Jens Stoltenberg, on yıllık görev süresi boyunca edindiği tecrübeleri ve NATO’daki gelişmeleri kaleme aldığı kitabında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile olan müzakerelerine özel bir bölüm ayırdı. 2019 yılında Türkiye’ye yaptığı resmi ziyaret esnasında Erdoğan ile İstanbul’da görüştüğünü belirten Stoltenberg, şehri Doğu ile Batı, ruhani ve dünyevi, Hristiyanlık ve İslam arasında tarihi bir kavşak olarak tanımladı ve kültürel ile ticari etkileşimlerin yanı sıra savaşların ve çatışmaların da yaşandığı bir yer olduğunu ifade etti.
TÜRKİYE’NİN DEAŞ’LA MÜCADELESİNE VURGU YAPILIYOR
Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Boğaz’ın Anadolu yakasını birlikte izlediklerini dile getiren Stoltenberg, Erdoğan’ın hizmete açtığı Çamlıca Camisi’nin İslam’ın önemini simgelediğinin altını çizdi. Stoltenberg, Erdoğan ile tanışıklığının geçmişe dayandığını belirterek, Norveç Başbakanı iken yaptığı görüşmeleri hatırladı ve 2012 yılında Ankara’ya gerçekleştirdiği resmi ziyarette eşiyle birlikte Erdoğan’ın evinde çay eşliğinde “hoş bir öğleden sonra” geçirdiklerinden söz etti. Stoltenberg, Türkiye’nin “NATO için her zaman önemli bir ülke olduğunu ve DEAŞ ile mücadelede kilit rol oynadığını” belirtti.
“YPG, BİR TERÖR ÖRGÜTÜDÜR”
Stoltenberg, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın 2019’daki Barış Pınarı Harekatı öncesi Suriye’nin kuzeyinde güvenli bölge oluşturma hedefindeki anılarını paylaştı. Erdoğan’ın her görüşmede Suriye’de bir güvenlik bölgesi oluşturma fikrini tekrarladığına dikkat çeken Stoltenberg, bunun Türkiye’yi silahlı gruplardan koruyacak bir tampon bölge olacağını ifade etti. Stoltenberg, Erdoğan’ın bu nedenle tek başına hareket etme kararı aldığını ve dönemin ABD Başkanı Donald Trump’a Suriye’de büyük bir askeri operasyon başlatma niyetini bildirdiğini aktardı. Erdoğan’ın, YPG’nin bir terör örgütü olduğuna dair ifadesinin kesin olduğunu belirten Stoltenberg, Batı’nın YPG’ye DEAŞ ile mücadele için ihtiyaç duyarken terörist olduklarını kabul edemeyeceğinin altını çizdi.
“TÜRKİYE, NATO ÜLKELERİ ARASINDA EN ÇOK ETKİLENEN ÜLKE”
Stoltenberg, Erdoğan’ın Türkiye’de gerçekleşen terör saldırlarından dolayı hayatını kaybedenler hakkında uzun bir anlatımda bulunduğunu kaydederek, “Türkiye’nin NATO ülkeleri arasında en çok terörden etkilenenlerden biri olduğu inkar edilemezdi.” ifadesini kullandı. Stoltenberg, ABD ve bazı ortaklarının PKK ve PKK/YPG’yi aynı örgütün farklı kolları olarak değerlendirdiğini ve YPG’lilerin terörist olarak kabul edilmesinin artık mümkün olmadığını savundu.
“ERDOĞAN’DAN İLGİNÇ BİR SORU”
Stoltenberg, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile çay içtikleri bir hatırayı paylaşarak, Erdoğan’ın kendisine “Mısır’ı sever misiniz?” sorusunu sorduğunu belirtti. Ardından mısır getirtilerek herkesin mısır yediği bir anı olduğuna değindi. Erdoğan’ın, terör saldırıları nedeniyle binlerce Türk vatandaşının yaşamını yitirdiğini vurguladığını ifade etti.
“ERDOĞAN HAKLIYDI”
Stoltenberg, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Suriye’ye gitmenin uluslararası hukuka aykırı olup olmadığını sorguladığını aktardı ve “Bir kez daha Erdoğan haklıydı.” değerlendirmesinde bulundu. NATO’nun ve ABD’nin DEAŞ’ı yok etme amacına yönelik askeri operasyonlar yürüttüğünü belirten Stoltenberg, Türkiye’nin savunduğu gibi meşru müdafa ilkesi çerçevesinde hareket ettiklerini ifade etti.
“ANAHTAR, CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’IN ELİNDEYDİ”
Finlandiya ve İsveç’in NATO üyeliği sürecindeki Türkiye’nin rolüne de kitapta değinen Stoltenberg, Erdoğan’ın “Terörle mücadelede yeterince adım atmadılar.” dediğini aktardı. İki ülkenin aynı anda üye olmasını istediğini belirten Stoltenberg, “Anahtar, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın elindeydi.” ifadesini kullandı. Ayrıca, Stockholm’deki Türk Büyükelçiliği önünde Kur’an-ı Kerim yakılması olayı üzerine Erdoğan’ın, böyle bir saygısızlığın NATO’ya katılma talebini olumsuz etkileyeceğini vurguladığını ifade etti.
“POROŞENKO BAYRAKTAR İHA’LARINDAN MEMNUNDUR”
Stoltenberg, kitabında eski Ukrayna Devlet Başkanı Poroşenko ile Kiev dönüşü bir konuşmaya yer verdi. Ukrayna’nın NATO üyeliğinin zaman alacağını belirten Stoltenberg, Poroşenko’nun Türk Bayraktar dronlarına duyduğu minnettarlığı ifade ettiğini anlattı. Ancak Poroşenko, NATO ülkelerinin silah satmayı reddetmelerinden rahatsız olduğunu belirtti.
“15 TEMMUZ’U YERİNDE GÖRDÜM”
Stoltenberg, kitabında 15 Temmuz darbe girişimini de ele aldı. Ankara’daki ziyaretinde, darbenin ne denli yıkıcı olduğunu bizzat deneyimlediğini ifade etti. Stoltenberg, TBMM’deki yıkımı ve yaşanan kayıpları anlattı.
“TÜRKİYE İLGİ ODAĞIM HALİNE GELDİ”
Stoltenberg, Norveç Başbakanı olduğu dönemde Türkiye ile ilişkilerinin diğer Batı Avrupa liderlerinden farksız olduğunu ancak NATO Genel Sekreteri olarak görevi sırasında bunun değiştiğini vurguladı. Türkiye’nin IŞİD ile mücadele ve NATO’ya yeni ülkelerin kabulünde stratejik öneminin artmasıyla ilgi odağı haline geldiğini belirtti.