İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VE BEYİN ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ

İklim değişikliği ile birlikte artan sıcak hava dalgaları, çevre üzerinde olduğu kadar insan beyninde de olumsuz etkiler yaratıyor. Bilim insanları, aşırı sıcakların beyin fonksiyonları üzerindeki etkilerini anlamak için yoğun bir çaba harcıyor.

BEYİN HASTALIKLARINDAKİ ARTAN RİSKLER

Beş aylıkken ilk tonik-klonik nöbetini geçiren Jake’in ailesi, yaz aylarında oğullarının sağlık durumu ile zorlu bir mücadele veriyor. 18 aylıkken Dravet Sendromu teşhis edilen Jake, sadece nöbetlerle değil; aynı zamanda otizm, dikkat eksikliği, konuşma, hareket ve uyku bozuklukları gibi birçok sorunla da karşı karşıya. Özellikle sıcak hava ve ani sıcaklık değişimleri, nöbetlerini tetikleyebiliyor. Annesi Stephanie Smith, “Her yaz, sıcaklarla birlikte zorlu bir mücadele başlıyor. Artan sıcaklıklar, bu yıkıcı hastalıkla yaşamanın yükünü daha da artırıyor” diyor.

EPİLEPSİ VE DİĞER NÖROLOJİK HASTALIKLAR

University College London’dan epilepsi uzmanı Prof. Dr. Sanjay Sisodiya, Dravet Sendromu’nun sıcak hava dalgalarıyla sadece bu sorunun görünen yüzü olduğunu belirtiyor. Sıcak hava, epilepsi, felç, ensefalit, migren, MS gibi birçok nörolojik hastalığı olumsuz etkileyebiliyor. Avrupa’da 2003 yılında meydana gelen sıcak hava dalgasında kaydedilen fazla ölümlerin oranının yaklaşık yüzde 7’si doğrudan nörolojik sorunlarla ilişkiliydi.

SICAK HAVA VE BEYİN HÜCRELERİ

Beyin hücreleri sıcaklığa karşı oldukça hassas bir yapıya sahip. Vücut, beynin aşırı ısınmasını engellemek için kan dolaşımını kullanarak fazla ısıyı uzaklaştırmaya çalışıyor. Bu mekanizma bozulursa, beyin hücreleri arasında mesaj taşıyan moleküllerin işlevi de olumsuz etkileniyor. Aşırı sıcaklar ayrıca sağlıklı bireyler üzerinde de etkili olabiliyor. Karar verme mekanizmaları bozulabiliyor, insanlar daha agresif ya da depresif hale gelebiliyorlar.

SICAK HAVA DALGALARI VE BİREYSEL ETKİLERİ

Sıcak hava dalgaları, Alzheimer ve diğer demans türlerine sahip bireylerin hastaneye başvuru oranları ile ölüm sayılarında artışa neden oluyor. Yaşlı bireylerin sıcaklık düzenleme kapasiteleri düşük olduğundan, adaptasyonları da kısıtlı olabiliyor. İklim değişikliği sadece mevcut bireyleri değil, henüz doğmamış bebekleri de etkileyebiliyor. Aşırı sıcaklık, erken doğum riskini yüzde 26 oranında artırabiliyor, bu da nörogelişimsel bozukluklara zemin hazırlayabiliyor.