Missouri’de bir aile, 12 yaşındaki kızlarına, Snapchat’in hızlı ekleme ve konum paylaşma özelliklerinin kullanılarak tecavüz edildiği gerekçesiyle platformun sahibi Snap şirketine dava açtı. Davada, sanık Gabriel Joel Valentin-Rios’un bu özellikler sayesinde kız çocuğuyla bağlantı kurduğu ve onu istismar ettiği öne sürülüyor. Valentin-Rios, reşit olmayan bir çocuğa cinsel saldırı ve çocuğu ayartma suçlarından 18 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
DAVANIN DETAYLARI VE SNAPCHAT'İN SORUMLULUĞU
Missouri eyalet mahkemesinde açılan dava, Snapchat’in Quick Add (Hızlı Ekle) ve Snap Haritası (Snap Map) özelliklerinin saldırganın mağdur J.F. ile bağlantı kurmasını ve onu ayartmasını kolaylaştırdığını iddia ediyor. Valentin-Rios da davada sanık olarak yer alıyor. Bu dava, Snapchat’i platform nedeniyle cinsel istismara uğradığını söyleyen genç kullanıcıların açtığı davaların en sonuncusu. Daha önce de birçok aile benzer iddialarla dava açmış, çeşitli erkekler Snapchat üzerinden bağlantı kurdukları çocuklara yönelik suçlardan hüküm giymişti. New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez de 2024 yılında Snap’e dava açarak şirketin politikaları ve özelliklerinin çocukların cinsel istismarını kolaylaştırdığını öne sürmüştü.
SNAP'İN GÜVENLİK ÖNLEMLERİ VE ŞİRKETİN SAVUNMASI
Snap’in kuralları cinsel sömürüyü yasaklıyor ve şirket, istismarı önlemek için otomatik ve insan inceleme sistemleri kullandığını, kötü niyetli kullanıcıları proaktif olarak uzaklaştırdığını belirtiyor. Ayrıca yetişkin yabancıların gençlerle iletişim kurmasını zorlaştıracak özellikler ekledi. New Mexico davasına yanıt olarak şirket, güvenlik mekanizmalarını ve politikalarını geliştirmeye devam ettiklerini, gelişmiş teknoloji kullanarak belirli etkinlikleri tespit edip engellediklerini, şüpheli hesaplardan arkadaşlık isteklerini yasakladıklarını ve kolluk kuvvetleriyle iş birliği yaptıklarını açıklamıştı. Ancak Missouri davası, Snapchat’in gençlerin cinsel istismar risklerini bildiğini ve bunları önlemek için daha fazlasını yapması gerektiğini iddia ediyor.
KARANLIK AĞ'DAN TEMİN EDİLEN 133 SAYFALIK İSTİSMAR KILAVUZU
Dava dilekçesine göre, 2024 yılında Snap yöneticileri, karanlık ağda yayımlanan 133 sayfalık bir kılavuza erişti. Bu kılavuz, Snapchat özelliklerinin genç kullanıcıları hedef almak için nasıl kullanılacağını ayrıntılı olarak anlatıyor. Kılavuzda, saldırganların kurbanlarla bağlantı kurmak için Snapchat’in “Hızlı Ekle” (şimdiki adıyla “Arkadaş Bul”) ve “Snap Haritası” özelliklerini kullanması talimatı veriliyor. Dilekçe, bu “tehlikeli tasarım özelliklerinin” çocuklara zarar vermeye devam edebileceğini ifade ediyor.
MAĞDUR J.F.'NİN HİKAYESİ VE SALDIRGANLA BAĞLANTI
Dilekçeye göre mağdur J.F., 2021 yılı civarında, henüz 11 yaşındayken ailesinin bilgisi dışında Snapchat kullanmaya başladı. Davada J.F.’nin kaydolmak için kullandığı doğum tarihini hatırlamadığı ancak Snapchat’in, kullanıcıların kendi bildirdiklerine bakılmaksızın yaşını büyük bir doğrulukla tahmin edebilecek kapasiteye sahip olduğu ve kendisinin bildirdiğinden daha genç olduğunu bileceği iddia ediliyor. Platformu kullanmaya başladıktan birkaç ay sonra Snapchat’in Hızlı Ekle özelliği, 25 yaşındaki Valentin-Rios’a J.F. ve aynı bölgedeki diğer küçük kızlarla bağlantı kurmasını önerdi. Uygulama, kızlara Valentin-Rios’un onlarla ortak arkadaşları olduğunu gösterdi ve hesabındaki Bitmoji çizgi film karakteri onu “arkadaş canlısı görünen bir çocuk” olarak yansıtıyordu. Valentin-Rios, binlerce sohbet mesajında kendisini yerel bir lise öğrencisi olarak tanıttı. Dilekçede, Snapchat’in J.F.’yi veya diğer küçükleri bu kullanıcıların yabancı olabileceği veya bağlantı kurmanın tehlikeli olabileceği konusunda uyarmadığı belirtiliyor.
