EMEKLİLİK VE MALİ DİSİPLİN HEDEFİ
SGK’nın attığı bu adım, yıpranma payının yalnızca hak edenlere ulaşmasını ve sistemin mali sürdürülebilirliğini sağlamayı amaçlıyor. Uzmanlar, yanlış bildirimlerin emeklilik sisteminde zarar yarattığını ve gerçek riskli işlerde çalışanların haklarını korumanın gerekliliğini vurguluyor. Hürriyet’in haberine göre, düzenleme sonrasında denetimlerin artacağı ve cezai yaptırımların daha sıkı uygulanacağı belirtiliyor.