İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE İNSAN BEYİNİ TEHDİT EDEN SICAK HAVA

İklim değişikliği ile beraber artan sıcak hava dalgaları, çevresel etkilerin yanı sıra insan beynine de ciddi tehditler oluşturuyor. Bilim insanları, aşırı sıcakların beyin fonksiyonları üzerindeki etkilerini anlamak için zamanla yarışıyor.

BİREYLERİN SAĞLIĞI ÜZERİNDEKİ ETKİLER

Beş aylıkken ilk tonik-klonik nöbetini geçiren Jake’in ailesi, yaz aylarında oğullarının sağlık mücadelesine tanıklık ediyor. Jake’e 18 aylıkken Dravet Sendromu teşhisi kondu. Bu nadir genetik epilepsi türü, yalnızca nöbetlerle sınırlı kalmıyor; otizm, dikkat eksikliği, konuşma, hareket ve uyku bozuklukları gibi çeşitli sorunlarla birlikte seyrediyor. Sıcak hava veya ani ısı değişiklikleri nöbetleri tetikleyebiliyor. Jake’in annesi Stephanie Smith, “Her yaz, sıcaklarla birlikte zorlu bir mücadele başlıyor. Artan sıcaklıklar, bu yıkıcı hastalıkla yaşamanın yükünü daha da artırıyor” diyor.

NEUROLOJİK BOZUKLUKLAR ÜZERİNDEKİ ETKİLER

University College London’dan epilepsi uzmanı nörolog Prof. Dr. Sanjay Sisodiya, Dravet Sendromu’nun yalnızca buzdağının görünen kısmı olduğunu belirtiyor. Sıcak hava dalgalarının, epilepsi, felç, ensefalit, migren ve MS gibi birçok nörolojik hastalığı kötüleştirdiğine dikkat çekiyor. Avrupa’daki 2003 sıcak hava dalgası sırasında kaydedilen fazla ölümlerin yaklaşık yüzde 7’sinin doğrudan nörolojik sorunlarla ilişkili olduğu belirtiliyor.

BEYİN HÜCRELERİ VE SICAKLIĞA DUYARLILIK

Beyin hücreleri yüksek sıcaklıklara karşı oldukça hassas. Vücut, beynin aşırı ısınmasını önlemek için sürekli kan dolaşımıyla fazla ısıyı uzaklaştırmaya çalışıyor. Aksi halde beyin hücreleri arasında mesaj ileten moleküllerin işlevi bozulabiliyor. Aşırı sıcaklar, hasta bireylerin yanı sıra sağlıklı bireyleri de etkiliyor; karar alma mekanizmaları bozuluyor ve insanlar daha agresif ya da depresif hale gelebiliyor.

DEMANS VE SOSYOEKONOMİK EŞİTSİZLİKLER ÜZERİNDEKİ SONUÇLAR

Sıcak hava dalgaları sırasında Alzheimer ve diğer demans türlerine sahip bireylerin hastaneye başvuru ve ölüm oranlarında belirgin bir artış gözlemleniyor. Yaşlı bireylerin, vücut ısılarını düzenleme kapasitesi düşük ve sıcaklığa karşı adapte olabilme yetenekleri sınırlı olabiliyor. İklim değişikliği, sadece mevcut bireyleri değil, henüz doğmamış bebekleri de etkiliyor. Aşırı sıcaklık, erken doğum riskini yüzde 26 oranında artırabiliyor; bu durum ise nörogelişimsel bozukluklara zemin hazırlayabiliyor.