ÇIPLAK FOTOĞRAFLAR, KONUM TAKİBİ VE TECAVÜZ
Valentin-Rios daha sonra J.F.’ye çıplak fotoğraflar göndermeye başladı. Davada, Snapchat’in içeriği açmadan önce önizleme imkanı sunmadığı için J.F.’nin bu fotoğraflardan kaçınamadığı ifade ediliyor. Snap Haritası özelliği, Valentin-Rios’a J.F.’nin ev adresini verdi ve saldırgan onu müstehcen fotoğraflar göndermeye zorladı. (Snapchat, Snap Haritası’nda canlı konum paylaşımını varsayılan olarak kapalı tutuyor ancak kullanıcılar açabiliyor.) Dilekçeye göre Valentin-Rios, Eylül 2021’de J.F.’yi gece geç saatlerde evden kaçmaya ikna ederek tecavüz etti. Aynı saldırganın aynı bölgedeki diğer genç kızlara da istismarda bulunduğu iddia ediliyor.
İKİNCİ HESAP VE SNAPCHAT'İN BİLDİRİM İNCELEMESİNDEKİ ZAAFİYET
Valentin-Rios’un genç kızlarla bağlantı kurmak için ikinci bir Snapchat hesabı oluşturduğu, bunun da şirketin kurallarını ihlal etmesine rağmen uygulanmadığı öne sürülüyor. Davada ayrıca Snap’in iç belgelerine atıfta bulunularak, saldırı sırasında Snapchat’in ciddi kullanıcı bildirimlerinin yüzde 40’ından fazlasını incelemediği, bildirilen medyanın uygulamanın geçici içerik yapısı nedeniyle inceleme yapılmadan silindiği iddia ediliyor. J.F.’nin davası, tecavüzden önce Valentin-Rios’un hesaplarının Snap’e kaç kez bildirildiğini ve şirketin bu bildirimlere nasıl yanıt verdiğini ortaya çıkarmayı hedefliyor. Davada ayrıca maddi tazminat talep ediliyor.
SOSYAL MEDYA ŞİRKETLERİNE KARŞI DAVA DALGASI BÜYÜYOR
Snap ve diğer büyük sosyal medya şirketleri, özellikleri ve tasarım tercihleriyle gençleri bilerek bağımlı hale getirdikleri ve zarar verdikleri iddiasıyla bir dava dalgasıyla karşı karşıya. Snap bu yılın başlarında, 20 yaşındaki bir kadının açtığı ve Meta ile YouTube’un da sorumlu tutulmasıyla sonuçlanan önemli bir davayı ve bir okul bölgesinin açtığı davayı uzlaşma yoluyla çözmüştü. Şirketler, gençleri korumak için güvenlik özelliklerine ve ebeveyn denetim araçlarına sahip olduklarını tekrarlasa da ebeveynler ve savunucu gruplardan gelen baskı devam ediyor. Heat Initiative grubu tarafından yapılan bir anket, Snapchat’teki küçük kullanıcıların yarısının geçen yıl “güvenli olmayan içerik veya mesajlar” gördüğünü ortaya koydu. Aralık ayında 10 ila 17 yaşlarındaki 1.000’den fazla kişiyle yapılan ankette, her sekiz katılımcıdan birinin haftada en az bir kez cinsel içerikli mesaj gördüğü belirtildi. Her beş katılımcıdan biri ise Snapchat’in “Arkadaş Bul” özelliğinin, tanımadıkları ve yetişkin olduğunu düşündükleri kişilerin hesaplarını önerdiğini söyledi. Snap, ankete yanıt olarak genç kullanıcıların korunmasına büyük yatırım yaptığını ve raporun bu yatırımları yansıtmadığını belirtti.